Sylwia Chutnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sylwia Chutnik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1979
Warszawa

Zawód, zajęcie

kulturoznawczyni, działaczka społeczna, pisarka

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

VII Festiwal Góry Literatury. Od lewej: Justyna Czechowska, Sylwia Chutnik, Karolina Korwin-Piotrowska, Beata Kozak. Włodowice, 2021

Sylwia Magdalena Chutnik (ur. 12 lipca 1979 w Warszawie) – kulturoznawczyni, pisarka, feministka, działaczka społeczna, publicystka i promotorka czytelnictwa.

Laureatka Paszportu Polityki w kategorii Literatura za rok 2008, trzykrotnie nominowana do Nagrody Literackiej Nike: w 2009 za Kieszonkowy atlas kobiet[1], w 2013 za Cwaniary[2] i w 2015 za W krainie czarów[3]. Do 2019 jej książki zostały wydane w dziewięciu państwach[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Córka Grażyny i Krzysztofa Chutników. Ma siostrę przyrodnią Abigail, która urodziła się i mieszka w USA. Ma dorosłego syna Bruna.

Jako nastolatka była członkinią prowadzonego przez Danutę Wawiłow KLANu – Klubu Ludzi Artystycznie Niewyżytych[5], gdzie uczyła się pisać poezję i prozę. W latach 90. XX w. była wolontariuszką Amnesty International i zaangażowała się w działalność anarchofeministycznych grup Emancypanx i Radykalne Czirliderki[6].

Jest absolwentką Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim. 27 listopada 2018 roku obroniła doktorat w Zakładzie Historii Kultury Instytutu Kultury Polskiej UW pod kierunkiem prof. Małgorzaty Szpakowskiej rozprawą „Codzienność Warszawy w latach 1954-1955. Zmysły, ciało, obyczaje”[7]. Jako wykładowczyni rozpoczynała w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje z Uniwersytetem Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, gdzie prowadzi wykłady i warsztaty pisarskie. Jej teksty i badania ukazały się w ponad dwudziestu antologiach[8]. Zainteresowania naukowe: antropologia codzienności, historia kultury, literatura XX wieku, historia ruchów emancypacyjnych, miasto i płeć.

Od listopada 2016, w duecie z Grażyną Plebanek publikuje felietony w „Polityce”[9]. Jest felietonistką „Wysokich Obcasów”[10] i miesięcznika „Pani“.

Założycielka, wokalistka i autorka tekstów piosenek queer-punkowego zespołu Zimny Maj[11]. Prowadzi podcast Radio Sylwia[12] i Elgiebete TV.

W 2019 dokonała apostazji[13][14]. W lipcu 2020 na łamach magazynu „Replika” zrobiła coming out jako lesbijka[15][16].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W 2008 zadebiutowała powieścią Kieszonkowy atlas kobiet, za którą otrzymała Paszport Polityki. Jej twórczość odwołuje się do tematów feministycznych oraz koncepcji płci kulturowej gender i herstorii. Porusza także tematy związane z historią i kulturą Polski[17].

Jej proza została przetłumaczona i wydana w Niemczech, Rosji, Czechach, Słowacji, Węgrzech, Chorwacji, Ameryce Północnej, Serbii i Litwie.

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Kieszonkowy atlas kobiet, Kraków 2008 (została przetłumaczona na język czeski, niemiecki, litewski, rosyjski oraz słowacki)[18].
  • Dzidzia, Warszawa 2009[19].
  • Warszawa kobiet, Warszawa 2011.
  • Mama ma zawsze rację, Warszawa 2012[19].
  • Cwaniary, Warszawa 2012.
  • W krainie czarów, Kraków 2014[20].
  • Jolanta, Kraków 2015[21].
  • Smutek cinkciarza, Warszawa 2016[17].
  • Kobiety, które walczą: Rozmowy z zawodniczkami sztuk walki, Warszawa 2017[22]
  • Dino Bambino, 2018
  • Miasto zgruzowstałe. Codzienność Warszawy w latach 1954- 1955, Wrocław 2019

Sztuki teatralne[edytuj | edytuj kod]

Autorka sztuk dramatycznych Muranooo (w Teatrze Dramatycznym w Warszawie i Itim Theatre Ensemble w Tel Avivie), Aleksandra (w Teatrze Dramatycznym w Wałbrzychu) i Wanda (współautorka z Patrycją Dołowy, w Teatrze Starym w Krakowie), ) „Gwałt. Głosy” (Teatr Powszechny) oraz słuchowiska radiowego „Piwnica” (premiera w Trójce 4.08.2014).

Na podstawie jej powieści wystawiono sztuki Kieszonkowy Atlas Kobiet (premiera 6 marca 2009, reż. Waldemar Śmigasiewicz) i Cwaniary (premiera 24 czerwca 2021, reż. Agnieszka Glińska, adaptacja: Marta Konarzewska i Agnieszka Glińska)[23].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Założycielka działającej w latach 2007-2019 Fundacji MaMa, zajmującej się prawami matek. Współorganizatorka pierwszej Warszawskiej Manify i współzałożycielka Porozumienia Kobiet 8 Marca, w którym działała do 2015 roku. Z zamiłowania varsavianistka i przewodniczka miejska po Warszawie. Autorka kilku autorskich tras śladami kobiet i postaci literackich.

Od ponad dwudziestu lat nie je mięsa.

Zasiada w Kapitule Nagrody im. Olgi Rok, Kapitule Obywatelskiej Naukowych Nagród „Polityki” oraz w Radzie Funduszu Feministycznego. Jest członkinią Związku Literatów Polskich[24] oraz Stowarzyszenia Unia Literacka[25]. W ramach tego drugiego, kierowała komisją zapomóg powołaną w trakcie pandemii koronawirusa do redystrybucji środków finansowych na pomoc pisarkom i pisarzom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej.

