Stężyca (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Stężyca w innych znaczeniach tej nazwy.
Stężyca
Herb
Herb Stężycy
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat kartuski
Gmina Stężyca
Sołectwo Stężyca
Wysokość 150 do 190 m n.p.m.
Liczba ludności (2014) 2165
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-322[1]
Tablice rejestracyjne GKA
SIMC 0174125
Położenie na mapie gminy Stężyca
Mapa lokalizacyjna gminy Stężyca
Stężyca
Stężyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stężyca
Stężyca
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Stężyca
Stężyca
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kartuskiego
Stężyca
Stężyca
Ziemia54°12′19″N 17°56′57″E/54,205278 17,949167
Strona internetowa miejscowości

Stężyca (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Stãżëca; hist. niem. Stendsitz) – duża wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Stężyca, na Kaszubach. Siedziba gminy Stężyca.

Stężyca 31 grudnia 2014 r. miała 2165 stałych mieszkańców, z których 2048 osób mieszkało w głównej części wsi[2].

Wieś jest położona w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego, między Jeziorem Raduńskim Górnym a Jeziorem Stężyckim na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Przez Stężycę prowadzi szlak wodny „Kółko Raduńskie” oraz trasa drogi wojewódzkiej nr 214. Kotlina na granicy Stężycy i Skorzewa zwana jest Jaskinią zbójców lub Grobem morderców. Stężyca znajduje się na żwirach oraz marglach. Pod względem rolniczego użytkowania przeważają gleby słabe V klasy bonitacyjnej.[potrzebny przypis]

Zabudowa wsi leży na wysokości od 150 do 190 m n.p.m.[potrzebny przypis]

Ok. 1 km na południowy wschód znajduje się kolejne jezioro – Lubowisko.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Stężyca[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0174131 Pypkowo część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV wieku król Kazimierz Jagiellończyk ofiarował Stężycę Szlachecką radcy gdańskiemu Joachimowi von Becke za osiągnięcia podczas wojny trzynastoletniej. U schyłku XVI wieku ta część Stężycy była własnością Stanisława Kamińskiego. Następnie od roku 1648 należała do rodziny Łaszewskich, aż do roku 1764. Wówczas córka Michała Łaszewskiego, Regina, wyszła za mąż za Joachima Lewald-Jezierskiego.

W 1904 roku powstał Bank Ludowy (dzisiejszy Bank Spółdzielczy) założony przez dużą grupę mieszkańców Stężycy. Wśród założycieli banku byli – proboszcz parafii Stężyca ks. Leopold Pikarski, Franciszek Lew-Kiedrowski i Franciszek Wilczewski.

Do roku 1920 istniały dwie Stężyce: Szlachecka i Królewska (wcześniej Wielka i Mała). Granicę stanowiła Radunia – rzeka w centrum wioski łącząca Jezioro Stężyckie z Jeziorem Raduńskim Górnym. Stężyca Szlachecka znajdowała się na zachód od rzeki i była bardziej zaludniona od wschodniej części miejscowości.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[5] na listę zabytków wpisane są:

Mapa okolic Stężycy z 1875 roku

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Rekreacja[edytuj | edytuj kod]

  • Promenada im. ks. Konrada Lubińskiego wraz z mariną wodną
  • 2 kąpieliska
  • Nadraduńskie Centrum Rekreacji

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane ze Stężycą[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Liczba ludności Gminy Stężyca - pobyt stały na dzień 31.12.2014r.. UG Stężyca. [dostęp 2014-02-02].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. s. 45. [dostęp 2017-02-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Marek Dzięcielski Dzieje ziemi mirachowskiej
  2. Willy Heidn Miejscowości powiatu kartuskiego w przeszłości

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Urząd Gminy Stężyca
  2. BIP Urzędu Gminy Stężyca