Siedlątków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siedlątków
kościół w Siedlątkowie
kościół w Siedlątkowie
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat poddębicki
Gmina Pęczniew
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 99-235
Tablice rejestracyjne EPD
SIMC 0710196
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Siedlątków
Siedlątków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Siedlątków
Siedlątków
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Siedlątków
Siedlątków
Ziemia 51°50′53″N 18°43′15″E/51,848056 18,720833

Siedlątkówwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew, po wschodniej stronie zbiornika Jeziorsko.

Historia[edytuj]

Występuje w źródłach pisanych od 1372 r., kiedy to jej właścicielem był Thliborianus. Na początku XV wieku należała do rodu Radliców z Pęczniewa.

Od XV do XVII wieku Siedlątków posiadał prawa miejskie.[1] Dokładna data lokacji miasta nie jest znana: nie było go jeszcze z pewnością w 1446 roku, kiedy w sieradzkich księgach grodzkich i ziemskich Siedlątków wymienia się jako wieś, natomiast w 1472 roku zapisy mówią już o mieście. Nie wiadomo również, kiedy dokładnie prawa miejskie Siedlątków utracił – ale w 1677 ponownie księgi mówią o wsi.[2]

W okresie powstania styczniowego wieś należała do Jana Jabłkowskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[3] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Marka, XVII w., XIX w., nr rej.: 711 z 10.10.1967
  • wiatrak, XIX w., nr rej.: 333/12/86 z 3.10.1986

Kościół[edytuj]

Na końcu wsi, w odległości ok. 50 m od korony wału zaporowego i falochronu, stoi kościół św. Marka Ewangelisty, wzniesiony po 1683 r. z kamienia polnego i cegły na miejscu wcześniejszego drewnianego z 1497 roku, ufundowanego przez właścicieli Siedlątkowa, rodzinę Ubyszków.

Prezbiterium ma kształt prostokąta. Szersza nawa była pierwotnie dwuprzęsłowa, później przedłużono ją ku zachodowi o jedno przęsło. Wewnątrz zachowały się odcinki dawnej fasady. W prezbiterium sklepienie kolebkowo-krzyżowe ze skromną dekoracją stiukową na szwach. W nawach sklepienie kolebkowe z lunetami, a w zakrystii strop.[4]

Wnętrze kościoła
Wiatrak

W ołtarzu głównym znajduje się kopia obrazu (wykonana w 1958 r.) czczonej tutaj Matki Boskiej Siędlątkowskiej (oryginalny XVII-wieczny obraz renesansowy spalił się w 1957 r.). W bocznym ołtarzu późnorenesansowym z ok. połowy XVII wieku widnieją malowane sceny z życia św. Izydora – patrona rolników.

Inne zabytki kościoła to: trzy krzyże procesyjne z XVIII wieku, rzeźba św. Jana Nepomucena, rokokowa monstrancja z 1781 roku, kielich z XVII wieku, kielich z początku XVII wieku oraz ornaty z przełomu XVIII i XIX wieku.

Na cmentarzu, oddalonym o 800 metrów od kościoła, znajduje się neogotycka kaplica z 1876 r., a w niej obrazy Matki Boskiej i Boga Ojca z 1640 r. Neogotyckie drzwi wejściowe i zelektryfikowany żyrandol pochodzą z XIX wieku, zaś cztery XVIII-wieczne lichtarze barokowe z XVIII wieku.[5]

W podziemiach kościoła pochowano ciało powstańca z 1863 r. – Adama Bolesława Jabłkowskiego h. Wczele, ur. w 1837 r. w Siedlątkowie, który zginął 9 lutego 1863 r. koło Rudnik w walce z kozakami. W kruchcie wmurowano tablicę poświęconą jego pamięci. Zygmunt Kolumna (Pamiątka dla rodzin polskich, Kraków 1868, s. 90) tak pisze: Adam Bolesław Jabłkowski, lat 26, transportował wraz z kilkoma towarzyszami żywność. 9 II 1863 r. sam się zastrzelił napadnięty przez kozaków po uporczywej obronie. Ciało jego kozacy porzucili przy drodze do Rudnik.

W latach siedemdziesiątych XX w. kościółek w Siedlątkowie miał zostać rozebrany i przeniesiony w inne miejsce z powodu budowy zbiornika Jeziorsko. Ostatecznie zdecydowano pozostawić go na obwałowanym cyplu.

Wiatrak[edytuj]

Stary, dziś już zdewastowany wiatrak – koźlak jest budowlą drewnianą, wzniesioną w 2. połowie XIX w. w Zduńskiej Woli. W obecne miejsce został przeniesiony w 1902 r. Wiatrak pracował do 1954 r. W 1964 zdjęto śmigi, a w 1982 zainstalowano silnik elektryczny do napędu mlewników walcowych.[6]

Gródek rycerski[edytuj]

W Siedlątkowie zidentyfikowano obronną siedzibę rycerską z XIV wieku, w której odkryto m.in. unikatowe hełm i zbroję (tzw. kirys, wykonany przez krakowskiego płatnerza). Prace badawcze prowadzono w latach 1965–1966. Drewniana wieża na planie kwadratu o bokach długości 6 m była otoczona wałami i fosami. Prawdopodobnie została spalona w latach 80. XIV wieku, podczas wojny Grzymalitów z Nałęczami. Pozostałości gródka zostały zalane przez wody zalewu.[7]

Parafia[edytuj]

Kościół jest siedzibą parafii św. Marka Ewangelisty w Siedlątkowie. W jej skład wchodzą wsie: Nerki, Księża Wólka, Siedlątków. Parafię utworzono w 1642 roku z części parafii Pęczniew, w 1882 roku stała się jej filią. Ponownie usamodzielniła się w 1958 roku.[8]

Parafia liczy ok. 180 osób, co czyni ją najmniejszą parafią w Polsce. W latach dziewięćdziesiątych XX w. rozważano włączenie jej do parafii Skęczniew na zasadzie filii. Porzucono ten zamiar, kiedy probostwo objął w latach dziewięćdziesiątych ks. Grzegorz Czaja. Pozyskał sponsorów, którzy wyłożyli pieniądze na remont i renowację kościoła z jego zabytkami oraz plebanii.[9]

Przypisy

  1. Piotr Drzewiecki: Najmniejsza parafia w Polsce. Tygodnik Katolicki Niedziela, 2013-04-08. [dostęp 2015-07-23].
  2. Andrzej R. Tyczyno: Siedlątków był miastem. W: Historia lokalna powiatu tureckiego [on-line]. Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Powiatu Tureckiego im. księdza Romana Kmiecika, 2009-03-21. [dostęp 2015-07-23].
  3. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 18 września 2008].
  4. Kościół w Siedlątkowie. [dostęp 2015-07-22].
  5. Kościół w Siedlątkowie. [dostęp 2015-07-22].
  6. Filip Tomaszewski: Wiatraki w woj. łódzkim - Siedlątków. [dostęp 2015-07-23].
  7. Tomasz Szwagrzak: Siedlątków - wieża na kopcu. Zamki i Pałace województwa łódzkiego. [dostęp 2015-07-23].
  8. Kościół w Siedlątkowie. [dostęp 2015-07-22].
  9. Piotr Drzewiecki: Najmniejsza parafia w Polsce. Tygodnik Katolicki Niedziela, 2013-04-08. [dostęp 2015-07-23].