Rubel białoruski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rubel białoruski
200 Belarus 2009 front.jpg
Banknot 200 rubli serii z 2009 r. (w obiegu od 1 lipca 2016 r.)
Kod ISO 4217 BYN
Państwo  Białoruś
Poziom inflacji 16,2% (2015 kwiecień)[1]
Podział 1 rubel = 100 kopiejek
Symbol Br
Bank centralny Narodowy Bank Republiki Białorusi

Rubel białoruski (biał. беларускі рубель) – jednostka monetarna Republiki Białorusi równa 100 kopiejkom, wprowadzona do obiegu w roku 1992, po uzyskaniu przez Białoruś niepodległości.

Rubel białoruski miał oznaczenie według standardu ISO 4217 BYB do 2000 r., BYR do czerwca 2016 r., a obecnie jest oznaczony symbolem BYN.

Historia[edytuj]

Pierwsze banknoty wprowadzone w 1992 r. miały nominały 50 kopiejek oraz 1, 3, 5, 10, 25, 50 i 100 rubli. Jako oficjalny środek płatniczy niepodległego państwa białoruskiego w momencie wprowadzenia równy był 10 rublom państw nieistniejącego już ZSRR. Kolejne banknoty wprowadzane do obiegu, o nominale 200, 500 (1992), 1000 (1993) i 5000 (1994) rubli, opatrzono wizerunkami miast i budynków białoruskich.

Wraz z narastającą inflacją do obiegu wprowadzono nową serię banknotów, tym razem o wymiarach 150×69 i 150×74 mm. Zachowano rozpoczętą w 1992 r. roku stylistykę. Kolejno pojawiały się nominały 20 000 (1994), 50 000 (1995), 100 000 (1996), 500 000 (1998), 1 000 000 i 5 000 000 (1999) rubli.

1 stycznia 2000 roku dekretem prezydenta Aleksandra Łukaszenki przeprowadzono denominację, polegającą na skreśleniu 3 zer. Do obiegu zostały wprowadzone ruble (BYR) o nominałach 1, 5, 10 (mały format), 20, 50, 100, 500, 1000 oraz 5000 rubli (duży format). Kolejny nominał – 10 000 rubli wprowadzono do obiegu już w roku 2001. W roku 2002 w obiegu pojawiły się banknoty o nominałach 20 000 i 50 000 rubli, a w roku 2005 – 100 000 rubli białoruskich.

Na dzień 1 stycznia 2005 planowano wycofanie tej waluty z obiegu i zastąpienie jej rublem rosyjskim, co miało być naturalną konsekwencją wprowadzenia rosyjsko-białoruskiej unii walutowej. Na skutek nieporozumień pomiędzy władzami obydwu państw do urzeczywistnienia tej unii jednak nie doszło[2].

1 stycznia 2009 wprowadzono nieoczekiwaną dewaluację rubla białoruskiego o 20%. Nieoczekiwaną, ponieważ jeszcze w połowie grudnia Aleksander Łukaszenka uspokajał naród, że kurs rubla jest stabilny.

24 maja 2011 wprowadzono nieoczekiwaną dewaluację rubla białoruskiego o 54%. Nieoczekiwaną, ponieważ jeszcze w marcu Aleksander Łukaszenka i Piotr Prakapowicz uspokajali naród, że kurs rubla jest stabilny i dewaluacji nie będzie.

12 marca 2012 roku w rezultacie przekraczającej 100% inflacji wprowadzono do obiegu banknot o nominale 200 000 rubli (ok. 24,50 USD w dniu wprowadzenia do obiegu).

1 lipca 2016 roku na Białorusi przeprowadzona została denominacja rubla białoruskiego. Jeden nowy rubel odpowiada 10 000 starych rubli. Po raz pierwszy w historii Białorusi w obiegu pojawiły się także monety[3]. Do obiegu trafiło 7 banknotów o nominale: 5, 10, 20, 50, 100 , 200 i 500 rubli oraz 8 monet o nominałach: 1, 2, 5, 10, 20, 50 kopiejek, 1 rubel i 2 ruble. Banknoty przedstawiają obiekty architektoniczne i zabytki Białorusi. „Stare” banknoty będą obowiązywać w ruchu detalicznym do końca 2016 roku, potem będzie je można wymieniać w bankach.

Banknoty[edytuj]

Pierwszy rubel (1992–1999)[edytuj]

