Rovaniemi
66°30′N 25°43′E/66,500000 25,716667 Panorama miasta | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Region | |||||
| Podregion | |||||
| Zarządzający |
Ulla-Kirsikka Vainio↗ | ||||
| Powierzchnia |
8017,19 km² | ||||
| Wysokość |
197 m n.p.m. | ||||
| Populacja (30.06.2025) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Nr kierunkowy |
16 | ||||
| Kod pocztowy |
96100 – 97999 | ||||
| Podział miasta |
6 dystryktów miejskich | ||||
Położenie na mapie Finlandii  | |||||
| 66°30′N 25°43′E/66,500000 25,716667
| |||||
| Strona internetowa | |||||
Rovaniemi – miasto w północnej Finlandii, u ujścia rzeki Ounasjoki do Kemi, kilka kilometrów na południe od północnego koła podbiegunowego.
Informacje ogólne
[edytuj | edytuj kod]Siedziba władz regionu Laponia oraz podregionu Rovaniemi. Centrum gospodarczo-handlowe fińskiej Laponii, w tym przemysłu spożywczego, węzeł komunikacyjny, port lotniczy, ośrodek turystyczno-sportowy (zarówno dla miłośników sportów i turystyki letniej, jak i zimowej – narciarstwo biegowe, łyżwiarstwo). Siedziba Uniwersytetu Lapońskiego i Politechniki (10 tys. mieszkańców stanowią studenci). 1 stycznia 2006 do miasta przyłączono otaczający je powiat ziemski (pow. 7,9 tys. km², w tym ponad 434 km² to jeziora), zamieszkany przez 21 tys. osób. W ten sposób Rovaniemi stało się największym (pod względem powierzchni) miastem Finlandii, 8017,19 km². Zamieszkane przez 66 191 osób (31.12.2025[1]), położone na wysokości 197 m n.p.m.; najniższa zanotowana temperatura powietrza wyniosła tu –45,3 °C, najwyższa zaś +30,6 °C (średnia wieloletnia +0,2 °C), a przeciętne roczne opady 535 mm.
W centrum miasta znajdują się budowle według projektu Alvara Aalto (biblioteka, ratusz, teatr), most Jätkänkynttilä przez rzekę Kemi. Muzeum „Arktikum”, w formie przeszklonego tunelu, prezentuje historię i zwyczaje ludów północy, ich odzież, narzędzia i namioty.
Początki osadnictwa
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze ślady osadnictwa w rejonie Rovaniemi pochodzą z neolitu, natomiast karczowanie i wypalanie gruntów pod uprawy rozpoczęto tutaj około VIII–VI w. p.n.e. W rejonie miasta już w VI w. n.e. krzyżowały się trasy handlowe z południowej Finlandii (region Häme) i z Karelii do wybrzeży Morza Arktycznego oraz na zachód (do dzisiejszej Szwecji i Norwegii). Odkrycie pokładów rud żelaza na początku XIX w. spowodowało przyśpieszenie rozwoju i wzrost znaczenia miasta. Przyczyniła się też do tego ekstensywna eksploatacja drewna (wyrąb lasów) oraz poszukiwacze złota zmierzający dalej na północ (gorączka złota w rejonie Lemmenjoki, połowa XX w.).
Święty Mikołaj
[edytuj | edytuj kod]Rovaniemi jest miejscem zamieszkania Świętego Mikołaja. Pisane przez dzieci przed każdymi świętami Bożego Narodzenia listy do św. Mikołaja, Santa Claus czy Dziadka Mroza często trafiają właśnie do urzędu pocztowego w Rovaniemi (ściślej: do urzędu w zbudowanej w 1985 r. dla turystów wiosce św. Mikołaja, FIN-96930 Napapiiri). Władze miasta skwapliwie podtrzymują legendę, że to właśnie stąd wyruszają sanie zaprzężone w renifery, wypełnione prezentami, choć niektórzy utrzymują, że św. Mikołaj mieszka w innym miejscu Laponii, mianowicie w Parku Narodowym Urho Kekkonena ok. 200 km na północny wschód od Rovaniemi, na wzgórzu Korvatunturi na granicy fińsko-rosyjskiej (miejsce to ma niezwykły pocztowy numer adresowy: FIN-99999, również tu trafiają tysiące listów do św. Mikołaja).
