Rubel białoruski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rubel białoruski
200 Belarus 2009 front.jpg
Banknot 200 rubli serii z 2009 r. (w obiegu od 1 lipca 2016 r.)
Kod ISO 4217 BYN
Państwo  Białoruś
Poziom inflacji 16,2% (2015 kwiecień)[1]
Podział 1 rubel = 100 kopiejek
Symbol Br
Monety 1, 2, 5, 10, 20, 50 kopiejek
1, 2 ruble
Banknoty 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 rubli
Bank centralny Narodowy Bank Republiki Białorusi

Rubel białoruski (biał. беларускі рубель) – jednostka monetarna Republiki Białorusi równa 100 kopiejkom, wprowadzona do obiegu w roku 1992, po uzyskaniu przez Białoruś niepodległości.

Rubel białoruski miał oznaczenie według standardu ISO 4217 BYB do 2000 r., BYR do czerwca 2016 r., a obecnie jest oznaczony symbolem BYN.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze banknoty wprowadzone w 1992 r. miały nominały 50 kopiejek oraz 1, 3, 5, 10, 25, 50 i 100 rubli. Jako oficjalny środek płatniczy niepodległego państwa białoruskiego w momencie wprowadzenia równy był 10 rublom państw nieistniejącego już ZSRR. Kolejne banknoty wprowadzane do obiegu, o nominale 200, 500 (1992), 1000 (1993) i 5000 (1994) rubli, opatrzono wizerunkami miast i budynków białoruskich.

Wraz z narastającą inflacją do obiegu wprowadzono nową serię banknotów, tym razem o wymiarach 150×69 i 150×74 mm. Zachowano rozpoczętą w 1992 r. roku stylistykę. Kolejno pojawiały się nominały 20 000 (1994), 50 000 (1995), 100 000 (1996), 500 000 (1998), 1 000 000 i 5 000 000 (1999) rubli.

1 stycznia 2000 roku dekretem prezydenta Aleksandra Łukaszenki przeprowadzono denominację, polegającą na skreśleniu 3 zer. Do obiegu zostały wprowadzone ruble (BYR) o nominałach 1, 5, 10 (mały format), 20, 50, 100, 500, 1000 oraz 5000 rubli (duży format). Kolejny nominał – 10 000 rubli wprowadzono do obiegu już w roku 2001. W roku 2002 w obiegu pojawiły się banknoty o nominałach 20 000 i 50 000 rubli, a w roku 2005 – 100 000 rubli białoruskich.

1 października 2001 roku zostały wydrukowane kolekcjonerskie banknoty o nominałach 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1000, 5000 i 10000 rubli z nadrukiem "MILLENNIUM", serią aa, oraz nietypową niską numeracją. Banknoty zostały wydrukowane z okazji drugiego tysiąclecia.

Na dzień 1 stycznia 2005 planowano wycofanie tej waluty z obiegu i zastąpienie jej rublem rosyjskim, co miało być naturalną konsekwencją wprowadzenia rosyjsko-białoruskiej unii walutowej. Na skutek nieporozumień pomiędzy władzami obydwu państw do urzeczywistnienia tej unii jednak nie doszło[2].

1 stycznia 2009 wprowadzono nieoczekiwaną dewaluację rubla białoruskiego o 20%. Nieoczekiwaną, ponieważ jeszcze w połowie grudnia Aleksander Łukaszenka uspokajał naród, że kurs rubla jest stabilny.

24 maja 2011 wprowadzono nieoczekiwaną dewaluację rubla białoruskiego o 54%. Nieoczekiwaną, ponieważ jeszcze w marcu Aleksander Łukaszenka i Piotr Prakapowicz uspokajali naród, że kurs rubla jest stabilny i dewaluacji nie będzie.

12 marca 2012 roku w rezultacie przekraczającej 100% inflacji wprowadzono do obiegu banknot o nominale 200 000 rubli (ok. 24,50 USD w dniu wprowadzenia do obiegu).