Seria 1992
Awers Rewers Nominał Opis awers
Belarus-1992-Bill-0.5-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-0.5-Reverse.jpg 50 kopiejek Wiewiórka pospolita
Belarus-1992-Bill-1-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-1-Reverse.jpg 1 rubel Zając
Belarus-1992-Bill-3-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-3-Reverse.jpg 3 ruble Bóbr europejski
Belarus-1992-Bill-5-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-5-Reverse.jpg 5 rubli Wilk
Belarus-1992-Bill-10-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-10-Reverse.jpg 10 rubli Ryś
Belarus-1992-Bill-25-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-25-Reverse.jpg 25 rubli Łoś
Belarus-1992-Bill-50-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-50-Reverse.jpg 50 rubli Niedźwiedź
Belarus-1992-Bill-100-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-100-Reverse.jpg 100 rubli Żubr
Belarus-1992-Bill-200-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-200-Reverse.jpg 200 rubli Mińsk
Belarus-1992-Bill-500-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-500-Reverse.jpg 500 rubli Plac Zwycięstwa w Mińsku
Belarus-1992-Bill-1000-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-1000-Reverse.jpg 1000 rubli Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi
Belarus-1992-Bill-5000-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-5000-Reverse.jpg 5000 rubli Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku
Seria 1994
Belarus-1994-Bill-20000-Obverse.jpg Belarus-1994-Bill-20000-Reverse.jpg 20 000 rubli Budynek Narodowego Banku Białorusi
Belarus-1995-Bill-50000-Obverse.jpg Belarus-1995-Bill-50000-Reverse.jpg 50 000 rubli Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej
Główne wejście do Twierdzy brzeskiej
Belarus-1996-Bill-100000-Obverse.jpg Belarus-1996-Bill-100000-Reverse.jpg 100 000 rubli Narodowa Akademicka Opera Wielka i Dom Baletu Białorusi w Mińsku
Seria 1998
Belarus-1998-Bill-1000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-1000-Reverse.jpg 1000 rubli Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi
Belarus-1998-Bill-5000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-5000-Reverse.jpg 5000 rubli Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku
Belarus-1998-Bill-500000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-500000-Reverse.jpg 500 000 rubli Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku
Belarus-1999-Bill-1000000-Obverse.jpg Belarus-1999-Bill-1000000-Reverse.jpg 1 000 000 rubli Narodowe Muzeum Sztuki Białorusi w Mińsku
Fragment obrazu „Portret żony z kwiatami i owocami” Jana Chruckiego
Belarus-1999-Bill-5000000-Obverse.jpg Belarus-1999-Bill-5000000-Reverse.jpg 5 000 000 rubli Pałac Sportów w Mińsku
Olimpijski Kompleks Sportowy Raubicze

Drugi rubel (2000–2016)[edytuj]

Seria 2000[4]
Wizerunek Nominał Wymiary Kolor główny Opis Data
Awers Rewers Awers Rewers druku wprowadzenia wycofania
Belarus-2000-Bill-1-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-1-Reverse.jpg 1 rubel 110 × 60 mm Zielony Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi Nominał w figurach 2000 1 stycznia 2000 1 stycznia 2004
Belarus-2000-Bill-5-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-5-Reverse.jpg 5 rubli Różowo – czerwony Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku 1 lipca 2005
Belarus-2000-Bill-10-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-10-Reverse.jpg 10 rubli Jasnoniebieski Budynek Narodowej Biblioteki Białorusi 1 stycznia 2012
Belarus-2000-Bill-20-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-20-Reverse.jpg 20 rubli 150 × 69 mm Oliwkowo-żółty Budynek Narodowego Banku Białorusi Wnętrze budynku Narodowego Banku Białorusi 1 stycznia 2012
Belarus-2000-Bill-50-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-50-Reverse.jpg 50 rubli Pomarańczowo-czerwony Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej Główne wejście do Twierdzy brzeskiej 1 lipca 2015
100-rubles-Belarus-2000-f.jpg 100-rubles-Belarus-2000-b.jpg 100 rubli Jasnozielony Narodowa Akademicka Opera Wielka i Dom Baletu Białorusi w Mińsku Scena z baletu „Favourite” E.A. Hlebau
Belarus-2000-Bill-500-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-500-Reverse.jpg 500 rubli 150 × 74 mm Jasnobrązowy Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku Rzeźby na frontonie Pałacu Kultury
1000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 1000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 1000 rubli Jasnoniebieski Narodowe Muzeum Sztuki Białorusi w Mińsku Fragment obrazu Portret żony z kwiatami i owocami Jana Chruckiego
5000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 5000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 5000 rubli Jasnofioletowy Pałac Sportów w Mińsku Olimpijski Kompleks Sportowy Raubicze
10000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 10000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 10 000 rubli Różowy Panorama miasta Witebsk Letni amfiteatr w Witebsku 16 kwietnia 2001
20000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 20000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 20 000 rubli Szary Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów w Homlu Widok pałacu ze zdjęcia A. Idzikowskiego 21 stycznia 2002
50000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 50000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 50 000 rubli Błękitny Zamek w Mirze Ozdobne elementy architektoniczne na zamku 20 grudnia 2002
100000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 100000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 100 000 rubli Pomarańczowy Zespół zamkowy w Nieświeżu Widok na zamek w Nieświeżu z obrazu Napoleona Ordy 15 lipca 2005
New 200K belarusian rubles(obverse).jpg New 200K belarusian rubles(reverse).jpg 200 000 rubli 150 × 74 mm Jasnozielony Muzeum Sztuki w Mogilewie Kolaż architektoniki budynku muzeum 2012 (2000) 12 marca 2012


Przypisy

  1. [1] (ang.).
  2. Witold Repetowicz: „Zamiana rubla na rubel”, Unia&Polska nr 6 (101), wrzesień 2003.
  3. [2].
  4. Banknotes of the National Bank of the Republic of Belarus in Circulation (ang.). [dostęp 2009-07-29].