Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Ilustracja
Nazwa angielska Heliodor Święcicki Clinical Hospital of the Poznań University of Medical Sciences[1]
Data założenia 10 listopada 1911[2]
Typ szpitala szpital kliniczny
Państwo  Polska
Adres ul. Przybyszewskiego 49
60-355 Poznań[3]
Dyrektor dr n. med. Krystyna Mackiewicz[4]
Łóżka szpitalne 580[5]
Oddziały szpitalne 15
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Ziemia52°24′13″N 16°53′13″E/52,403611 16,886944
Strona internetowa

Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniuszpital kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Główna siedziba mieści się w zabytkowych budynkach dawnego Zakładu Diakonisek[6] przy ul. Przybyszewskiego 49; szpital obejmuje też budynek przy ul. Grunwaldzkiej 16/18, położony na Ostrorogu, na obszarze jednostki pomocniczej Osiedle Stary Grunwald.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Johanna Bade
Tablica pamiątkowa poświęcona Krzysztofowi Komedzie Trzcińskiemu
Dawny dom macierzysty diakonis
Nowe skrzydło szpitala (OIOM)
Szpital przy Grunwaldzkiej, należący do Szpitala im. Heliodora Święcickiego (2014)
Budynek poradni, dawniej pralnia
Jedna z uliczek na terenie szpitala
Budynek dydaktyczny, Zakład Patomorfologii Klinicznej. Widok od ul. Przybyszewskiego
Budynek administracyjny

Zakład prowadzony był przez ewangelickie siostry diakonissy, a inicjatorką budowy i pierwszą przełożoną była Johanna Bade, która zmarła kilka miesięcy przed otwarciem placówki[2][7]. Decyzja o budowie podyktowana była ograniczoną pojemnością domu przy Königsstraße. Pieniądze na budowę pozyskano ze zbiórek pieniędzy w Niemczech[8]. Szpital został otwarty 1 września 1911[a] i poświęcony 10 listopada 1911, po ponad 2 latach budowy[2][9].

Na początku w szpitalu działało 6 oddziałów w 210 pomieszczeniach (300 łóżek). Jednocześnie budynki szpitala służyły za miejsce zebrań pastorów ewangelickich, kursów dla pastorów i ich żon. Szpital stanowił centrum Kościoła ewangelickiego w Prowincji Poznańskiej[2][7].

W 1913 pacjentem szpitala był Bernhard zur Lippe-Biesterfeld, książę Holandii, leczony z powodu błonicy. 25 sierpnia 1913 szpital odwiedziła Wiktoria Luiza Pruska, księżniczka Hanoweru i Brunszwiku[2].

Podczas I wojny światowej szpital był lazaretem, oddział chirurgiczny dla rannych żołnierzy miał 100 łóżek[2][10].

W 1920 przy zakładzie zaczęła funkcjonować szkoła pielęgniarek. Od 1923 trwał konflikt pomiędzy szpitalem a Kasą Chorych[10]. Ministerstwo Zdrowia nakazało bojkotować szpital i nie kierować tam pacjentów. Konflikt zażegnano w 1924. W 1928 diakoniski zawarły umowę ze Szpitalem Miejskim. W okresie międzywojennym szpital był jedynym niemieckim szpitalem w Poznaniu[2].

Podczas II wojny światowej szpital przeszedł pod zarząd okupanta. Zwalniano polskich pracowników administracji szpitala. W 1942 placówkę połączono z lazaretem dla rannych podczas walk na froncie wschodnim. W czasie bitwy o Poznań od 22 stycznia 1945 szpital ewakuowano (wyjazd 280 sióstr do Poczdamu, Drezna i Berlina), a 24 i 25 stycznia wojska radzieckie podchodziły pod teren Grunwaldu. Po zajęciu szpitala stał się on lazaretem dla żołnierzy radzieckich, m.in. rannych w czasie walk o Cytadelę. W tym czasie Rosjanie zniszczyli budynki, np. przebijając stropy w całym pionie (dla prowizorycznych ubikacji), a także zniszczyli sprzęt medyczny i wyposażenie szpitala[2][11].

8 listopada 1946 szpital przeszedł pod zarząd Uniwersytetu Poznańskiego[b]. W 1947 udało się uporządkować około 50% powierzchni szpitala i uruchomić dwa oddziały, a do 1949 – jeszcze jeden[c]. Wtedy nadano szpitalowi imię Heliodora Święcickiego. Po powstaniu Akademii Lekarskiej w 1950 przejęła ona od Uniwersytetu budynki szpitala[2].

1 lutego 1950 uruchomiona została Klinika Chirurgii, pod kierownictwem prof. Romana Drewsa, a w 1952 Katedra i Klinika Neurochirurgii. Na początku lat 60 XX wieku uruchomiono Klinikę Chirurgii Szczękowej (1961) i Klinikę Chorób Pasożytniczych (1962). Na przełomie lat 60 i 70 XX wieku powołano Pracownię Foniatryczna Kliniki Otolaryngologicznej (1968-1970), Oddział Radiologii, Klinikę Gastroenterologii i Żywienia Człowieka, Klinikę Nefrologii oraz Klinikę Endokrynologii. W 1982 utworzona została Klinika Foniatrii i Audiologii (w miejsce Instytutu Chorób Układu Nerwowego i Narządów Zmysłów), a pod koniec 1984 Klinika Neurologii Rozwojowej. W 1993 powołano Katedrę i Klinikę Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Endokrynologicznej[2].