1 lipca 2016 roku na Białorusi przeprowadzona została denominacja rubla białoruskiego. Jeden nowy rubel odpowiada 10 000 starych rubli. Po raz pierwszy w historii Białorusi w obiegu pojawiły się także monety[3]. Do obiegu trafiło 7 banknotów o nominale: 5, 10, 20, 50, 100 , 200 i 500 rubli oraz 8 monet o nominałach: 1, 2, 5, 10, 20, 50 kopiejek, 1 rubel i 2 ruble. Banknoty przedstawiają obiekty architektoniczne i zabytki Białorusi. „Stare” banknoty były w obiegu do końca 2016 roku, potem możliwa jest ich wymiana w bankach.

Banknoty[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy rubel (1992–1999)[edytuj | edytuj kod]

Seria 1992
Awers Rewers Nominał Wymiary Opis awers Opis rewers Znak Wodny Druk Zabezpieczenia Data
Druku Wprowadzenia Wycofania
Belarus-1992-Bill-0.5-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-0.5-Reverse.jpg 50 kopiejek 105 × 53 mm Wiewiórka pospolita Pogoń Figury geometryczne "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja Znak wodny i UV 1992 25 maja 1992 1 stycznia 2001 r
Belarus-1992-Bill-1-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-1-Reverse.jpg 1 rubel Zając Numeracja, znak wodny i UV
Belarus-1992-Bill-3-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-3-Reverse.jpg 3 ruble Bóbr europejski
Belarus-1992-Bill-5-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-5-Reverse.jpg 5 rubli Wilk
Belarus-1992-Bill-10-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-10-Reverse.jpg 10 rubli Ryś
Belarus-1992-Bill-25-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-25-Reverse.jpg 25 rubli Łoś
Belarus-1992-Bill-50-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-50-Reverse.jpg 50 rubli Niedźwiedź
Belarus-1992-Bill-100-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-100-Reverse.jpg 100 rubli Żubr
Belarus-1992-Bill-200-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-200-Reverse.jpg 200 rubli Mińsk 8 grudnia 1992 r
Belarus-1992-Bill-500-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-500-Reverse.jpg 500 rubli Plac Zwycięstwa w Mińsku
Belarus-1992-Bill-1000-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-1000-Reverse.jpg 1000 rubli Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi 3 listopada 1993r
Belarus-1992-Bill-5000-Obverse.jpg Belarus-1992-Bill-5000-Reverse.jpg 5000 rubli Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca 7 kwietnia 1994 r
Seria 1994
Belarus-1994-Bill-20000-Obverse.jpg Belarus-1994-Bill-20000-Reverse.jpg 20 000 rubli 150 × 69 mm Budynek Narodowego Banku Białorusi Pogoń Wieża i drzewo "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca, druk wypukły, mikrodruk 1994 28 grudnia 1994 r 1 stycznia 2001 r
Belarus-1995-Bill-50000-Obverse.jpg Belarus-1995-Bill-50000-Reverse.jpg 50 000 rubli Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej
Główne wejście do Twierdzy brzeskiej
Główne wejście do Twierdzy brzeskiej Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej
Główne wejście do Twierdzy brzeskiej
Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca, druk wypukły, mikrodruk, recto-verso 1995 15 września 1995 r
Belarus-1996-Bill-100000-Obverse.jpg Belarus-1996-Bill-100000-Reverse.jpg 100 000 rubli Narodowa Akademicka Opera Wielka i Dom Baletu Białorusi w Mińsku Scena z baletu „Favourite” E.A. Hlebau Baletnica 1996 17 października 1996 r
Seria 1998
Belarus-1998-Bill-1000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-1000-Reverse.jpg 1000 rubli 110 × 60 mm Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi Nominał w figurach Figury geometryczne "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja Numeracja, znak wodny i UV 1998 16 września 1998 r 1 stycznia 2001 r
Belarus-1998-Bill-5000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-5000-Reverse.jpg 5000 rubli Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca
Belarus-1998-Bill-500000-Obverse.jpg Belarus-1998-Bill-500000-Reverse.jpg 500 000 rubli 150 × 69 mm Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku Rzeźby na frontonie Pałacu Kultury Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca, druk wypukły, mikrodruk, recto-verso 1 grudnia 1998 r
Belarus-1999-Bill-1000000-Obverse.jpg Belarus-1999-Bill-1000000-Reverse.jpg 1 000 000 rubli Narodowe Muzeum Sztuki Białorusi w Mińsku Fragment obrazu Portret żony z kwiatami i owocami Jana Chruckiego Wazon z Kwiatami Numeracja, znak wodny i UV, nić zabezpieczająca, druk wypukły, mikrodruk, recto-verso, efekt kątowy 1999 30 kwietnia 1999 r
Belarus-1999-Bill-5000000-Obverse.jpg Belarus-1999-Bill-5000000-Reverse.jpg 5 000 000 rubli Pałac Sportów w Mińsku Olimpijski Kompleks Sportowy Raubicze Narciarz 6 września 1999 r

