Tarchomin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Warszawy Tarchomin
Część miasta Warszawy
Ilustracja
Kościół św. Jakuba, najstarszy zabytek Tarchomina
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
W granicach Warszawy 1951
SIMC 0919364
Położenie na mapie dzielnicy Białołęka
Położenie na mapie
52°19′05″N 20°57′43″E/52,318056 20,961944
Portal Portal Polska
Tablica upamiętniająca Erazma z Zakroczymia, który w latach 1568–1573 kierował budową mostu Zygmunta Augusta w Warszawie

Tarchomin – osiedle, a także obszar Miejskiego Systemu Informacji, w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

Historia[edytuj]

Wieś Tarchomin znana jest od średniowiecza. Jej nazwa występuje w dokumentach już w XIII wieku. Była to wieś szlachecka, zamieszkana przez ród Jastrzębców. W XVI wieku należała do Weslów, Zaliwskich, Ossolińskich, którzy wystawili tu gotycki kościół pod wezwaniem św. Jakuba[1]. Do dóbr tarchomińskich zaliczano wsie: Tarchomin, Dąbrówkę Szlachecką, Dąbrówkę Grzybowską, Kępę Tarchomińską i Świdry[2].

W 1848 do Dóbr Tarchomin należał: Tarchomin, Dąbrówki Szlacheckie, Dąbrówki Grzybowskie, Folwark Nowy Dwór, Płudy, Kępa Tarchomińska, Ułuczek, Tarchomin Mały czyli Świdry z oddzielną kępą nad brzegiem Wisły, mające rozległość włók miary nowopolskiej 120, morgów 26, prętów 207, obfitujące w łąki obszerne z lasem włók 21 obejmujących, z kompletnym inwentarzem żywym, gorzelnią i browarem w najlepszym stanie, urządzonym wzorowo gospodarstwem,zostały wystawione na sprzedaż publiczną z powodu działów rodzinnych, licytacja od sumy Zł. 456,754 gr. 20 czyli Rsr. 68513, k. 20 wadium wynosi 500 000 Zł[3].

W 1854 Propinacja składająca się z pięciu Karczm, z których dwie Oberże murowane, położone przy szosie Petersburgskiej, na prawym brzegu Wisły, 9 wiorst od Warszawy, w Dobrach Tarchomin są do wydzierżawienia. Żądający tej dzierżawy zgłosić się mogą do Kancelarii dóbr na Folwarku Nowodwory, zaraz za wsią Tarchomin będącym. Tychże dobrach są dwie Kuźnie, przy szosie powyższej położone, z dniem 1 Kwietnia do wydzierżawienia[4].

W XIX wieku w rejonie Tarchomina osiedlali się olędrzy – koloniści niemieccy. O ich obecności świadczą ruiny cmentarza przy ulicy Mehoffera na Tarchominie, obok obecnego cmentarza.

W 1823 na terenie Tarchomina powstała fabryka octu, która po 1860 stała się potężnym producentem nawozów sztucznych, a w późniejszych latach produkowała leki i kosmetyki. W latach 30. XX wieku przestawiła się na produkcję farmaceutyków, była to fabryka Ludwik Spiess i Syn, której kontynuacją po 1945 są Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne „Polfa”.

W II połowie XIX wieku w rejonie Tarchomina istniała rezydencja dworska i kilka folwarków[2]. W okresie międzywojennym wieś Tarchomin wchodziła w skład gminy Jabłonna[5]. Tereny te przyłączono do Warszawy w 1951[1].

W 1979 rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego Tarchomin, według projektu arch. Jerzego Androsiuka. Nadal powstają tu nowe kompleksy budynków mieszkaniowych. Przy skrzyżowaniu ul. Modlińskiej i Światowida, w miejscu styku osiedli Tarchomin, Anecin, Henryków i Wiśniewo w latach 90. XX wieku powstał budynek Urzędu Dzielnicy Białołęka.

Otwarty 24 marca 2012 roku[6] most Marii Skłodowskiej-Curie ułatwił komunikację z lewobrzeżną częścią miasta.

We wrześniu 2017 u zbiegu ulic Światowida i Traktu Nadwiślańskiego otwarto wielkopowierzchniowe centrum handlowe Galeria Północna[7].

Podział Tarchomina[edytuj]

Tarchomin[edytuj]

Tarchomin, zwany też Tarchominem Wschodnim, Tarchominem Fabrycznym lub Tarchominem Przemysłowym leży na północny wschód od skrzyżowania ul. Modlińskiej i ul. Płochocińskiej. Jest tu największy na Białołęce obszar przemysłowy, głównie Polfa Tarchomin i Cementownia Warszawa. Szybko rozrastające się zabudowania mieszkalne. Sąsiaduje z osiedlami: Wiśniewo, Żerań i Piekiełko.

Nowy Tarchomin[edytuj]

Nowy Tarchomin zwany często po prostu Tarchominem to dawne osiedle powstałe na zachód od ul. Modlińskiej. Sąsiaduje z osiedlami: Anecin, Nowe Świdry, Stare Świdry, Piekiełko oraz Wiśniewo. Występuje głównie wysoka zabudowa w różnym wieku – niewielka liczba nowych bloków stoi obok starszych bloków z wielkiej płyty.

Tarchomin Kościelny[edytuj]

Tarchomin Kościelny, zwany często po prostu Tarchominem, to dawniej osiedle domostw zbudowanych w pobliżu nadwiślańskiego kościoła. Sąsiaduje z osiedlami Nowodwory i Nowe Świdry. Obecnie dominuje zabudowa niska z niewielką liczbą wieżowców w różnym wieku – nowe bloki stoją obok starszych bloków z wielkiej płyty.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 864. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b Tarchomin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XII: Szlurpkiszki – Warłynka. Warszawa, 1892.
  3. Gazeta Warszawska Nr 185 z 1848 roku
  4. Kurier Warszawski Nr 101 z 1854 roku
  5. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, Dz.U. z 1939 r. Nr 62, poz. 408.
  6. Most otwarty! 50 tysięcy osób na spacerze. Gazeta.plWiadomości 24.03.2012
  7. Znamy datę otwarcia Galerii Północnej. propertynews.pl, 27 lipca 2017. [dostęp 2017-09-21].