Stefan Niedzielak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Niedzielak
Prałat
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 1 września 1914
Podolszyce
Data i miejsce śmierci 20/21 stycznia 1989
Warszawa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja archidiecezja warszawska
Prezbiterat 23 czerwca 1940
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Stefan Niedzielak (ur. 1 września 1914 w Podolszycach, obecnie dzielnica Płocka, zm. 20/21 stycznia 1989 w Warszawie) – ksiądz katolicki, prałat, kapelan Armii Krajowej i WiN-u, współzałożyciel Rodzin Katyńskich[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Święcenia kapłańskie przyjął 23 czerwca 1940 z rąk ks. bpa Stanisława Galla[2]. W czasie okupacji niemieckiej pracował w parafiach Wiskitki i Bolimów oraz w Łowiczu. Był kapelanem Łódzkiego Okręgu AK, kierował pracami Głównej Rady Opiekuńczej. Był współpracownikiem Delegatury Rządu na Kraj, dzięki czemu wcześnie poznał raport komisji Czerwonego Krzyża o zbrodni katyńskiej.

W czasie okupacji był kurierem przewożącym zaszyfrowane komunikaty z Warszawy do Krakowa dla ks. abp. Adama Sapiehy. Latem 1944 przewiózł do Krakowa tzw. depozyt katyński, czyli dowody z przeprowadzonej przez Niemców ekshumacji grobów w Katyniu[3]. Brał udział w powstaniu warszawskim.

W roku 1946 powrócił do Warszawy i wstąpił do tajnej organizacji Wolność i Niezawisłość. Ukrywał się przed aresztowaniami. Kierował odbudową kościoła Świętej Trójcy na Solcu i kościoła Wszystkich Świętych przy placu Grzybowskim.

Nagrobek ks. Stefana Niedzielaka na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

W 1956 został proboszczem parafii św. Karola Boromeusza na warszawskich Powązkach. Od 1961 był proboszczem parafii Matki Bożej Loretańskiej na Pradze i jednocześnie duszpasterzem służby zdrowia. Od 1977 roku był ponownie proboszczem na Powązkach, gdzie zapoczątkował odprawianie mszy za Ojczyznę.

W latach osiemdziesiątych wraz z Wojciechem Ziembińskim zaczął tworzyć Sanktuarium „Poległym i Pomordowanym na Wschodzie” w kościele św. Karola Boromeusza na Powązkach. Został kapelanem Warszawskiej Rodziny Katyńskiej i upominał się o ujawnienie prawdy katyńskiej[4]. Wspierał repatriantów z Rosji i Kazachstanu, organizował wysyłkę książek do Polaków żyjących w krajach dawnego Związku Radzieckiego.

Był inicjatorem wzniesienia Krzyża Katyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (31 lipca 1981), który to pomnik SB jeszcze tej samej nocy usunęła. Za swoją działalność niepodległościową był nieustannie nękany i szykanowany, otrzymywał listy i telefony z pogróżkami, bezpieka wielokrotnie podejmowała próby zastraszenia go, pobicia czy porwania[5]. Zginął zamordowany (prawdopodobnie ciosem karate) przez „nieznanych sprawców” w swojej plebanii na Powązkach w nocy z 20 na 21 stycznia 1989 roku[6]. W Zakładzie Medycyny Sądowej Akademii Medycznej stwierdzono szereg zewnętrznych obrażeń w okolicy twarzy i głowy oraz złamanie kręgosłupa szyjnego, mimo to ówczesne ministerstwo spraw wewnętrznych wykluczało morderstwo[7]. Sprawę śmierci kapłana umorzono 2 października 1990 roku[8], przyjmując wersję o śmiertelnym upadku z fotela[9]. O zabójstwo podejrzewano SB. Jan Olszewski w swoich pracach sugerował udział KGB w morderstwie.

W czasie obrad Okrągłego Stołu mecenas Władysław Siła-Nowicki poprosił o uczczenie zamordowanych kapłanów: Stefana Niedzielaka i Stanisława Suchowolca minutą ciszy. Telewizja Polska usunęła ten moment z transmisji na antenie ogólnopolskiej[10].

Z akt sprawy zabójstwa ks. Stefana Niedzielaka w niejasnych okolicznościach zniknęły materiały zabezpieczone podczas sekcji zwłok i ślady zabezpieczone na miejscu zbrodni[11].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 2008 „za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej” został odznaczony pośmiertnie przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Milczący świadkowie. ksiądz Stefan Niedzielak, lat 75. [dostęp 22 stycznia 2009].
  2. Piotr Łysakowski, Księża niezłomni • Ksiądz Stefan Niedzielak – ostatnia ofiara Katynia, „Nasz Dziennik”, nr 23 (2736), 27-28 stycznia 2007 [dostęp 22 stycznia 2009])
  3. Piotr Litka: Katyński kurier. [dostęp 22 stycznia 2009].
  4. Małgorzata Bochenek: Rocznica zabójstwa ks. Stefana Niedzielaka. [dostęp 22 stycznia 2009].
  5. Cezary Dąbrowski: Ostatnia ofiara Katynia. [dostęp 22 stycznia 2009].
  6. Jarosław Szarek: Zginiesz jak Popiełuszko. [dostęp 22 stycznia 2009].
  7. Piotr Niedzielak: Ostatnia ofiara Katynia: w świetle faktów i dokumentów. Warszawa: 1991.
  8. Tadeusz Czarnecki-Babicki: W piętnastą rocznicę śmierci. [dostęp 22 stycznia 2009].
  9. Leszek Szymowski: Karateka Kiszczaka. Wprost, 21 września 2008. [dostęp 27 października 2011].
  10. Ujawniono kulisy strasznej śmierci duchownego, onet.pl
  11. Zniknęły dowody ws. zabójstwa księdza. wp.pl. [dostęp 2 marca 2009].
  12. M.P. z 2009 r. nr 17, poz. 223

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]