Drugi rubel (2000–2016)[edytuj | edytuj kod]

Seria 2000[4]
Wizerunek Nominał Wymiary Kolor główny Opis Znak wodny Druk Data
Awers Rewers Awers Rewers druku wprowadzenia wycofania
Belarus-2000-Bill-1-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-1-Reverse.jpg 1 rubel 110 × 60 mm Zielony Budynek Narodowej Akademii Nauk Białorusi Nominał w figurach Figury geometryczne "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja 2000 1 stycznia 2000 1 stycznia 2004
Belarus-2000-Bill-5-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-5-Reverse.jpg 5 rubli Różowo – czerwony Widok na Troickie Przedmieście w Mińsku 1 lipca 2005
Belarus-2000-Bill-10-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-10-Reverse.jpg 10 rubli Jasnoniebieski Budynek Narodowej Biblioteki Białorusi 1 stycznia 2012
Belarus-2000-Bill-20-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-20-Reverse.jpg 20 rubli 150 × 69 mm Oliwkowo-żółty Budynek Narodowego Banku Białorusi Wnętrze budynku Narodowego Banku Białorusi Stare logo Banku Białorusi
Belarus-2000-Bill-50-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-50-Reverse.jpg 50 rubli Pomarańczowo-czerwony Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej Główne wejście do Twierdzy brzeskiej Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej 1 lipca 2015
100-rubles-Belarus-2000-f.jpg 100-rubles-Belarus-2000-b.jpg 100 rubli Jasnozielony Narodowa Akademicka Opera Wielka i Dom Baletu Białorusi w Mińsku Scena z baletu „Favourite” E.A. Hlebau Baletnica 1 stycznia 2022
Belarus-2000-Bill-500-Obverse.jpg Belarus-2000-Bill-500-Reverse.jpg 500 rubli 150 × 74 mm Jasnobrązowy Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku Rzeźby na frontonie Pałacu Kultury Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku
1000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 1000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 1000 rubli Jasnoniebieski Narodowe Muzeum Sztuki Białorusi w Mińsku Fragment obrazu Portret żony z kwiatami i owocami Jana Chruckiego Wazon z Kwiatami
5000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 5000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 5000 rubli Jasnofioletowy Pałac Sportów w Mińsku Olimpijski Kompleks Sportowy Raubicze Narciarz
10000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 10000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 10 000 rubli Różowy Panorama miasta Witebsk Letni amfiteatr w Witebsku 16 kwietnia 2001
20000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 20000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 20 000 rubli Szary Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów w Homlu Widok pałacu ze zdjęcia A. Idzikowskiego Wazon 21 stycznia 2002
50000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 50000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 50 000 rubli Błękitny Zamek w Mirze Ozdobne elementy architektoniczne na zamku Wieża Zamku w Mirze 20 grudnia 2002
100000-rubles-Belarus-2000-f.jpg 100000-rubles-Belarus-2000-b.jpg 100 000 rubli Pomarańczowy Zespół zamkowy w Nieświeżu Widok na zamek w Nieświeżu z obrazu Napoleona Ordy 15 lipca 2005
New 200K belarusian rubles(obverse).jpg New 200K belarusian rubles(reverse).jpg 200 000 rubli 150 × 74 mm Jasnozielony Muzeum Sztuki w Mogilewie Kolaż architektoniki budynku muzeum Kwiat, logo Banku Białorusi 2012 (2000) 12 marca 2012