30 lipca 1985 dokonano tu pierwszej w Poznaniu operacji przeszczepienia nerki. We wrześniu tego samego roku, w wyniku podania pacjentom skażonego pasztetu, zatruciu bakterią salmonelli uległo 126 osób[12]. W maju 1986 oddano do użytku specjalistyczne pomieszczenia Kliniki Nefrologii. W budynku tym znalazły się także poradnie: neurologiczna, endokrynologiczna, gastroenterologiczna oraz sala dydaktyczna dla studentów[13].

Z okazji stulecia szpitala, 10 listopada 2011, dyrektor Krystyna Mackiewicz odsłoniła jubileuszową tablicę pamiątkową[2].

W 2013 w struktury szpitala został włączony Specjalistyczny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (szpital przy ul. Grunwaldzkiej i Collegium Stomatologicum)[14].

Budynki[edytuj | edytuj kod]

Projekt budynków opracowali Emil i Georg Zillmannowie z Charlottenburga. W czerwcu 1909 r. wmurowany został kamień węgielny pod budowę[8].

8 listopada 1978 zabudowania danego Zakładu Diakonisek zostały wpisane do rejestru zabytków pod numerem A-206. W skład zabudowań zabytkowych wchodzą: plebania, budynek szpitala z domem sióstr i kaplicą, budynek oddziału dla zakaźnie chorych, pralnia i maszynownia, kaplica – kostnica[6][5].

Szpital rozbudowywano od 1973, od strony ul. Marcelińskiej. W 1986 został oddany do użytku nowy pawilon (fot. tablicy). W 2002 ukończono budowę budynku OIOM (intensywna opieka medyczna, pomoc doraźna); otwarcie nastąpiło 23 października 2002 w obecności Ministra Zdrowia Mariusza Łapińskiego. W 2011 wyremontowane zostały pokrycia dachowe i kaplica, wybudowano przeszklony łącznik oraz zainstalowano monitoring[2][5].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

  • W połowie lat 50 XX wieku w Zakładzie Patomorfologii po raz pierwszy w Polsce zastosowano metodę mikroskopii fluorescencyjnej[2].
  • 8 listopada 1958 w II Klinice Chorób Wewnętrznych odbyła się pierwsza w Polsce hemodializa[5][2].
  • W szpitalu (Ośrodek Izotopów Promieniotwórczych, utworzony jako pierwszy w kraju w 1950) po raz pierwszy w kraju podano jod (131I) w terapii nadczynności tarczycy oraz fosfor promieniotwórczy (32P) w leczeniu czerwienicy prawdziwej[2].
  • 28 lutego 1978 w szpitalu, po raz pierwszy w krajach RWPG, zaczęto diagnozować pacjentów metodą tomografii komputerowej[5][15].
  • Prof. Jerzy Kosowicz (II Klinika Chorób Wewnętrznych) jako pierwszy w świecie opisał zmiany w układzie kostnym występujące w wielu endokrynopatiach[d][2].
  • Od 1994 w szpitalu przeprowadza się operacje wszczepienia implantu ślimakowego osobom niesłyszącym[e]; do 2002 przeprowadzono 150 operacji tego typu[2][5].
  • W rankingu „Newsweek” z 2002 roku Oddział Otolaryngologii uzyskał I miejsce w Polsce, a w 2005 roku w rankingu „Wprost” I miejsce w zakresie otolaryngologii (leczenie nowotworów krtani i wszczepiania implantów ślimakowych) i neurochirurgii (wszczepianie implantów pnia mózgu oraz usuwania nerwiaków nerwu słuchowego)[2].
  • Od 2005 szpital wdrażał procedury zapewnienia jakości i w 2009 otrzymał certyfikat ISO9001:2009[16][2][5].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

  • od 1911: Zakład/Szpital Diakonisek[2]
  • od 1947: Pierwszy Szpital Uniwersytecki im. Heliodora Święcickiego przy ul. Przybyszewskiego 49[2]
  • od 1950: Szpital im. H. Święcickiego przy Alei Przybyszewskiego (jako jedna z 5 jednostek Państwowego Szpitala Klinicznego)[2]
  • od 1955: Państwowy Szpital Kliniczny nr 2[2]
  • od 2007: Szpital Kliniczny im. H. Święcickiego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu[2]

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Poradnie[17][edytuj | edytuj kod]

Przy szpitalu funkcjonują poradnie: audiologii i foniatrii, kardiologiczna, leczenia bólu, nefrologiczna, neurochirurgiczna, neurologiczna wieku rozwojowego, otolaryngologiczna, proktologiczna, logopedyczna, hepatologiczna, gastroenterologiczna, endokrynologiczna, dermatologiczna, chorób odzwierzęcych i pasożytniczych, chorób metabolicznych, chirurgii twarzowo-szczękowej, chirurgii przewodu pokarmowego, neurologiczna oraz Zakład Medycyny Rodzinnej (Podstawowa Opieka Zdrowotna).