Promocja czytelnictwa[edytuj | edytuj kod]

Od września 2014 do grudnia 2015 roku wraz z Karoliną Sulej prowadziła program literacki „Cappuccino z książką” na antenie TVP Kultura[26]. Zakończenie współpracy pisarka publicznie tłumaczyła zmianami w kierownictwie TVP po wygranych przez Prawo i Sprawiedliwość wyborach z 2015 roku[27]. W TVP Kultura prowadziła również program „Zapomniani-odzyskani”[28].

Po zakończeniu współpracy z telewizją publiczną z Karoliną Sulej kontynuowały rozmowy o literaturze w programie „Barłóg literacki” emitowanym w serwisie YouTube[29]. Produkcję materiałów wideo wspomagają finansowo widzowie przez portal Patronite[30].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Dama Warszawy (2007),
  • Paszport Polityki w kategorii literatura (2008),
  • Społeczny Nobel Ashoki (2008),
  • Wawoaktywni (2008),
  • Nagroda m. st. Warszawy (2018).

Stypendystka: Homines Urbani (2008), Instytutu Books from Lithuania (2009), VII edycji Programu Stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Młoda Polska (2010)[31], Miasta Stołecznego Warszawy (2010) oraz Instytutu Goethego (2010)[32].

Nominowana do ,,Stołka”; nagrody Gazety Stołecznej 2008, do tytułu Polki Roku 2007 Gazety Wyborczej i Kobiety Glamour 2008 oraz Róży Gali w kategorii literatura w 2010 roku, do nagrody ,,3 X portalu ,,Onaonaona.com” oraz do „Okularów Równości 2012”. Dwukrotnie nominowana do nagrody Warszawianka Roku (2018, 2021).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nagroda Nike 2009. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  2. Nagroda Nike 2013. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-21].
  3. nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2015. culture.pl. [dostęp 2015-07-26].
  4. Sylwia Chutnik | Życie i twórczość | Artysta, Culture.pl [dostęp 2019-09-17] (ang.).
  5. Danka Wawiłow i jej KLAN (Klub Ludzi Artystycznie Niewyżytych), SiedemÓsmych, 13 czerwca 2021 [dostęp 2021-09-30] (pol.).
  6. Radykalne Czirliderki, Anarchofeminizm, 14 marca 2011 [dostęp 2021-09-30] (pol.).
  7. Obrona doktoratu mgr Sylwii Chutnik, IKP, 28 listopada 2018 [dostęp 2019-05-19] (pol.).
  8. Sylwia Chutnik » Oficjalna strona pisarki i działaczki społecznej, sylwiachutnik.pl [dostęp 2021-09-30].
  9. Dziewuchy, co dalej?, archiwum.polityka.pl, 8 listopada 2016 (pol.).
  10. SYLWIA CHUTNIK Wysokie Obcasy -, wysokieobcasy.pl [dostęp 2021-09-30] (pol.).
  11. Zimny Maj – Strona zespołu. [dostęp 2022-03-25].
  12. Radio Sylwia, Spotify [dostęp 2021-09-30] (pol.).
  13. Apostazja, czyli „to teraz takie modne” [Felieton Chutnik], ngo.pl [dostęp 2021-10-02] (pol.).
  14. Licznik Apostazji, licznikapostazji.pl [dostęp 2020-12-09].
  15. Replika - jedyny w Polsce magazyn LGBTQIA, nr 86. lipiec-sierpień 2020. [dostęp 2020-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  16. Sylwia Chutnik: jestem lesbijką. Pisarka zrobiła coming out. ofeminin.pl, 23 lipca 2020. [dostęp 2022-03-25]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  17. a b Sylwia Chutnik | Twórca | Culture.pl, „Culture.pl” [dostęp 2017-07-24] (pol.).
  18. Sylwia Chutnik (ang.). culture.pl. [dostęp 2017-07-25].
  19. a b Dzidzia, Lubimyczytać.pl [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  20. Sylwia Chutnik w krainie czarów. Polskie Radio S.A., 2014-06-16. [dostęp 2015-10-08].
  21. Sylwia Chutnik: Jolanta. Kraków: Znak Literanova, 2015-09-23. ISBN 978-83-240-3528-1.
  22. Kobiety, które walczą - rozmowy z zawodniczkami sztuk walki, Lubimyczytać.pl [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  23. CWANIARY - spektakl Teatr Polonia, Warszawa, teatrpolonia.pl [dostęp 2021-09-30].
  24. Członkowie Oddziału, „ZLP Warszawa”, 3 maja 2015 [dostęp 2017-07-24] (pol.).
  25. Unia Literacka, strona internetowa.
  26. Cappuccino z książką, VOD Tvp.pl [dostęp 2019-05-19] (pol.).
  27. Wyborcza.pl, zielonagora.wyborcza.pl [dostęp 2019-05-19].
  28. l, Sylwia Chutnik | MiastoSłowa 2016, www.miastoslowa.com [dostęp 2017-07-24] (pol.).
  29. Barłóg Literacki - Sylwia Chutnik, pisarka i Karolina Sulej, dziennikarka WO, barłożą się z literaturą i kotami. Do łóżka trafiają także goście, tym razem Marta Dymek, wysokieobcasy.pl [dostęp 2019-05-19] (pol.).
  30. Barłóg Literacki, Patronite.pl [dostęp 2019-05-19].
  31. Stypendia Młoda Polska MKiDN - 2010, www.mkidn.gov.pl [dostęp 2017-07-24] (pol.).
  32. mgr Sylwia Chutnik | IKP, ikp.uw.edu.pl [dostęp 2017-07-24] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]