Uściąż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°17′23″N 21°59′32″E
- błąd 38 m
WD 51°18'N, 21°59'E
- błąd 19915 m
Odległość 1336 m
Uściąż
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat opolski
Gmina Karczmiska
Liczba ludności (2020) 401[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 24-120[2]
Tablice rejestracyjne LOP
SIMC 0382935
Położenie na mapie gminy Karczmiska
Mapa konturowa gminy Karczmiska, u góry znajduje się punkt z opisem „Uściąż”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Uściąż”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Uściąż”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Uściąż”
Ziemia51°17′23″N 21°59′32″E/51,289722 21,992222

Uściążwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Karczmiska[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Karczmiska[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Uściąż, wieś w dokumentach źródłowych występuje w roku 1434 jako „Vszczancs”, 1477 „Vsczyandz”, 1470-80 „Usczacz”, 1488 „Usczyancz”, 1501 „Wsczacz”, 1529 „Vscyądz”, położona w kierunku południowo-wschodnim 5 km od Kazimierza Dolnego. Historycznie położona w powiecie lubelskim, parafii Kazimierz tam umieszcza ją Długosz (L.B. t.II 554). Wieś stanowiła w tamtym czasie własność królewską. W roku 1434 występuje tu Jan Piętka z Uścieża. W roku 1477 Mikołaj z Ostrowa tenutariusz królewski kazimierski odstępuje wieś „Uścierz” niejakiej Piechnicy wdowie po Janie z Psar kasztelanie halickim. W roku 1488-1510 była tu tenuta kazimierska. Z akt poborowych roku 1509 wiadomo że było 4 kmieci, z których 1 zamiast powinności warzy piwo zamkowe, suma czynszów wynosiła 1 ½ grzywny. Dziesięciny z całej wsi w wysokości 3 grzywien oddawane są w 1529 roku plebanowi w Kazimierzu[6].
W pierwszej połowie XVI wieku Uściąż był dobrem królewskim użytkowanym przez możny ród Firlejów, którzy użytkowali te ziemie aż do 1644 roku. W roku 1676 wieś była w posesji Polanowskiego, chorążego sanockiego (wraz z Karczmiskami i Bzeczycą), płaci on pogłowne od 28 poddanych (Pawiński, Kod. Małopolski, 22)[7]. W 1786 roku[8] wieś królewska w starostwie kazimierskim województwa lubelskiego.

Spis ludności diecezji krakowskiej z 1787 roku podawał, że wieś Usiądz w parafii kazimierskiej liczyła 77 mieszkańców w tym 4 Żydów. Po 1795 roku Uściąż nadal należał do dóbr starostwa kazimierskiego a leśnictwo Uściąż należało do folwarku Rzeczyca. W 1827 roku wieś liczyła 17 domów wieś i 109 mieszkańców. W 1864 roku ziemia dworska została uwłaszczona i powstało tu 18 gospodarstw włościańskich.

Według danych spisu powszechnego z 1921 roku Uściąż w gminie Rogów liczył 68 domów i 449 mieszkańców[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Raport o stanie gminy Karczmiska za 2020. 27-05-2021. [dostęp 2021-09-05].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1316 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Karczmiska. Urząd Gminy Karczmiska. [dostęp 2016-08-25].
  6. Uściąż, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  7. Uściąż, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 830.
  8. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1786.
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1924 [dostęp 2017-01-06].