Uppsala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uppsala
Ilustracja
Widok na katedrę w Uppsali z placu Gamla Torget
Herb
Herb
Państwo  Szwecja
Region Uppsala
Powierzchnia 47,71 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

197 787
4145,6 os./km²
Nr kierunkowy +46 (0)18
Położenie na mapie regionu Uppsala
Mapa lokalizacyjna regionu Uppsala
Uppsala
Uppsala
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Uppsala
Uppsala
Ziemia 59°51′N 17°38′E/59,850000 17,633333
Strona internetowa
Portal Portal Szwecja

Uppsalamiasto we wschodniej części Szwecji położone ok. 70 km na północ od Sztokholmu. Jest czwartym co do wielkości miastem Szwecji, centrum administracyjnym regionu Uppsala (Uppsala län) oraz siedzibą diecezji.

Geografia[edytuj]

Uppsala leży 70 km na północ od Sztokholmu i około 35 km na północ od lotniska Arlanda. Jest czwartą co do wielkości szwedzką aglomeracją (łącznie z gminą). Miasto leży na obu brzegach rzeki Fyrisån, około 8 km w górę od jej wpływu do jeziora Melar (szw. Mälaren) w zatoce Ekoln, poniżej, a częściowo w ramach pasma wzgórz Uppsalaåsen. Od południa wiedzie przez miasto droga E4 ciągnąca się ze Sztokholmu na północ do Gävle.

Historia[edytuj]

Katedra w Uppsali zbudowana w stylu gotyckim jest, ze swoimi wieżami sięgającymi 118,7 m[1], największą budowlą sakralną w Skandynawii. Jest ona miejscem koronacji i spoczynku królów szwedzkich. W tej świątyni pochowana jest m.in. królowa Szwecji Katarzyna Jagiellonka, żona króla Szwecji Jana III Wazy. Nad jej nagrobkiem znajduje się herb Rzeczypospolitej, a na ścianie powyżej znajduje się fresk wyobrażający Kraków. W katedrze tej znajdują się dwa ogromne dzwony zrabowane przez Szwedów w 1703 z Polski (z Torunia) podczas wojny północnej, jeden z nich jest obecnie największym dzwonem w Szwecji (odlany w 1601 r.) - tzw. Thornan.

W Uppsali znajduje się założony w roku 1477 najstarszy uniwersytet w całej Skandynawii. W mieście przez wiele lat żył Karol Linneusz – w dzisiejszych czasach wciąż można zwiedzać jego dom i ogród. W Uppsali znajduje się też XVI-wieczny zamek królewski. Miasto było poważnie zniszczone w pożarze z roku 1702. Pamiątki historyczne i kulturalne zostały utracone również, podobnie jak w wielu innych szwedzkich miastach, w wyniku wyburzania, jakie miało miejsce w latach 60 i 70 XX wieku. Mimo braku zrozumienia w tych czasach dla wartości starszych budynków wciąż w mieście pozostało wiele historycznych budowli, szczególnie w zachodniej części miasta.

Polityka[edytuj]

Historycznie Uppsala stanowi centrum konserwatyzmu i liberalizmu, czerpiących swoje ideologiczne podłoże z ruchu umysłowego na Uniwersytecie. W latach 2002-2006 miasto było rządzone przez socjaldemokratów, Partię Lewicy i Zielonych, a po wyborach w 2006 r. rządzi miastem koalicja składająca się z czterech partii burżuazyjnych: konserwatywna Umiarkowana Partia Koalicyjna (szw. Moderata Samlingspartiet), Ludowa Partia Liberałów (szw. Folkpartiet Liberalerna), Partia Centrum (szw. Centerpartiet) i Chrześcijańska Demokracja (szw. Kristdemokraterna).

Gospodarka[edytuj]

Obecnie Uppsala ma wysoką pozycję w badaniach medycznych i pełni wiodącą rolę w przemyśle biotechnologicznym.

Edukacja[edytuj]

  • Uniwersytet w Uppsali – najstarszy w Skandynawii
  • Politechnika w Uppsali (Uppsala Tekniska Högskola)
  • Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych (Sveriges Lantbruksuniversitet)

Herb[edytuj]

Najstarszy ślad stosowania przez Uppsalę postaci lwa w herbie pochodzi z roku 1737, kiedy to użyto jej na pieczęciach miasta. Wzór widoczny na stronie pochodzi z roku 1943, obecnie jest używany obraz o bardziej syntetycznej postaci oficjalnie nadany w roku 1986.

Interesujące miejsca[edytuj]

Ogród botaniczny w Uppsali
Zamek w Uppsali
Budynek dworca głównego i rzeźba Brora Hjortha Näckens polska
Muzeum Upplandu

Ważni mieszkańcy[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Uppsala domkyrka: Uppsala domkyrka (szw.). [dostęp 2010-03-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]