Siedliska (powiat tomaszowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siedliska
Cerkiew św. Mikołaja
Cerkiew św. Mikołaja
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Lubycza Królewska
Liczba ludności (2011) 266[1]
Strefa numeracyjna 84
Kod pocztowy 22-680[2]
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0893021
Położenie na mapie gminy Lubycza Królewska
Mapa lokalizacyjna gminy Lubycza Królewska
Siedliska
Siedliska
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tomaszowskiego
Siedliska
Siedliska
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Siedliska
Siedliska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Siedliska
Siedliska
Ziemia50°16′02,0″N 23°33′39,2″E/50,267222 23,560889

Siedliska (ukr. Сєдліска) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska[3][4].

Miejscowość położona na Roztoczu Wschodnim w dolinie Prutnika, prawego dopływu Sołokiji.

Siedliska są najdalej na południe wysuniętą wsią województwa lubelskiego (50°15′ 55 N).

Wieś stanowi sołectwo gminy Lubycza Królewska[5].

Do 1939 roku istniała gmina Siedliska. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w XV w. jako zaplecze grodu, rozłożonego na wzgórzu Siedliska i początkowo nazywała się Stare Hrebenne. Gród został zniszczony przez Tatarów na przełomie XV i XVI w. Od połowy XV w. przez kilkaset lat dzierżawcami tutejszych ziem królewskich, zwanych dobrami rawskimi (od miasta Rawa Ruska) byli Dzieduszyccy, którzy od XVI w. mieli w Siedliskach dwór. Wśród miejscowej ludności przekazywana jest legenda, jakoby hetman Sobieski, po skończonej bitwie z Tatarami w 1672 r. odpoczywał w cieniu siedliskich dębów.

W XIX w. dobra rawskie były w posiadaniu Tyszkiewiczów, potem Jabłonowskich, od których odkupił je znany polityk galicyjski, prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego, książę Adam Sapieha. W skład majątku, oprócz Siedlisk, wchodziły również folwarki w Hrebennem, Racie i Mostach oraz obiekty w Rawie. Po śmierci Adama Sapiehy dobra rawskie odziedziczył jego syn Paweł. Był on przyjacielem św. Brata Alberta, który bywał tu częstym gościem. Ostatnim właścicielem Siedlisk przed wojną był syn Pawła, także Paweł.

W XIX w. Siedliska były znanym ośrodkiem garncarskim. Wydobywano tu glinkę do produkcji fajansu i wyrobów kamionkowych, wykorzystywaną w tutejszej fabryce naczyń oraz w manufakturze ordynacji zamojskiej w Tomaszowie. Na początku XX w. na rzece Prutnik zbudowano elektrownię wodną, która zasilała dwór i folwark.

Według spisu z 1921 r. Siedliska liczyły 468 mieszkańców, w tym 242 Ukraińców.

26 marca 1945 roku w zasadzce zorganizowanej przez sotnię UPA dowodzoną przez "Żeleźniaka" poległo 5 milicjantów z posterunku w Lubyczy Królewskiej[6].

Ludność ukraińska została wysiedlona podczas akcji „Wisła” w 1947 roku.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Siedliskach
  • Murowany kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy z 1903 r. ufundowany przez Pawła Sapiehę.

Osobliwością Siedlisk jest największe w Polsce skupisko skamieniałych pni drzew trzeciorzędowych (rezerwat przyrody Jalinka).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200), ze zmianami w obwieszczeniu z dnia 2015-08-044 sierpnia 2015 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Lubycza Królewska. Urząd Gminy Lubycza Królewska. [dostęp online].
  6. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 818

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Sapieżyna, My i nasze Siedliska, Kraków 2003
  • V. Sapieha, Polish Profile, New York 1940

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]