Powiat opolski (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiat opolski
powiat
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
TERYT 3.06.09.12.00.0
Siedziba Opole Lubelskie
Starosta Dariusz Piotrowski
Powierzchnia 804,14 km²
Populacja (31.12.2020)
• liczba ludności

50 076[1]
• gęstość 73,6 os./km²
Urbanizacja 30,05%
Nr kierunkowy +48 81
Kod pocztowy 24-300 24-310 24-313 24-320 24-335 24-340 24-350
Tablice rejestracyjne LOP
Adres urzędu:
ul. Lubelska 4
24-300 Opole Lubelskie
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu opolskiego (lubelskiego)
Liczba gmin miejskich 0
Liczba gmin miejsko-wiejskich 3
Liczba gmin wiejskich 4
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Powiat opolski”
51°09′N 21°58′E/51,150000 21,966667
Strona internetowa
Portal Polska
Poniatowa
Napis nad zalewem w Poniatowej

Powiat opolski – powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Opole Lubelskie.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powiat opolski (pod nazwą powiat opolsko-lubelski) został powołany dnia 13 listopada 1954 roku w województwie lubelskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat opolsko-lubelski złożyły się 32 gromady, które wyłączono z powiatu puławskiego w tymże województwie[2]:

Na uwagę zasługuje fakt, iż w momencie utworzenia powiat nie obejmował miast; Opole, stolica powiatu, utraciła prawa miejskie w 1870 roku i otrzymała je dopiero 1 stycznia 1957 roku[4] a Józefów nad Wisłą, Prawno i Wrzelowiec utraciły prawa miejskie w XIX wieku. Poniatowa stała się 1 stycznia 1956 roku osiedlem[5], którym pozostała do 18 lipca 1962 roku, kiedy to nadano jej prawa miejskie[6].

1 stycznia 1956 roku w województwie lubelskim powstał powiat bełżycki, przez co 3 gromady powiatu opolsko-lubelskiego – Godów, Łubki i Wronów – weszły w jego skład[7]. Równocześnie do powiatu opolsko-lubelskiego przyłączono gromady Boiska i Świeciechów, które wyłączono z powiatu kraśnickiego w tymże województwie[7]. Decyzja ta okazała się niefortunna ponieważ już rok później, 1 stycznia 1957 roku, gromada Świeciechów powróciła do powiatu kraśnickiego (wraz z Sosnową Wolą, którą wyłączono z gromady Boiska i włączono do gromady Dzierzkowice w powiecie kraśnickim); wtedy też do powiatu opolsko-lubelskiego przyłączono z powrotem gromadę Godów z powiatu bełżyckiego[8].

8 maja 1958 roku z gromady Kamień wyłączono wsie Kępa Gostecka i Kępa Solecka i włączono je do gromady Solec w powiecie lipskim w województwie kieleckim[9]. Zmiana przynależności wojewódzkiej tych wsi była nietypowa, ponieważ spowodowała utworzenie enklawy powiatu lipskiego na obszarze powiatu opolskiego (a więc na prawym brzegu Wisły).

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy[10]. Z powiatu bełżyckiego wyłączono sołectwa Dąbrowa Wronowska, Poniatowa, Poniatowa-Kolonia i Plizin, które włączono do powiatu opolsko-lubelskiego oraz odwrotnie, z powiatu opolsko-lubelskiego wyłączono sołectwa Antonówka, Godów (czwarta zmiana przynależności powiatowej w ciągu 20 lat), Granice i Świdno, które włączono do powiatu bełżyckiego[11]. Po tym manewrze powiat opolsko-lubelski podzielono na 2 miasta i 7 gmin[12] :

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu opolsko-lubelskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa lubelskiego[15]. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie lubelskim powiat opolski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku[16]; powiat powiększył się o gminę Chodel, która w latach 1973-75 leżała w powiecie bełżyckim a do 1954 roku w powiecie lubelskim. Porównując obszar dzisiejszego powiatu opolskiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć że niektóre tereny znajdują się obecnie w powiatach puławskim i lubelskim.

31 lipca 2004 roku zmieniono granice powiatu opolskiego (a zarazem województwa lubelskiego) przez wyłączenie z gminy Solec nad Wisłą (w powiecie lipskim w województwie mazowieckim) wsi Kępa Gostecka i Kępa Solecka i włączenie ich do gminy Łaziska w powiecie opolskim[17]. Przyczyną tego manewru było wyjątkowe położenie tych wsi (od 1958 roku), czyli po prawej stronie Wisły; z powodu dużej odległości od najbliższego mostu, wsie te były odizolowane od pozostałych terenów gminy, a także jej siedziby, Solca.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 63 360 100 32 433 51,19 30 927 48,81
Miasto 18 902 29,83 9957 15,71 8945 14,12
Wieś 44 458 70,17 22 476 35,47 21 982 34,69
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu opolskiego w 2014 roku[18].


Piramida wieku powiat opolski lubelskie.png

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[19] powiat zamieszkiwało 59 208 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 58 952 osoby[20].

Sąsiednie powiaty i gminy[edytuj | edytuj kod]

Miasta i wsie gminne[edytuj | edytuj kod]

Miasto/wieś gminna Liczba ludności Powierzchnia Gęstość zaludnienia
Poniatowa 10 867 15.23 km2 711.2 os./km2
Opole Lubelskie 8 065 15.12 km2 569.1 os./km2
Karczmiska Pierwsze 1 556 5.5 km2 282.9 os./km2
Chodel 1 500 3.7 km2 405.4 os./km2
Józefów nad Wisłą 923 3.65 km2 252 os./km2
Łaziska 500 2.16 km2 231.4 os./km2
Wilków 195 0.76 km2 256.5 os./km2

Opole Lubelskie - miasto powiatowe

Poniatowa - miasto

Wilków - wieś gminna

Instytucje powiatowe[edytuj | edytuj kod]

Starostwo powiatowe - ul. Lubelska 4 Opole Lubelskie

Sąd rejonowy - Stary Rynek 46 Opole Lubelskie

Powiatowy Urząd Pracy - Stary Rynek 14-16 Opole Lubelskie

Szpital Powiatowy - ul. Fabryczna 18 Poniatowa

Urząd Skarbowy - ul. J. Piłsudskiego 12 Opole Lubelskie

Zarząd Dróg Powiatowych - ul. Młodzieżowa 6 Poniatowa

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 240
  3. obecnie część Opola Lubelskiego
  4. Dz.U. z 1957 r. nr 8, poz. 33
  5. Dz.U. z 1955 r. nr 45, poz. 299
  6. Dz.U. z 1962 r. nr 41, poz. 188
  7. a b Dz.U. z 1955 r. nr 45, poz. 296
  8. Dz.U. z 1957 r. nr 8, poz. 28
  9. Dz.U. z 1958 r. nr 25, poz. 105
  10. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  11. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 324
  12. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  13. 1 stycznia 2004 roku gminę Józefów i jej siedzibę Józefów przemianowano na Józefów nad WisłąDz.U. z 2003 r. nr 134, poz. 1248
  14. 2 lipca 1976 roku gmina Wrzelowiec została zniesiona a jej obszar włączony do gmin Józefów (nad Wisłą) i Opole LubelskieDz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 12
  15. Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
  16. Dz.U. z 1998 r. nr 103, poz. 652
  17. Dz.U. z 2004 r. nr 169, poz. 1767
  18. Powiat opolski w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-21] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  19. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
  20. GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.