Sterkowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sterkowiec
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat brzeski
Gmina Brzesko
Liczba ludności (2013) 917
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-823 (Szczepanów)
Tablice rejestracyjne KBR
SIMC 0814375
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Sterkowiec
Sterkowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sterkowiec
Sterkowiec
Ziemia 49°59′40″N 20°40′49″E/49,994444 20,680278
Strona internetowa miejscowości

Sterkowiecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Łężcz, Na Bagnie, Piaski[1].

W Sterkowcu znajduje się przystanek kolejowy, przez który przebiega linia kolejowa nr 91 Kraków Główny - Medyka.

Historia[edytuj]

Rok założenia wsi jest nieznany. Nazwa osady Sterkowiec w źródłach średniowiecznych (XIV-XVI w.) jest różnie zapisywana: Damianicze, De Stirikowicze, In Starkowcz, De Scircouicze, Stirkowyecz, Starkowiecz, Styrkowiec alias Damianice, Sterkowiecz. W latach 1564–1581 osada należała do Jana Rupniewskiego herbu Szreniawa. Wchodził w skład dóbr dębińskich, z którymi związany był jeszcze w 1890 r. jako część majątku ówczesnego właściciela zamku w Dębnie Edwarda Jastrzębskiego.

Pierwszą źródłowo potwierdzoną placówką edukacyjną w Sterkowcu była jednoklasowa Szkoła Ludowa, działająca w 1894 roku. W 1907 r. mieszkańcy wsi zbudowali w centrum wsi nowy budynek szkolny, używany do lat 50. XX w., (wówczas mieszkańcy zbudowali kolejny budynek szkolny). W 1994 r. ukończono rozbudowę 8-klasowej szkoły podstawowej.

W 1928 r. wybudowano przystanek kolejowy.

W 1994 r. ukończono rozbudowę domu kultury.

W latach 2004–2005 wyceniono i zakupiono w Sterkowcu grunt pod budowę autostrady A4 (odcinek Kraków–Tarnów). Po wykupieniu gruntów prowadzono prace wykopaliskowe. Od 2010 do 2013 r., trwała w Sterkowcu budowa odcinka autostrady Brzesko-Wierzchosławice.

Zabytki[edytuj]

  • Zabytkowy cmentarz wojenny 279 /Kriegerfriedhof Dziekanów 1915/ z czasów I wojny światowej z grobami 108 Austriaków z 55. i 95. pułku piechoty; 40 Rosjan. 6 mogił pojedynczych, 3 zbiorowe. Daty śmierci: 2021 XI 1914 roku. Cmentarz zaprojektował Robert Motka. Jest to obiekt na planie trapezu, ogrodzony płotkiem na betonowych słupkach z metalową bramką wejściową. W centrum znajduje się pomnik w formie ściętej piramidy z kamiennymi kulami i krzyżem na szczycie oraz tablicą inskrypcyjną (napis i data 1915; napis w języku niemieckim brzmi: UNS KAM DER FRIEDE EILIGER ALS EUCH - "Prędzej pokój przyszedł do nas, niźli do Was"). Powierzchnia cmentarza ma 500 m². W latach 2006–2010 przeprowadzono gruntowny remont i renowację cmentarza.
  • Kapliczki i figury
    • kapliczka św. Bernadety, na budynku nr 80 J.S. Żurków. Wykonana w niewiadomym czasie, poprzednio zawieszona na drzewie. Drewniana, oszklona, z obrazkiem św. Bernadety, przywiezionym z Francji w 1974 roku;
    • kapliczka na Sosence – początkowo drewniana, obecnie metalowa. Jadąc drogą (ul. Sosnowa) od przystanku PKP w Sterkowcu w kierunku Szczepanowa po lewej stronie na szczycie wzniesienia możemy podziwiać starą, samotną sosnę - przez wszystkich mieszkańców nazywaną Sosenką. Z tego miejsca rozciąga się widok na Dębno oraz Jadowniki. Na sośnie zawieszona jest kapliczka - początkowo drewniana, w latach 80. zamieniona na metalową. Według jednej z wersji zawiesił ją austriacki oficer jako wotum za uratowanie życia. W trakcie walk, gdy w listopadzie 1914 roku przechodził przez Sterkowiec front austriacko-rosyjski, został ranny. Ukrył się obok sosny i gorąco modlił. W 1917 roku powrócił na to miejsce i zawiesił drewnianą kapliczkę z małym obrazkiem w środku;
    • kamienna figura Chrystusa Nazareńskiego - na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie; osłonięta nowszym, blaszanym zadaszeniem. Ufundowana przez Macieja i Helenę Bujaków oraz ich syna Stanisława w 1863 roku. Lokalizacja: skrzyżowanie ul. Tarnowskiej i Wierzbowej. Opiekę nad figurą sprawuje pani Zyta Tybon;
    • kamienny krzyż z 1880 r. – ul. Sosnowa. Wzniesiony z fundacji Franciszka i Marcjanny Legutków. Na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbami: N.P. Maryja, św. Franciszek Salezy i prawdopodobnie Stanisław bp.
    • krzyż kamienny – ul. Galicyjska obok PKP. Wzniesiony ok. 1945–1947 r. z fundacji Turlejów. Z metalowym wizerunkiem Chrystusa, na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbą św. Judy Tadeusza. Otoczony drewnianym ogrodzeniem;
    • krzyż pamiątka jubileuszu 9 wiekowego odkupienia. Wzniesiony w 1936 r. z fundacji gromady w 1974 zastąpiony nowym. Odnowiony z okazji 750 rocznicy kanonizacji Św. Stanisława (2003). Drewniany, bez wizerunku;
    • św. Krzysztof – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Sosnowa;
    • Jezus Frasobliwy – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Sosnowa;
    • św. Stanisław – figura wystawiana z okazji odpustów obok stacji PKP - autor S. Turlej, figura drewniana;
    • św. Stanisław BM – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Tarnowska;
    • Jezus Frasobliwy – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Spadzista.

Kultura[edytuj]

  • Dom Kultury w Sterkowcu;
  • Świetlica wiejska w Sterkowcu.

Sport[edytuj]

  • Boisko sportowe (boisko do piłki nożnej, boisko do piłki plażowej, budynek szatniowy).

Szkoły[edytuj]

  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Sterkowcu im. Świętego Stanisława BM.

Stowarzyszenia[edytuj]

  • Klub Sportowy "Błękitni Sterkowiec",
  • Koło Gospodyń Wiejskich "Niezapominajka" Sterkowiec.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]