Turzysk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Turzysk
Турійськ
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Volhynian Oblast.svg wołyński
Rejon turzyski
Data założenia 1759
Populacja (2006)
• liczba ludności

5800
Nr kierunkowy +380 3363
Kod pocztowy 44800
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu wołyńskiego
Turzysk
Turzysk
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Turzysk
Turzysk
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Turzysk
Turzysk
Ziemia 51°05′18″N 24°31′28″E/51,088333 24,524444
Portal Portal Ukraina

Turzysk (ukr. Турійськ) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 5,8 tys. mieszkańców (szacunek na 2006).

Historia[edytuj]

Nazwa miejsca wspomniana w kontekście zmagań panujących na Włodzimierzu z Jaćwingami [1] W XVI w. miejscowość należała do Sanguszków. Hetman polny Roman Sanguszko spełniając ostatnią wolę żony nakazał w swym testamencie z 1571 r. wybudować tam przycerkiewny szpital. Zapis ten zrealizowała jego matka księżna Hanna Zbaraska[2].

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Turzysk. 70% mieszkańców stanowili Żydzi[3] (w liczbie 1173 w 1921 roku[4]).

II wojna światowa

Od września 1939 r. pod okupacją sowiecką a od 28 czerwca 1941 r. pod okupacją niemiecką. Wiosną 1942 r. Niemcy utworzyli w Turzysku getto dla ludności żydowskiej, zlikwidowane 10 września 1942 r. 1512 Żydów rozstrzelano w dawnej kopalni piasku koło żydowskiego cmentarza. Zbrodni dokonało Sicherheitsdienst oraz ukraińscy policjanci, w tym ze 103. batalionu z Maciejowa[4]. W połowie 1943 roku miasteczko opustoszało - Polacy w obawie przed UPA wyjechali do Kowla lub Zasmyk, natomiast Ukraińcy opuścili miejscowość spodziewając się niemieckiego odwetu za zabicie komendanta policji. W lipcu 1943 r. Turzysk opanowała UPA[3]. W 1944 r. Turzysk ponownie zajęła Armia Czerwona.

Zabytki[edytuj]

Urodzeni[edytuj]

  • Henryk Kowalski urodził się w Turzysku 17 lipca 1933, polski kolarz szosowy, dwukrotny zwycięzca Tour de Pologne (1957, 1961)
  • Lejb Olicki urodził się w 1894 r., polski i izraelski poeta i pisarz.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. http://ukrainianweek.com/History/65799
  2. „Archiva Ukraini”, nr 4-6, 1996, nr 2, s. 32.
  3. a b Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, ISBN 83-87689-34-3, s.390
  4. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.991
  5. Turzysk. [dostęp 10.9.13].

Bibliografia[edytuj]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, Warszawa, 1880–1902, s. 669.

Linki zewnętrzne[edytuj]