Stephen Fry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stephen Fry
Stephen Fry
Data
i miejsce urodzenia
24 sierpnia 1957
Londyn  Wielka Brytania
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Stephen Fry w Wikicytatach
Strona internetowa

Stephen Fry (ur. 24 sierpnia 1957 w Londynie) – brytyjski aktor i komik, pisarz i reżyser, w Polsce znany przede wszystkim z roli Melchetta w serialu Czarna Żmija.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z rodziny o żydowskich korzeniach. Jako nastolatek przebywał trzy miesiące w zakładzie karnym za posługiwanie się skradzioną kartą kredytową. Udało mu się jednak wrócić na dobrą drogę i ostatecznie skończył anglistykę na University of Cambridge. Tam też poznał swojego wieloletniego współpracownika i przyjaciela Hugh Lauriego. Byli oni członkami Cambridge Footlights – jednego z najbardziej znanych brytyjskich teatrów studenckich – gdzie stawiali pierwsze kroki na scenie.

Występ w Czarnej Żmii był jego pierwszą dużą rolą telewizyjną. Po zamknięciu serialu on i Laurie otrzymali szansę na samodzielne zaistnienie na małym ekranie. Program A Bit of Fry and Laurie, w którym odgrywali napisane przez siebie skecze, był wysoko oceniany przez krytyków i doczekał się łącznie czterech serii. Równocześnie obaj grali w tytułowych rolach w serialu kostiumowym Jeeves and Wooster.

Od połowy lat 90. Fry skupił się bardziej na pracy w filmie, występując m.in. w takich obrazach jak Przyjaciele Petera, Wilde, Spice World, Adwokat, Odkrycie nieba, Rozwód po francusku, Gosford Park, Autostopem przez galaktykę czy V jak Vendetta. W 2003 premierę miał jego całkowicie autorski, włączając w to reżyserię, film Bright Young Things. W ostatnich latach Fry powrócił także do telewizji, grając główną rolę w sitcomie Władza absolutna i prowadząc program rozrywkowy w konwencji teleturnieju z udziałem gwiazd QI. W latach 2000-2006 był stałym prowadzącym rozdania nagród filmowych BAFTA.

Oprócz działalności w telewizji i filmie, Fry regularnie pisuje w czasopismach, opublikował cztery powieści i autobiografię Moab Is My Washpot.

Inny obszar jego aktywności to działalność polityczna i dobroczynna. Przez wiele lat wspierał Partię Pracy, jest także bliskim współpracownikiem księcia Karola w jego organizacji charytatywnej Prince's Trust. Był jednym z gości zaproszonych na prywatne przyjęcie weselne księcia po jego ślubie z Camillą Parker Bowles. Był także świadkiem na ślubie Rowana Atkinsona oraz ojcem chrzestnym wszystkich trojga dzieci Hugh Lauriego. W 2007 Kancelaria Premiera Wielkiej Brytanii opublikowała na swojej stronie internetowej plik audio z rozmową na temat polityki, kultury i tego, co dzisiaj znaczy pojęcie „brytyjskość”, jaką Fry przeprowadził z premierem Tonym Blairem.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • The liar, 1993 (Blagier, przeł. Małgorzata Tyszowiecka, 2000)
  • The hippopotamus, 1994 (Hipopotam, przeł. Przemysław Znaniecki, 1995)
  • Making History, 1997
  • Moab is my washpot: an autobiography, 2000
  • The stars' tennis balls, 2000 (w Stanach Zjednoczonych pod zmienionym tytułem Revenge: A Novel)
  • The ode less travelled: unlocking the poet within, 2005
  • The Fry Chronicles, 2010

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat Fry ukrywał swoją orientację homoseksualną[1] oraz fakt, iż cierpi na chorobę afektywną dwubiegunową.

W połowie lat 90. przeszedł bardzo poważne załamanie nerwowe, podczas którego rozważał m.in. popełnienie samobójstwa. Dopiero 11 lat później zdecydował się publicznie opowiedzieć o swoich kłopotach ze zdrowiem psychicznym. We wrześniu 2006 na antenie BBC Two pokazano film dokumentalny Stephen Fry: Sekretne życie z depresją maniakalną, w którym wspomina własne doświadczenia oraz rozmawia z innymi chorymi i specjalistami zajmującymi się leczeniem choroby.

Publicznie znane jest nazwisko jego partnera życiowego, którym przez 14 lat był Daniel Cohen[2].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2009 roku Fry w wywiadzie dla programu Channel 4 News, mówiąc na temat listu otwartego przeciw sojuszowi brytyjskich Torysów i polskiego Prawa i Sprawiedliwości w Parlamencie Europejskim, zasugerował, że Polacy mieli współudział w zbrodni holokaustu oraz że obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau został nieprzypadkowo wybudowany w okupowanej Polsce[3][4]. Spotkało się to z bardzo ostrą reakcją m.in. Ambasady RP w Londynie, która w specjalnym oświadczeniu uznała tego rodzaju wypowiedzi za „błędne i szkalujące”[5].

Kilka dni później w jednej z wiadomości opublikowanych w portalu Twitter Fry stwierdził, iż „mógł wyrazić się lepiej” i „żywi do Polaków wyłącznie sympatię i szacunek”[6]. 19 października Fry zamieścił znacznie bardziej obszerne przeprosiny na swojej stronie internetowej. Uznał w nich, iż jego wypowiedź była „idiotyczna, ignorancka i obraźliwa”. Nazwał ją także „śmieciowatą, tanią i obraźliwą uwagą, której od tamtej pory wciąż żałuję”. Wyraził także żal, iż zabrakło mu „rozumu, stylu, wdzięku i jaj”, aby złożyć swoje oficjalne przeprosiny wcześniej, np. podczas wywiadu dla polskich mediów, o który był wielokrotnie proszony, lecz odmawiał[7][8].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Fry jest laureatem licznych plebiscytów i nagród branżowych. W 2005 znalazł się wśród 50 najwybitniejszych brytyjskich komików w głosowaniu przeprowadzonym wśród osób związanych ze sztuką kabaretową. W 2006 był pierwszy w plebiscycie Najinteligentniejsza osobowość telewizyjna tygodnika Radio Times, szósty w plebiscycie BBC Żyjąca ikona oraz dziewiąty w głosowaniu na największą gwiazdę telewizji.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]