Karczmiska Pierwsze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie opolskim. Zobacz też: Karczmiska.
Karczmiska Pierwsze
Herb
Herb Karczmisk
Budynek urzędu gminy
Budynek urzędu gminy
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat opolski
Gmina Karczmiska
Liczba ludności (2013) 1556
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 24-310[1]
Tablice rejestracyjne LOP
SIMC 0382830
Położenie na mapie gminy Karczmiska
Mapa lokalizacyjna gminy Karczmiska
Karczmiska Pierwsze
Karczmiska Pierwsze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karczmiska Pierwsze
Karczmiska Pierwsze
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Karczmiska Pierwsze
Karczmiska Pierwsze
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Karczmiska Pierwsze
Karczmiska Pierwsze
Ziemia51°13′48″N 21°59′20″E/51,230000 21,988889

Karczmiska Pierwsze (od 30 grudnia 1999 do ?? Karczmiska) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Karczmiska, przy drodze wojewódzkiej nr 824.

Integralne części wsi Karczmiska Pierwsze[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0382846 Karczmiska część wsi


W miejscowości znajduje się centralna stacja kolejki wąskotorowej wraz z zapleczem technicznym. Kolejka łączy Opole Lubelskie z Nałęczowem (Nałęczowska Kolej Dojazdowa).

Karczmiska historycznie położone są w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.

We wsi działa klub piłkarski Bobry Karczmiska.

Geneza nazwy[edytuj | edytuj kod]

Jedna z legend głosi, że dawniej na terenie tej miejscowości znajdowało się kilka karczm, gdzie podróżni mogli znaleźć miskę gorącej strawy i kufel burgundzkiego piwa. Stąd właśnie, od rzeczowników karczma i miska, wieś została nazwana Karczmiska.

Inna legenda pochodzi ze źródeł parafii. Dawne katalogi diecezjalne obejmowały następującą notatkę historyczną sporządzoną przez ks. A. Wadowskiego: „Nazwa wsi Karczmiska pochodzi od Karczmisko, czyli plac niezabudowany po zburzonej karczmie. Nazwa Karczmiska nadana była wsi wtedy, gdy istniejące karczmy zniszczono, a po nich zostały jedynie rumowiska. Widocznie w dawnych czasach była prowadzona walka z pijaństwem”.

Inną wersję podają źródła historyczne. Według nich powstanie Karczmisk wiąże się z ożywieniem stosunków handlowych z Rusią. Wtedy zaczyna się tworzyć gościniec łączący ten kraj z Polską, a za jej pośrednictwem również z krajami i posiadłościami niemieckimi. Gościniec ten obrał sobie bieg właśnie przez owe dobra, nazwane „Krampą”. Trakt zaczynał się we Włodzimierzu Wołyńskim, prowadził stamtąd na Hrubieszów, Krasnystaw, przez „Krampę”, Wietrzną Górę i dalej na Zwoleń, Radom, Opoczno, w kierunku Śląska.

Dzisiejsza nazwa Karczmisk wywodzi się więc od dawnej nazwy tej miejscowości – „Krampa”.

Wzmiankę o Karczmiskach można znaleźć w kronice Jana Długosza z 1430 r. „...Krampa – wieś która należała do klasztoru zwierzynieckiego i do klasztoru kazimierskiego, lecz teraz została wzięta jako własność królewska i na mocy prawa parafialnego należy do kościoła w Kazimierzu, któremu płaci dziesięcinę snopową ze wszystkich pól. Jest tam również osobny kościół drewniany połączony z kościołem w Kazimierzu, w którym pleban zarządza na mocy swego prawa."

Innym dokumentem świadczącym o ważności wsi jest rejestr poborowy z roku 1628: „...pan Adam Mięćmierski oddał poboru trojakiego ze wsi Karczmiska, z łany wójtowskiego po F.1 i F.2 i F.3. A Ratione Serviti (od dwóch szewców, od dwóch komornic, i z łanu wójtowego) według uniwersału nad pobór uchwalony dał F.5”.

Odkrycia archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

W 1932 roku na terenie gminy znaleziono skład monet (4500 sztuk) pochodzących z czasów Bolesława Krzywoustego, Władysława Hermana i Bolesława Śmiałego, z (XI i XII wieku). Były zapewne już wówczas stare, jednakże nie mogły być zakopane długo po wybiciu. Legenda mówi, że monety te zostały ukryte przez jedną z karawan kupieckich w chwili zagrożenia.

Monety te znajdują się obecnie w Muzeum Lubelskim.

O innym znalezisku mówi dokument z 14 listopada 1836 roku. Dotyczy on odnalezienia skarbu – składu złotych monet w kościele karczmiskim.

W 1952 roku we wsi Chodlik należącej do gminy Karczmiska dokonano odkrycia wczesnośredniowiecznego grodu pochodzącego z początku VIII wieku naszej ery. Odkrycia dokonał lubelski archeolog, profesor Aleksander Gardawski, kierując się doniesieniami z 1906 roku, kiedy to podczas wykopów na wiejskim cmentarzu, odkryto jakieś starodawne, choć niezbyt dokładnie zidentyfikowane skorupy, co opisał w prasie historycznej miejscowy proboszcz, ks. Chotyński. Prace archeologiczne objęły obszar prawie stu hektarów i doprowadziły do odkrycia i szczegółowego opisania największego w Polsce grodziska zamieszkiwanego przez Słowian z plemienia Lędziców.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

[1]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].