Ulica Piotrowicka w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
herb Katowic Katowice
ulica Piotrowicka
Ligota-Panewniki
Długość: 1525 m[1]
ulica Piotrowicka (widok w kierunku północnym)
ulica Piotrowicka (widok w kierunku północnym)
Przebieg
Ikona ulica.svg ul. Ligocka
Ikona wiad nad torami.svg 0m linia kolejowa 139
Ikona ulica z prawej.svg 50m ul. Stanisława Hadyny
Ikona ulica z prawej.svg 200m ul. ks. bpa Tadeusza Szurmana[2]
Ikona ulica z prawej.svg 250m ul. Książęca
Ikona ulica most.svg 420m rzeka Kłodnica
Ikona ulica z prawej.svg 490m ul. ojca Karola Bika
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 540m ul. Franciszkańska
Ikona ulica z prawej.svg 665m ul. ks. bpa Teofila Bromboszcza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 750m ul. Panewnicka
Ikona ulica z prawej.svg 885m ul. Mazurska
Ikona ulica z prawej.svg 980m ul. Kaszubska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1065m ↖ ul. Mazowiecka
↙ ul. Poleska
→ ul. Słupska
Ikona ulica z prawej.svg 1160m ul. Huculska
Ikona ulica z prawej.svg 1240m ul. Małopolska
Ikona ulica z lewej.svg 1280m ul. Kołobrzeska
Ikona ulica z prawej.svg 1325m ul. Śląska
Ikona ulica z lewej.svg 1360m ul. Zadole
Ikona ulica z prawej.svg 1430m ul. Harcerska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1495m ← ul. Bieszczadzka
→ ul. Komandorska
Ikona ulica most.svg 1525m rzeka Ślepiotka
Ikona ulica.svg ul. Armii Krajowej
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Piotrowicka
ulica Piotrowicka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Piotrowicka
ulica Piotrowicka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Piotrowicka
ulica Piotrowicka
Ziemia50°13′30,2″N 18°58′11,5″E/50,225063 18,969849

Ulica Piotrowicka w Katowicach (niem. Petrowitzer Straße[3] / Teil Rubergstraße[4]) − jedna z dróg w katowickej dzielnicy Ligota-Panewniki i głównych ulic Ligoty. Swoją nazwę wzięła od części Katowic − Piotrowic. Posiada południkowy przebieg.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Droga została uwzględniona na mapie Pruskiego Sztabu Generalnego z 1827[5]. Ulica do 1922 roku nosiła nazwę Petrowitzer Straße, a w latach 1939−1945 Teil Rubergstraße[4] (część północna) i Petrowitzer Straße (część południowa)[6]. Przed I wojną światową rozpoczęła przy niej działalność fabryka farb, produkująca kwas solny (istniała do lat sześćdziesiątych XX wieku). Na rogu dzisiejszych ul. Piotrowickiej i ul. Książęcej (obecnie ul. Piotrowicka 83) gmina Ligota wybudowała ratusz gminny − urząd funkcjonował w nim do 1924, później swoją siedzibę miał tu komisariat policji[7]. Dnia 4 września 1939 polscy saperzy wysadzili most nad Kłodnicą przy ul. Piotrowickiej. W latach pięćdziesiątych w rejonie ul. Piotrowickiej, Zielonogórskiej i Kołobrzeskiej wzniesiono osiedle mieszkaniowe. Do 1960 odcinek drogi między ulicą Panewnicką a ulicą Kredytową nosił imię Teofila Bromboszczabiskupa katowickiego, urodzonego w Ligocie[8]. Rejon ulicy Piotrowickiej i ulicy Panewnickiej to dawne, silnie przekształcone skrzyżowanie z lokalnymi ośrodkami usługowymi[9]. Uchwałą Rady Miasta Katowic z dnia 26 kwietnia 2010 plac, położony u zbigu ul. Piotrowickiej i ul. Panewnickiej, otrzymał nazwę skwer Bolesława Szabelskiego[10].

Znak na wiadukcie kolejowym − koniec ul. Ligockiej i początek ul. Piotrowickiej
Wiadukt kolejowy − koniec ul. Ligockiej i początek ul. Piotrowickiej
Osiedle w rejonie ulicy Książęcej i ulicy Piotrowickiej
Widok ulicy w kierunku południowym

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Droga jest ulicą klasy zbiorczej, pod nią znajduje się sieć wodociągowa Ø 150 mm oraz kanał zbiorczy Ø 800 mm, odprowadzający ścieki[11][12]. Ulicą kursują autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP)[13].

Według badań Urzędu Miasta Katowice z 2007 na osiedlu pomiędzy ulicami Zielonogórską, Panewnicką i Piotrowicką udział powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu wynosi 20%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) − 0,80 WIZ, średnia ważona liczby kondygnacji − 4; na osiedlu pomiędzy ulicami Piotrowicką, Wileńską, Śląską i Poleską udział powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu wynosi 27%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) − 0,55 WIZ, średnia ważona liczby kondygnacji − 2,04[9].