Oddziały[18][edytuj | edytuj kod]

  • Anestezjologia, intensywna terapia i leczenie bólu
  • Chirurgia ogólna, chirurgia onkologii gastroenterologicznej i chirurgia plastyczna
  • Chirurgia szczękowo-twarzowa
  • Choroby tropikalne i pasożytnicze
  • Choroby wewnętrzne, metaboliczne i dietetyka
  • Dermatologia
  • Endokrynologia, przemiana materii i choroby wewnętrzne
  • Foniatria i audiologia
  • Gastroentrologia, żywienie człowieka i choroby wewnętrzne
  • Intensywna terapia kardiologiczna i choroby wewnętrzne
  • Nefrologia, transplantologia i choroby wewnętrzne
  • Neurochirurgia i neurotraumatologia
    • pododdział leczenia chorób naczyniowych centralnego układu nerwowego
  • Neurologia
  • Neurologia dzieci i młodzieży
  • Otolaryngologia i onkologia laryngologiczna

Dyrektorzy[edytuj | edytuj kod]

od do imię i nazwisko
przed 1911 1.06.1911[f] Johanna Bade[2]
po 1.06.1911 przed 1914[g] Mathilda von Mathulius[2]
1920 dr n. med. Robert Weise[2]
1942 dr n. med. Gustaw Schilke[2]
1947 prof. n. med. Karol Jonscher[2]
1955 1956 prof. n. med. Janusz Grądzki[2]
1956 prof. n. med. Aleksander Zakrzewski[2]
1.02.1968 31.10.1973 dr n. med. Jan Mularek[2]
1.05.1977 28.02.1986 dr n. med. Ryszard Czarnecki[2]
1986 dr n. med. Ryszard Stangierski[2]
2000 lek. Marek Marciniak[2]
26.10.2002 dr n. med. Krystyna Mackiewicz[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Przy pomocy wojska, firm transportowych i służb miejskich przeniesiono wtedy do szpitala 250 pacjentów z poprzedniej lokalizacji.
  2. Uniwersytet starał się o przejęcie budynków od 23 kwietnia 1945.
  3. Oddziały Chorób Wewnętrznych, Neurologii, Otolaryngologii.
  4. „Objawy Kosowicza, pierwszy i drugi”.
  5. Pierwsza operacja odbyła się 18 stycznia 1994.
  6. Zmarła przed otwarciem Szpitala.
  7. Zmarła w 1914.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hanna Tomczak, Joanna Bilska-Stokłosa, Krzysztof Osmola, Michał Marcinkowski, Wioleta Błażejewska, Katarzyna Myczko, Bartosz Mańkowski, Iwetta Kaczmarek. Rothia mucilaginosa, rarely isolated pathogen as an etiological factor of infection of soft tissues in young, healthy woman. „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”. 67, 2013, 2013. Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda (ang.). 
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: Historia (100-lecie szpitala) (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  3. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: Dane kontaktowe (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  4. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: Dyrekcja (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  5. a b c d e f g Janusz Ludwiczak: Szpital na Przybyszewskiego ma już 100 lat (pol.). 2012-01-19. [dostęp 2013-08-04].
  6. a b Miasto Poznań, System Informacji Przestrzennej, Miejski Konserwator Zabytków: Zespół Zakładu Diakonisek (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  7. a b Wojtczak ↓, s. 260.
  8. a b Wojtczak ↓, s. 259.
  9. Wojtczak ↓, s. 259, 260.
  10. a b Wojtczak ↓, s. 261.
  11. Wojtczak ↓, s. 262.
  12. Wydarzenia w Poznaniu w 1985 roku. Część trzecia, w: Kronika Miasta Poznania, nr 1/1987, s.138,164, ISSN 0137-3552
  13. Wydarzenia w Poznaniu w 1986 roku. Część druga, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/1987, s.204, ISSN 0137-3552
  14. Marta Żbikowska. Uniwersytet Medyczny znów łączy szpitale. Co z tego będą mieli pacjenci?. „Głos Wielkopolski”, 2012-11-13 (pol.). 
  15. Stanisław Leszczyński, Andrzej Urbanik: Historia Radiologii Polskiej - od roku 1939 (pol.). 2012. [dostęp 2013-08-04].
  16. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: ISO9001:2009 (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  17. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (pol.). [dostęp 2013-08-03].
  18. Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego: Oddziały kliniczne (pol.). [dostęp 2013-08-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maria Wojtczak. Poznańskie siostry Diakoniski (1866-1945). „Kronika Miasta Poznania”. 4/1996, s. 252-265. Wydawnictwo Miejskie (pol.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]