Henryków (Białołęka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy osiedla w Warszawie. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Herb Warszawy Henryków
Osiedle Warszawy
Ilustracja
Osiedle Henryków, ulica Mehoffera
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Białołęka
W granicach Warszawy 14 maja 1951[1]
Nr kierunkowy 22
Tablice rejestracyjne WA
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
52°19′56,1″N 20°58′04,9″E/52,332250 20,968028
Portal Portal Polska

Henryków – osiedle na warszawskiej Białołęce. Osiedle położone jest na wschód od ulicy Modlińskiej. Według warszawskiego Miejskiego Systemu Informacji do Henrykowa należą także Płudy, Wiśniewo oraz część osiedla Anecin. W rzeczywistości Henryków stanowi odrębne, mniejsze osiedle oddzielające Płudy od ulicy Modlińskiej. Granice Henrykowa wyznaczają ulice Modlińska, Podróżnicza, Krokwi, Papieska oraz Mehoffera. Od wschodu Henryków graniczy z osiedlem Płudy, od północy z Dąbrówką Szlachecką, od zachodu z Anecinem oraz Nowym Tarchominem, a od północy z Wiśniewem. Od wschodu do Henrykowa przylegają do kompleksu leśnego Uroczysko Las Henrykowski. Tę samą nazwę nosi również inna część Warszawy – Henryków w dzielnicy Mokotów.

Podział dzielnicy Białołęka według Miejskiego Systemu Informacji
Podział dzielnicy Białołęka według osiedli

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym ówczesna wieś Henryków wchodziła w skład ówczesnej gminy Jabłonna[2]. Po II wojnie światowej w 1951 przyłączono ją do Warszawy.

Nazwa Henrykowa pochodzi od imienia żydowskiego przedsiębiorcy Henryka Bienentala, który w 1904 na miejscu dawnych zabudowań folwarku Dąbrówka uruchomił gorzelnię. W latach 30. XX w. fabryka zatrudniała ponad 50 pracowników, osada fabryczna liczyła 139 mieszkańców, a miasteczko Henryków położone wokół niej – ok. 650 mieszkańców. Henryków był wówczas największym skupiskiem ludności na obszarze obecnej Białołęki[3].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Henryków ma bardzo dobre połączenie z centrum Warszawy komunikacją autobusową. Połączenia z Warszawą, Legionowem oraz innymi osiedlami Białołęki zapewniają linie autobusowe kursujące ulicą Modlińską.

Ważne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Park Henrykowski[edytuj | edytuj kod]

W południowo - zachodniej części Henrykowa przy ulicy Modlińskiej zlokalizowany jest park Henrykowski. Aktualnie na terenie parku znajdują się obiekty użyteczności publicznej, m.in. siłownia oraz obiekty dla dzieci. Przez park Henrykowski przebiega Kanał Henrykowski, prowadzący wody z Wiśniewa do Dąbrówki Szlacheckiej i Buchnika.

Zespół dawnej drożdżowni[edytuj | edytuj kod]

Zespół dawnej drożdżowni przy ulicy Klasyków przyczynił się do rozwoju tej części Białołęki i jest jednym z lepiej zachowanych zakładów przemysłowych z przełomu XIX i XX w. w Warszawie. Przetrwał do czasów współczesnych w mało zmienionej formie. W skład zespołu wchodzi dom mieszkalny – unikatowy przykład willi fabrykanckiej, zachowany w prawie niezmienionej postaci[3].

Zespół dawnej drożdżowni zostanie odnowiony przez fińskiego dewelopera YIT i stanie się częścią inwestycji mieszkaniowej Aroma Park.[4]

Dom Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Samarytanek[edytuj | edytuj kod]

Zespół d. ośrodka opiekuńczego „Przystań” przy ul. Modlińskiej 257

Budynki i ogród znajdujące się obecnie w okolicy ul. Modlińskiej 257 były dawniej własnością Towarzystwa Opieki nad Kobietami. W 1927 r. zostały przekazane siostrom benedyktynkom samarytankom, które utworzyły tam placówkę opieki nad kobietami moralnie zaniedbanymi. Ich podopieczne były wcześniej pacjentkami szpitala skórno-wenerycznego św. Łazarza w Warszawie. Działały one jako organizacja świecka (na podstawie statutu zatwierdzonego 13 marca 1926 przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej).

Zakład w Henrykowie nosił nazwę Przystań, a jego ówczesny adres brzmiał: osada Dąbrówka nr 2, gmina Jabłonna, powiat warszawski.

W marcu 1933 r. Jadwiga Jaroszewska przyczyniła się do erygowania Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Samarytanek Krzyża Chrystusa.

W 1938 r. zakład będący pod opieka Towarzystwa Ochrony Kobiet zmienił właściciela i został przekazany Towarzystwu Medycyny Zapobiegawczej. W 1939 placówka zmieniła nazwę na Zakład Wychowawczy dla Dziewcząt imienia matki Wincenty Jaroszewskiej. Podczas wojny siostry sprawowały nadal opiekę nad wychowankami, niosły pomoc Żydom, użyczały oficyny stojącej w ogrodzie do konspiracji oraz pozwoliły na zorganizowanie w oborze składu broni oddziału AK. Po II wojnie światowej Benedyktynki Sakramentki osiadły w Gębicach[5].

Zakłady Wytwórcze Mebli Artystycznych[edytuj | edytuj kod]

Henryków jest znany z istniejących od ponad 60 lat Zakładów Wytwórczych Mebli Artystycznych[6]. W październiku 1988 wykonano w nich stół w kształcie koła o średnicy 8,4 m, przy którym odbywały się później obrady Okrągłego Stołu. Został on zmontowany w pałacu w Jabłonnie, lecz na tydzień przez końcem listopada wywieziony do magazynów producenta, by tam przeleżeć jeszcze przez 10 tygodni[7][8].

W henrykowskich zakładach wykonano także laskę Marszałka Sejmu RP i tron papieski dla Jana Pawła II. Meble z Henrykowa zdobią wiele znanych i reprezentacyjnych miejsc – muzea (Pałac na Wodzie, Pałac w Wilanowie i inne), siedziby władz Rzeczypospolitej Polskiej (m.in. Belweder, siedzibę Sejmu i kancelarię Prezydenta RP), ambasady, pałace i hotele w kraju i za granicą[6].

W 2013 roku fabryka przeniosła swoją produkcję do Wołomina pod Warszawą. Wszystkie budynki fabryki zostały wyburzone i na ich miejscu powstał dyskont.

Parafia polskokatolicka[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Henrykowa ma swoją siedzibę parafia polskokatolicka pw. Dobrego Pasterza.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199).
  2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, Dz.U. z 1939 r. nr 62, poz. 408.
  3. a b Marek Mroziewicz. Henryków – dawna gorzelnia drożdżowa w dzielnicy Białołęka, unikatowy zabytek przemysłu w Warszawie. „Krajobraz Warszawski”. 120, wrzesień 2011. Warszawa: Urząd m.st. Warszawy. [dostęp 2013-07-02]. 
  4. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2016-12-16].
  5. Gazeta Bezpłatna ECHO, Edward Figauzer, Siostry Benedyktynki Samarytanki w Henrykowie
  6. a b Zakłady Wytwórcze Mebli Artystycznych. [dostęp 2012-05-03].
  7. To ja zrobiłem Okrągły Stół [dostęp 19.05.2010]
  8. Debata Wałęsa - Miodowicz (pol.). [dostęp 19.05.2010].