Kolekcjonerskie banknoty[edytuj | edytuj kod]

Kolekcjonerska emisja - "MILLENNIUM"
Wizerunek Nominał Wymiary Kolor Główny Opis Znak wodny Druk Data
Awers Rewers Awers Rewers Wprowadzenia
1 rubel 110 × 60 mm Zielony Nominał w figurach Figury geometryczne Figury geometryczne "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja 1 października 2001
d
5 rubli Różowo – czerwony
10 rubli Jasnoniebieski
20 rubli 150 × 69 mm Oliwkowo-żółty Wnętrze budynku Narodowego Banku Białorusi Wnętrze budynku Narodowego Banku Białorusi, Napis "MILLENNIUM" Stare logo Banku Białorusi
50 rubli Pomarańczowo-czerwony Główne wejście do Twierdzy brzeskiej Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej, Napis "MILLENNIUM" Brama Szpitalna (Chełmska) – fragment Twierdzy brzeskiej
100 rubli Jasnozielony Narodowa Akademicka Opera Wielka i Dom Baletu Białorusi w Mińsku Scena z baletu „Favourite” E.A. Hlebau,

Napis "MILLENNIUM"

Baletnica
500 rubli Jasnobrązowy Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku Rzeźby na frontonie Pałacu Kultury, Napis "MILLENNIUM" Republikański Pałac Kultury Związków Zawodowych w Mińsku
1000 rubli 150 × 74 mm Jasnoniebieski Narodowe Muzeum Sztuki Białorusi w Mińsku Fragment obrazu Portret żony z kwiatami i owocami Jana Chruckiego, Napis "MILLENNIUM" Wazon z Kwiatami
5000 rubli Jasnofioletowy Pałac Sportów w Mińsku Olimpijski Kompleks Sportowy Raubicze, Napis "MILLENNIUM" Narciarz
10000 rubli Różowy Panorama miasta Witebsk Letni amfiteatr w Witebsku, Napis "MILLENNIUM"
Kolekcjonerska emisja - "10 lat Narodowego Banku Białorusi"
20 rubli 150 × 69 mm Oliwkowo-żółty Budynek Narodowego Banku Białorusi, stare logo Banku Białorusi z napisem 1991-2001 Wnętrze budynku Narodowego Banku Białorusi Stare logo Banku Białorusi "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja 1 stycznia 2001
Kolekcjonerska emisja - "20 lat Narodowego Banku Białorusi"
20000 rubli 150 × 74 mm Szary Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów w Homlu, hologram z logiem Banku Białorusi, poniżej napis 1991-2011 Widok pałacu ze zdjęcia A. Idzikowskiego Wazon z Kwiatami "Goznak" - Federalne Przedsiębiorstwo Unitarne, Rosja 1 grudnia 2010

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. [1] (ang.).
  2. Witold Repetowicz: „Zamiana rubla na rubel”, Unia&Polska nr 6 (101), wrzesień 2003.
  3. Białorusini już nie będą milionerami | Kurier Wileński, kurierwilenski.lt [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  4. Banknotes of the National Bank of the Republic of Belarus in Circulation (ang.). [dostęp 2009-07-29].