Turzysk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Turzysk
Турійськ
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Volhynian Oblast.svg wołyński
Rejon turzyski
Data założenia 1759
Populacja (2006)
• liczba ludności

5800
Nr kierunkowy +380 3363
Kod pocztowy 44800
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu wołyńskiego
Turzysk
Turzysk
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Turzysk
Turzysk
Ziemia 51°05′18″N 24°31′28″E/51,088333 24,524444Na mapach: 51°05′18″N 24°31′28″E/51,088333 24,524444
Portal Portal Ukraina

Turzysk (ukr. Турійськ) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 5,8 tys. mieszkańców (szacunek na 2006).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XVI w. miejscowość należała do Sanguszków. Hetman polny Roman Sanguszko spełniając ostatnią wolę żony nakazał w swym testamencie z 1571 r. wybudować tam przycerkiewny szpital. Zapis ten zrealizowała jego matka księżna Hanna Zbaraska[1].

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Turzysk. 70% mieszkańców stanowili Żydzi[2] (w liczbie 1173 w 1921 roku[3]).

II wojna światowa

Od września 1939 r. pod okupacją sowiecką a od 28 czerwca 1941 r. pod okupacją niemiecką. Wiosną 1942 r. Niemcy utworzyli w Turzysku getto dla ludności żydowskiej, zlikwidowane 10 września 1942 r. 1512 Żydów rozstrzelano w dawnej kopalni piasku koło żydowskiego cmentarza. Zbrodni dokonało Sicherheitsdienst oraz ukraińscy policjanci, w tym ze 103. batalionu z Maciejowa[3]. W połowie 1943 roku miasteczko opustoszało - Polacy w obawie przed UPA wyjechali do Kowla lub Zasmyk, natomiast Ukraińcy opuścili miejscowość spodziewając się niemieckiego odwetu za zabicie komendanta policji. W lipcu 1943 r. Turzysk opanowała UPA[2]. W 1944 r. Turzysk ponownie zajęła Armia Czerwona.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Kowalski urodził się w Turzysku 17 lipca 1933, polski kolarz szosowy, dwukrotny zwycięzca Tour de Pologne (1957, 1961)
  • Lejb Olicki urodził się w 1894 r., polski i izraelski poeta i pisarz.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. „Archiva Ukraini”, nr 4-6, 1996, nr 2, s. 32.
  2. 2,0 2,1 Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, ISBN 83-87689-34-3, s.390
  3. 3,0 3,1 Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.991
  4. Turzysk. [dostęp 10.9.13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, Warszawa, 1880–1902, s. 669.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]