Bolimów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°4′35″N 20°9′47″E
- błąd 38 m
WD 52°4'N, 20°10'E
- błąd 2298 m
Odległość 1172 m
Bolimów
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Świętej Trójcy
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat skierniewicki
Gmina Bolimów
Liczba ludności (2011) 964[1]
Strefa numeracyjna 46
Kod pocztowy 99-417
Tablice rejestracyjne ESK
SIMC 0725068
Położenie na mapie gminy Bolimów
Mapa konturowa gminy Bolimów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bolimów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bolimów”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Bolimów”
Położenie na mapie powiatu skierniewickiego
Mapa konturowa powiatu skierniewickiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Bolimów”
Ziemia52°04′35″N 20°09′47″E/52,076389 20,163056
Strona internetowa
Dzwonnica

Bolimówwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, siedziba gminy Bolimów. Dawniej miasto.

Założony jako miasto prywatne około 1370 roku, potwierdzenie prawa chełmińskiego uzyskał w 1519 roku[2]. W 1792 roku jako miasto królewskie w starostwie bolimowskim w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego[3]. W 1827 roku jako miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w powiecie sochaczewskim, obwodzie sochaczewskim województwa mazowieckiego[4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jako miasto Bolimów wspominany był już w 1370 roku[5], jednak była to najprawdopodobniej lokacja nieudana, gdyż w późniejszych dokumentach figuruje jako wieś. Prawa miejskie nadał mu książę Siemowit V w latach 30. XV wieku. Po włączeniu Mazowsza do Korony Bolimów stał się miastem królewskim[6]. Status miasta miejscowość utraciła w 1870.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Bolimowem.

Podczas I wojny światowej, w okresie od 18 grudnia 1914 do 17 lipca 1915, w pobliżu Bolimowa przebiegała linia frontu (stanowiącego część większych walk, tzw. bitwy nad Rawką), ciągnącego się wzdłuż Rawki i Bzury. Pod Bolimowem, 31 stycznia 1915 roku armia niemiecka po raz pierwszy użyła broni chemicznej. Pozycje rosyjskie zostały ostrzelane pociskami artyleryjskimi o symbolu T (T-stoff) wypełnionymi bromkiem ksyliluśrodkiem wywołującym łzawienie, oraz pewną liczbą pocisków chemicznych o oznaczeniu „Ni” (niem. Nispulver) – wywołujących kichanie. Ze względu jednak na niską temperaturę powietrza (-3 °C) gaz ten nie parował, w związku z czym atak okazał się nieskuteczny.

Niespełna pół roku później, 31 maja 1915, miał miejsce największy na wschodnim teatrze działań wojennych atak gazowy. Wojska niemieckie, między Bolimowem a Sochaczewem, użyły przeciwko armii rosyjskiej 264 ton ciekłego chloru wypuszczonego z 12 tysięcy butli rozmieszczonych przed linią okopów rosyjskich. Ilość ta ponad dwukrotnie przewyższała ilość gazu użytą podczas ataku gazowego przeprowadzonego 22 kwietnia 1915 pod Ypres. W ciągu kilkunastu minut zginęło kilka tysięcy osób (dokładna liczba jest nie do ustalenia). Wielu zmarło w szpitalach wskutek zatrucia gazem. Łącznie niemiecki atak gazowy pozbawił życia blisko 11 tysięcy ludzi. Do lipca przeprowadzono jeszcze dwa ataki gazowe: 12 czerwca 1915 roku w rejonie wsi Żylin nad Bzurą oraz 6/7 lipca 1915 na odcinku Wola Szydłowiecka – Zakrzew, tu wiatr zepchnął chmurę gazową na żołnierzy niemieckiego 12 Rezerwowego Pułku Piechoty i jeden z batalionów 228 Rezerwowego Pułku Piechoty, powodując zatrucie 1200 żołnierzy, z czego około 350 zmarło.

 Osobny artykuł: Cmentarz wojenny w Huminie.

Pamiątkami z tego okresu są dwa gongi pożarowe, wykonane z połówek butli po chlorze. Natomiast pod Bolimowem są liczne cmentarze wojenne (m.in. w: Kolonii Bolimowskiej Wsi, Wólce Łasieckiej, Joachimowie Mogiłach, Huminie).

Herb miasta[edytuj | edytuj kod]

Bolimów miał swoją własną pieczęć oraz herb. Zachowały się 3 najstarsze pieczęcie miasta. Dwie z nich pochodzą z 1443 roku, trzecia nie posiada daty. Na mniejszej pieczęci – owalnej – widnieje napis „Sigillum Oppidi: Bolm: A. 1443”. Ta pieczęć została wyciśnięta na dokumencie z 1782 roku. Druga, już okrągła, z dokumentu młodszego o rok (1781) nosi napis: „Sigillum oppidi. Bolomof: AD 1443”. Trzecia pieczęć jest podobna do dwóch pozostałych z napisem: „Sigillum opidi Bolemof”. Pochodzi ona z dokumentu z 1533 roku. Na wszystkich trzech pieczęciach przedstawione są przedmioty nadziane na kij. Prawdopodobnie są to dwie muszle na tle laski pielgrzymiej. Wcześniejszy herb Bolimowa przedstawiał św. Annę.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[7] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • Strefy ochrony konserwatorskiej (plac rynkowy z zabudową...), nr rej.: 792 z 10.08.1989
  • Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, 1660–1667, nr rej.: R.96-VI-5 z 29.03.1949 oraz 107 z 15.08.1961
  • Cmentarz rzymskokatolicki, Poświętne, XVII–XIX w., nr rej.: 938 z 10.11.1993
  • Kościół filialny pw. św. Anny, 1635, nr rej.: R.97-VI-6 z 29.03.1949 oraz 108 z 15.08.1961
  • Cmentarz rzymskokatolicki, ul. Skierniewicka, nr rej.: 939 z 19.11.1993
  • Cmentarz żydowski w Bolimowie, nr rej.: 898 z 21.12.1992
  • Dom, ul. Farna 14, drewniany, XVIII/XIX w., nr rej.: 101-VI-10 z 29.03.1949 i z 16.03.1961

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

W kolekturze Totalizatora Sportowego w Bolimowie kupiono zwycięski los w Lotto. Szczęśliwa osoba, w dniu 22 września 2012 roku, wygrała 29 465 370 PLN i 60 groszy. Wygrana ta była czwartą co do wysokości w tej grze losowej[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2017-07-15].
  2. Stanisław Pazyra, Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa 1959, s. 113.
  3. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa rawskiego, 1792
  4. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 32.
  5. Słowniczek krajoznawczy wraz z najważniejszymi informacjami praktycznymi. W: Marek Dąbrowski, Roman Kościński, Zbigniew Kozłowski, Zygmunt Malinowski, Wiesław Szczepanek: Trasy kolarskie wokół Warszawy. Warszawa: Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, 1981, s. 64.
  6. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 37.
  7. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].
  8. Rekordowy 2012 rok. W Bolimowie padła trzecia najwyższa w historii Lotto wygrana – 29 465 370,60 zł, lotto.pl [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]