Tadeusz Romer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Romer
Tadeusz Romer.PNG
Data i miejsce urodzenia 6 grudnia 1894
Antonosz k. Kowna
Data i miejsce śmierci 23 marca 1978
Montreal
Poseł RP w Portugalii
Okres od 1 kwietnia 1935
do 31 stycznia 1937
Poprzednik Marian Szumlakowski
Następca Karol Dubicz-Penther
Poseł/Ambasador RP w Japonii
Okres od 1 października 1937 (uprzednio od 1 lutego 1937 w randze posła)
do 4 października 1941
Poprzednik Michał Mościcki
Następca likwidacja placówki (XII 1941)
Ambasador RP w ZSRR
Okres od 15 września 1942
do 26 kwietnia 1943
Poprzednik Stanisław Kot
Następca zerwanie stosunków dyplomatycznych przez ZSRR
Minister spraw zagranicznych
Okres od 14 lipca 1943
do 24 listopada 1944
Poprzednik Edward Raczyński
Następca Adam Tarnowski
Odznaczenia
Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Brązowy za Długoletnią Służbę Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Korony (Belgia) Oficer Orderu Korony (Belgia) Oficer Orderu Korony Rumunii Krzyż Wielki Orderu Świętego Sawy Komandor Orderu Świętego Sawy Komandor Orderu Sokoła Islandzkiego Wielki Oficer Orderu Korony Włoch Komandor Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Komandor Orderu Korony Włoch 2600th National Anniversary Commemorative Medal 1940 (Japan).png 1939–1945 Star (Wielka Brytania) France and Germany Star (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania) Komandor Orderu Pro Merito Melitensi Canada100 ribbon.png

Tadeusz Ludwik Romer (ur. 6 grudnia 1894 w Antonoszu koło Kowna, zm. 23 marca 1978 w Montrealu) – polski dyplomata i polityk.

Życiorys[edytuj]

Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej i był synem Bronisława oraz Marii z hr. Jundziłłów (prawnuczki generała Michała Cichockiego, nieślubnego syna Stanisława Augusta)[1]. Wychowywany (po przedwczesnej śmierci rodziców) w rodzinie Konstantego Przewłockiego, ukończył Gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie w 1913 zdał maturę. W 1917 ukończył studia prawnicze i politologiczne w Lozannie i Fryburgu. W Szwajcarii był sekretarzem Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce z siedzibą w Vevey. W tym dziele był bliskim współpracownikiem jego prezesa Henryka Sienkiewicza.

Jesienią 1919 został osobistym sekretarzem Romana Dmowskiego, wziął udział w konferencji wersalskiej, następnie został sekretarzem polskiego poselstwa w Paryżu. Od 1921 radca MSZ w Warszawie, później awansowany na kierownika i naczelnika Wydziału Zachodniego w departamencie polityczno-ekonomicznym. W 1928 wysłany na placówkę do Rzymu jako radca poselstwa (później ambasady) we Włoszech.

Od 1935 poseł w Portugalii, w latach 1937–1941 ambasador rządu II Rzeczypospolitej (od 1939 rządu RP na uchodźstwie) w Japonii, potem (po dymisji Stanisława Kota) w ZSRR (od jesieni 1942 do wiosny 1943).

W Japonii pomagał polskim uciekinierom docierającym tam przez Władywostok, głównie Żydom, którzy przyjechali z Litwy na podstawie wiz wystawionych przez Chiune Sugiharę i polski wywiad. W Kujbyszewie (gdzie znajdowała się siedziba władz ZSRR w czasie wojny) był rzecznikiem praw deportowanych przez NKWD na Syberię, do Arktyki i Azji Środkowej obywateli polskich, sprzeciwiając się decyzji sowieckiej o pozbawieniu ich polskiego obywatelstwa. W Kujbyszewie odpowiedział w imieniu Rządu Rzeczypospolitej na notę Mołotowa zrywającą jednostronnie stosunki dyplomatyczne pomiędzy ZSRR a Polską w związku z wykryciem grobów katyńskich.

Po zakończeniu misji w ZSRR (kwiecień 1943) był pełnomocnikiem rządu RP na Bliskim Wschodzie. Od 14 lipca 1943 do 24 listopada 1944 był ministrem spraw zagranicznych w rządzie Stanisława Mikołajczyka.

Od 1945 na emigracji, najpierw w Londynie, później w Kanadzie, gdzie pracował na McGill University. Prezes Polskiego Instytutu Naukowego w latach 1963–1978.

Poślubił Zofię Wańkowicz (rozwiedzioną z ks. Konstantym Druckim-Lubeckim) i miał z nią trzy córki[2].

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. http://www.sejm-wielki.pl/b/psb.26449.1
  2. http://www.sejm-wielki.pl/b/cz.I005670
  3. 11 listopada 1974 Dz.U.R.P. z 1974 r. Nr 4. s. 20.
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Uroczystość przekazania odznaczeń ministra Tadeusza Romera do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Nowe eksponaty w zbiorach Archiwum MSZ. msz.gov.pl, 2016-05-13. [dostęp 2016-09-29].
  5. Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 1, s. 12, 1939. 
  6. 7 stycznia 1938 „za zasługi w służbie państwowej” M.P. 1938 nr 8 poz. 7
  7. 29 maja 1944 Dz.U.R.P. z 1945 r. Nr 1. s. 7.
  8. Fálkaorðuhafar (1925) (isl.). forseti.is. [dostęp 2016-03-25].
  9. Z pobytu ministra Marinkovića w Polsce. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 281 z 4 grudnia 1931. 
  10. Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 9, s. 231, 1936. 

Linki zewnętrzne[edytuj]