W rzeczywistości w latach 20. XX w. fiński sprawozdawca radiowy Markus Rautio spopularyzował legendę, wiążącą św. Mikołaja ze wzgórzem Korvatunturi (pol. „wzgórze-ucho”, ze względu na jego kształt, który nasuwa myśl, że wysłuchiwane są tam wszystkie dziecięce życzenia). Jednak po sowiecko-fińskiej wojnie zimowej (1939–1940), gdy Finlandia zmuszona była oddać ZSRR znaczną część swego terytorium, miejsce to znalazło się na nowej granicy fińsko-radzieckiej, przestając się w związku z tym nadawać do kultywowania tej legendy, toteż Świętego Mikołaja przeniesiono do Rovaniemi.
Transport
[edytuj | edytuj kod]Stacja kolejowa Rovaniemi znajduje się na linii Laurila – Kelloselkä i posiada bezpośrednie połączenia m.in. z Oulu, Tampere, Helsinkami i Turku. Pociągi kursują również do położonego na północny wschód Kemijärvi[2]. W fazie planów jest fińsko-norweski projekt wybudowania 500-kilometrowej linii kolejowej łączącej Rovaniemi z Kirkenes[3].
Rovaniemi posiada regularne połączenia autobusowe z Helsinkami, Oulu, Kajaani, Tornio, Ivalo, Haaparanta i in. W okresie letnim autobusy docierają również do Przylądka Północnego w Norwegii.
Około 10 km na północ od centrum miasta znajduje się port lotniczy Rovaniemi.
Sport
[edytuj | edytuj kod]- Rovaniemen Kiekko – klub hokeja na lodzie
- Rovaniemen Palloseura – klub piłkarski
- Rovaniemen keskuskenttä – stadion
- Perungan Pojat – klub piłki siatkowej mężczyzn
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Rovaniemi ma podpisane umowy o współpracę z 13 miastami. Najstarsza z nich jest ze szwedzką Kiruną, a najnowsza – z chińskim Harbinem[4].
Ajka
Cadillac
Drvar
Frederikshavn
Grindavík
Harbin
Kassel
Kiruna
Narwik- Neustrelitz
Olsztyn
St. Johann in Tirol- Veszprém
W latach 1962–2022 miastem partnerskim Rovaniemi był również rosyjski Murmańsk, jednak współpracę tę zawieszono w marcu 2022 r., w związku z inwazją Rosji na Ukrainę[5].
Ludzie związani z Rovaniemi
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tunnuslukuja väestöstä muuttujina Alue, Tiedot ja Vuosi [online], PxWeb [dostęp 2026-05-09] (fiń.).
- ↑ c (ilustr.), Night trains - Helsinki-Kemijärvi – IC 265 [online], rail.cc [dostęp 2017-10-11] (ang.).
- ↑ Norway positive to Finland’s Arctic railway plan, „The Independent Barents Observer” [dostęp 2017-10-11] (ang.).
- ↑ Rovaniemi’s internationalisation strategy s. 10 (ang.).
- ↑ The capital of Lapland freezes partnership with Murmansk [online], thebarentsobserver.com [dostęp 2022-03-07] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Poczta św. Mikołaja w Rovaniemi. posti.fi. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-16)]. (ang.).
- Santa Claus Office. santaclausoffice.fi. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-16)]. (fiń. • ang. • wł.)
- Visit Rovaniemi. visitrovaniemi.fi. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-08)]. (fiń. • ang. • ros. • szw. • jap. • chiń. • niem. • fr. • wł. • hiszp.)
- zdjęcie satelitarne
- Oficjalna strona miasta. rovaniemi.fi. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-21)]. (fiń. • ang.)