Obiekty i instytucje[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy Piotrowickiej znajdują się następujące obiekty o wartości historycznej[11]:

  • willa w ogrodzie (ul. Piotrowicka 17), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[14];
  • domy mieszkalne wielorodzinne (ul. Piotrowicka 19), wybudowane w latach czterdziestych XX wieku[14];
  • fragment socrealistycznej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (ul. Piotrowicka 22, 24, 26, 26abcd, 28, 30, 30abcd, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 44, 46, 46abc, 48, 50, 50abc); pochodzący z lat pięćdziesiątych XX wieku oraz wcześniejszej; objęty ochroną konserwatorską[14], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, geometria dachu i jego historyczne pokrycie, cechy stylowe i detale architektoniczne, wielkość i rozmieszczenie otworów, podział i rytm okien;
  • fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej − dom mieszkalny (ul. Piotrowicka 37); wzniesiony w latach czterdziestych XX wieku, w stylu socrealistycznym[14]; objęty ochroną konserwatorską[14], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach;
  • zabytkowy budynek mieszkalny − kamienica w ogrodzie (ul. Piotrowicka 58/60), wzniesiona w stylu funkcjonalizmu w dwudziestoleciu międzywojennym[14]; objęta ochroną konserwatorską[14], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, zróżnicowana wysokość budynku, płaski dach, cechy stylowe i detale architektoniczne, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, kształt i podziały stolarki okiennej i drzwiowej, proste formy balustrad i ogrodzeń oraz starodrzew w ogrodach;
  • zabytkowe budynki mieszkalne z początku XX wieku − modernistyczna willa w ogrodzie (ul. Piotrowicka 61) i dom mieszkalny (ul. Piotrowicka 63); objęte ochroną konserwatorską[14], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, geometria dachu, cechy stylowe i detale architektoniczne, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, kształt i podziały stolarki okiennej i drzwiowej oraz starodrzew w ogrodach;
  • zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (ul. Piotrowicka 62, 64, 66), obiekty wzniesiono w latach pięćdziesiątych XX wieku w stylu socrealistycznym[14];
  • zabytkowy budynek mieszkalny (ul. Piotrowicka 73)[12], wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku, posiada kamienny detal[14];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Piotrowicka 79)[12], pochodząca z przełomu XIX i XX wieku[14];
  • budynek dawnego ratusza (ul. Piotrowicka 83), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku[14]; obiekt posiada mansardowy dach wielospadowy, murowaną balustradę i podcienia z kolumnami oraz dwa półkoliste ryzality, przykryte półkolistymi kopułami[12];
  • budynek za dawnym ratuszem (ul. Piotrowicka 83a)[12];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Piotrowicka 88), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[14];
  • kamienica mieszkalna − dawny zajazd, później kino (ul. Piotrowicka 90); wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego, pod koniec XIX wieku[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. Piotrowicka 99d), wybudowana w pierwszej ćwierci XX wieku[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. Piotrowicka 100), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku[14];
  • dom pracowników kolei (ul. Piotrowicka 117a), wybudowany w dwudziestoleciu międzywojennym[14];
  • kamienica mieszkalna dla pracowników kolei (ul. Piotrowicka 118), wzniesiona w dwudziestoleciu międzywojennym[14].

Pod numerem 89 istnieje historyczny zespół budynków Energomontażu-Południe; nie jest objęty ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbek[15].

Przy ulicy Piotrowickiej swoją siedzibę mają[16]: przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, biura rachunkowe, Instytut Informatyki Śledczej, niepubliczne zakłady opieki zrowotnej, wspólnoty mieszkaniowe.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Urząd Miasta Katowice: Szczegółowe działania jednostek organizacyjnych miasta Katowice oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  2. UCHWAŁA NR L/1018/17 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie nadania ulicy położonej na terenie miasta Katowice nazwy "Biskupa Tadeusza Szurmana" bip.katowice.eu (pol.) [dostęp 2017-12-30]
  3. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 40. ISBN 978-83-7593-014-6.
  4. a b Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-07-18].
  5. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 26, 27. ISBN 978-83-7593-014-6.
  6. Mapa Ligoty z czasów II wojny światowej www.ligota.info [dostęp 2011-07-18]
  7. Lech Szaraniec o historii katowickiej Ligoty. Cz. 1 (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-18]
  8. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 145, 146, 150. ISBN 83-905115-0-9.
  9. a b Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  10. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr LVII/1173/10 Rady Miasta Katowice z dnia 26 kwietnia 2010 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice "Skwer Bolesława Szabelskiego" (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  11. a b Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. KWK "Wujek", obejmującego obszar położony w rejonie ulic: Panewnickiej - Piotrowickiej w dzielnicy Ligota w Katowicach (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-18].
  12. a b c d e Urząd Miasta Katowice: UCHWAŁA NR X/152/11 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie uchwalenia: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulicy Kijowskiej, Książęcej i Ligockiej w Katowicach. (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-18].
  13. KZK GOP: Kursy dla przystanku Ligota Poleska (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-18].
  14. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  15. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-07-18]
  16. Spis firm na ulicy Piotrowicka w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.