Siergiej Syrcow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Siergiej Syrcow (polityk))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne znaczenia.
Siergiej Iwanowicz Syrcow
Сергей Иванович Сырцов
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1893
Sławhorod, gubernia katerynosławska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 10 września 1937
Moskwa, RFSRR, ZSRR
Przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych RFSRR
Okres od 18 maja 1929
do 3 listopada 1930
Przynależność polityczna WKP(b)
Poprzednik Aleksiej Rykow
Następca Daniił Sulimow
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru

Siergiej Iwanowicz Syrcow, ros. Сергей Иванович Сырцов (ur. 5 lipca?/17 lipca 1893 w Sławhorodzie, w guberni katerynosławskiej, zm. 10 września 1937 w Moskwie) – rosyjski i sowiecki polityk i działacz państwowy, działacz partii bolszewików (RKP(b) i WKP(b)). Przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych RFSRR (premier RFSRR) 1929-1930, zastępca członka Politbiura KC WKP(b) (1929-1930). Ofiara wielkiej czystki.

Ukończył szkołę handlową w Rostowie. W latach 1912-1916 studiował w Instytucie Politechnicznym w Sankt-Petersburgu, relegowany. W 1913 wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików), w 1916 aresztowany, zesłany do guberni irkuckiej.

Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu w marcu 1917 amnestionowany. W grudniu 1917 w demokratycznych wyborach do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji wybrany na deputowanego z listy partii bolszewików (okręg doński)[1].

W czasie wojny domowej na różnych stanowiskach partyjnych w Obwodzie Wojska Dońskiego, do 1920 członek Dońskiego Biura RKP(b), członek Rewolucyjnej Rady Wojennej Frontu Południowego Armii Czerwonej. W marcu 1921 uczestniczył w tłumieniu powstania w Kronsztadzie jako politruk południowej grupy wojsk. W latach 1921-26 w aparacie partyjnym KC (RKP(b)/WKP(b) (kierownik wydziału kadr KC (1921-23), kierownik wydziału agitacji i propagandy KC (1924-26)). Jednocześnie w latach 1924-26 redaktor pisma Коммунистическая Революция.

Na XIV zjeździe RKP(b) 31 maja 1924 wybrany na zastępcę członka KC, funkcję pełnił do 2 grudnia 1927, na XV zjeździe WKP(b) 19 grudnia 1927 wybrany na członka KC WKP(b). Od marca 1926 do maja 1929 I sekretarz Syberyjskiego Komitetu Krajowego WKP(b). Stronnik Stalina. 18 maja 1929 powołany na stanowisko przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych RFSRR (premiera RFSRR), zastąpił Aleksieja Rykowa, usuniętego przez frakcję Stalina w ramach walki z tzw. odchyleniem prawicowym. Jednocześnie 21 czerwca 1929 powołany na funkcję zastępcy członka Biura Politycznego KC WKP(b), w miejsce odwołanego Nikołaja Ugłanowa.

W 1930, wobec dramatycznej sytuacji gospodarczej związanej z polityką przymusowej kolektywizacji i forsownej budowy przemysłu ciężkiego ogłosił razem z Wissarionem (Beso) Łominadze memoriał krytykujący ekonomiczne awanturnictwo, tłumienie inicjatywy wśród robotników i pomiatanie ludźmi przez partię, co Łominadze określał jako wielkopańsko-feudalny stosunek do potrzeb chłopów. Syrcow i Łominadze krytykowali jedynowładztwo Stalina w partii i państwie. Syrcow uważał nowobudowane giganty przemysłowe, jak fabryka traktorów w Stalingradzie za mydlenie oczu[2]. W konsekwencji 3 listopada 1930 Syrcow został odwołany z funkcji premiera RFSRR, zaś 1 grudnia 1930 usunięty z Biura Politycznego i KC. W latach 1931-37 na podrzędnych stanowiskach kierowniczych w przemyśle (1931-35 wiceprezes zjednoczenia (trustu), 1935-37 dyrektor przedsiębiorstwa w obwodzie moskiewskim).

W okresie wielkiej czystki 19 kwietnia 1937 aresztowany przez NKWD. 10 września 1937 skazany przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR na śmierć z zarzutu uczestnictwa w antysowieckiej organizacji terrorystycznej, rozstrzelany tego samego dnia. Ciało skremowano w krematorium na Cmentarzu Dońskim, prochy pochowano anonimowo.

Zrehabilitowany 27 grudnia 1957 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR.

Odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru (1921).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Сырцов Сергей Иванович (5.07.1893, Славгород Екатеринославской губ. – 10.09.1937, Москва). Донской округ. №5 – большевики, Член Учредительного собрания
  2. Robert Conquest, Wielki Terror, Władysław Jeżewski (tłum.), Warszawa: Wydaw. Michał Urbański, 1997, s. 34, ISBN 83-902063-9-0, OCLC 750738482.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]