Sterkowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sterkowiec
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat brzeski
Gmina Brzesko
Liczba ludności (2015) 927
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-823 (Szczepanów)
Tablice rejestracyjne KBR
SIMC 0814375
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Sterkowiec
Sterkowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sterkowiec
Sterkowiec
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Sterkowiec
Sterkowiec
Ziemia 49°59′40″N 20°40′49″E/49,994444 20,680278
Strona internetowa miejscowości

Sterkowiecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Łężcz, Na Bagnie, Piaski[1].

W Sterkowcu znajduje się przystanek kolejowy, przez który przebiega linia kolejowa nr 91 Kraków Główny - Medyka.

Historia[edytuj]

Rok założenia wsi jest nieznany. Nazwa osady Sterkowiec w źródłach średniowiecznych (XIV-XVI w.) jest różnie zapisywana: Damianicze, De Stirikowicze, In Starkowcz, De Scircouicze, Stirkowyecz, Starkowiecz, Styrkowiec alias Damianice, Sterkowiecz. W latach 1564–1581 osada należała do Jana Rupniewskiego herbu Szreniawa. Wchodził w skład dóbr dębińskich, z którymi związany był jeszcze w 1890 r. jako część majątku ówczesnego właściciela zamku w Dębnie Edwarda Jastrzębskiego.

Pierwszą źródłowo potwierdzoną placówką edukacyjną w Sterkowcu była jednoklasowa Szkoła Ludowa, działająca w 1894 roku. W 1907 r. mieszkańcy wsi zbudowali w centrum wsi nowy budynek szkolny, używany do lat 50. XX w., (wówczas mieszkańcy zbudowali kolejny budynek szkolny). W 1994 r. ukończono rozbudowę 8-klasowej szkoły podstawowej.

W 1928 r. wybudowano przystanek kolejowy.

W 1994 r. ukończono rozbudowę domu kultury.

W latach 2004–2005 wyceniono i zakupiono w Sterkowcu grunt pod budowę autostrady A4 (odcinek Kraków–Tarnów). Po wykupieniu gruntów prowadzono prace wykopaliskowe. Od 2010 do 2013 r., trwała w Sterkowcu budowa odcinka autostrady Brzesko-Wierzchosławice.

Zabytki[edytuj]

  • Zabytkowy cmentarz wojenny 279 /Kriegerfriedhof Dziekanów 1915/ z czasów I wojny światowej z grobami 108 Austriaków z 55. i 95. pułku piechoty; 40 Rosjan. 6 mogił pojedynczych, 3 zbiorowe. Daty śmierci: 2021 XI 1914 roku. Cmentarz zaprojektował Robert Motka. Jest to obiekt na planie trapezu, ogrodzony płotkiem na betonowych słupkach z metalową bramką wejściową. W centrum znajduje się pomnik w formie ściętej piramidy z kamiennymi kulami i krzyżem na szczycie oraz tablicą inskrypcyjną (napis i data 1915; napis w języku niemieckim brzmi: UNS KAM DER FRIEDE EILIGER ALS EUCH - "Prędzej pokój przyszedł do nas, niźli do Was"). Powierzchnia cmentarza ma 500 m². W latach 2006–2010 przeprowadzono gruntowny remont i renowację cmentarza.
  • Kapliczki i figury
    • kapliczka św. Bernadety, na budynku nr 80 J.S. Żurków. Wykonana w niewiadomym czasie, poprzednio zawieszona na drzewie. Drewniana, oszklona, z obrazkiem św. Bernadety, przywiezionym z Francji w 1974 roku;
    • kapliczka na Sosence – początkowo drewniana, obecnie metalowa. Jadąc drogą (ul. Sosnowa) od przystanku PKP w Sterkowcu w kierunku Szczepanowa po lewej stronie na szczycie wzniesienia możemy podziwiać starą, samotną sosnę - przez wszystkich mieszkańców nazywaną Sosenką. Z tego miejsca rozciąga się widok na Dębno oraz Jadowniki. Na sośnie zawieszona jest kapliczka - początkowo drewniana, w latach 80. zamieniona na metalową. Według jednej z wersji zawiesił ją austriacki oficer jako wotum za uratowanie życia. W trakcie walk, gdy w listopadzie 1914 roku przechodził przez Sterkowiec front austriacko-rosyjski, został ranny. Ukrył się obok sosny i gorąco modlił. W 1917 roku powrócił na to miejsce i zawiesił drewnianą kapliczkę z małym obrazkiem w środku;
    • kamienna figura Chrystusa Nazareńskiego - na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie; osłonięta nowszym, blaszanym zadaszeniem. Ufundowana przez Macieja i Helenę Bujaków oraz ich syna Stanisława w 1863 roku. Lokalizacja: skrzyżowanie ul. Tarnowskiej i Wierzbowej. Opiekę nad figurą sprawuje pani Zyta Tybon;
    • kamienny krzyż z 1880 r. – ul. Sosnowa. Wzniesiony z fundacji Franciszka i Marcjanny Legutków. Na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbami: N.P. Maryja, św. Franciszek Salezy i prawdopodobnie Stanisław bp.
    • krzyż kamienny – ul. Galicyjska obok PKP. Wzniesiony ok. 1945–1947 r. z fundacji Turlejów. Z metalowym wizerunkiem Chrystusa, na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbą św. Judy Tadeusza. Otoczony drewnianym ogrodzeniem;
    • krzyż pamiątka jubileuszu 9 wiekowego odkupienia. Wzniesiony w 1936 r. z fundacji gromady w 1974 zastąpiony nowym. Odnowiony z okazji 750 rocznicy kanonizacji Św. Stanisława (2003). Drewniany, bez wizerunku;
    • św. Krzysztof – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Sosnowa;
    • Jezus Frasobliwy – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Sosnowa;
    • św. Stanisław – figura wystawiana z okazji odpustów obok stacji PKP - autor S. Turlej, figura drewniana;
    • św. Stanisław BM – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Tarnowska;
    • Jezus Frasobliwy – autor S. Turlej, figura drewniana – ul. Spadzista.

Kultura[edytuj]

  • Dom Kultury w Sterkowcu;
  • Świetlica wiejska w Sterkowcu.

Sport[edytuj]

  • Boisko sportowe (boisko do piłki nożnej, boisko do piłki plażowej, budynek szatniowy).

Szkoły[edytuj]

  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Sterkowcu im. Świętego Stanisława BM.

Stowarzyszenia[edytuj]

  • Klub Sportowy "Błękitni Sterkowiec",
  • Koło Gospodyń Wiejskich "Niezapominajka" Sterkowiec.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]