Wójcin (powiat wieruszowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wójcin
Wójcin
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat wieruszowski
Gmina Łubnice
Wysokość średnio 195 m n.p.m.
Liczba ludności 1200
Strefa numeracyjna (+48) 62
Kod pocztowy 98-432[1]
Tablice rejestracyjne EWE
SIMC 0203430
Położenie wsi
[wsi]
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Wójcin
Wójcin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wójcin
Wójcin
Ziemia51°10′22″N 18°14′46″E/51,172778 18,246111
Strona internetowa miejscowości

Wójcinwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Łubnice.

Wójcin znajduje się na prawym brzegu górnej Prosny. Ostatnio popularny stał się zwięźlejszy opis: "Wójcin nad Prosną".

Wieś królewska w tenucie bolesławieckiej w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[2].

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Wójcin[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0203447 Aniołki część wsi
0203453 Folwark część wsi
0203460 Galicja część wsi
0203476 Nowiny część wsi
0203520 Papiernia przysiółek
0203482 Pasternik część wsi
0203499 Podchróścin część wsi
0203507 Podlipka część wsi

Historia[edytuj]

Wieś wraz z kościołem parafialnym powstała w XIV wieku, ale pierwsza udokumentowana wzmianka pojawiła się dopiero w 1459 w księgach oficjała wieluńskiego. W skład parafii wchodziły później jeszcze Żdżary, Wiewiórka i Gola. Wieś była własnością królewską i wchodziła w skład starostwa niegrodowego z siedzibą w Bolesławcu.

Informacja o sołtysie z 1506 zaświadcza, że wieś musiała być lokowana na prawie niemieckim. W 1518 starosta Andrzej Dunin założył folwark w Wójcinie, a jednym z obowiązków tamtejszych chłopów pańszczyźnianych był transport zboża do Wrocławia. Z dokumentów z XVI wieku dowiadujemy się, że w Wójcinie była szkoła parafialna, 2 młyny i karczma, a okresowo nawet szpital poświadczony w XVII wieku. Górny bieg Prosny stanowił przez 6. wieków granicę państwową, co determinowało w pewnym sensie styl życia mieszkańców Wójcina i okolicznych wsi, odciskając się na ich sytuacji bytowej.

W czasach porozbiorowych wieś znalazła się najpierw w zaborze pruskim (1793-1807), później krótko w Księstwie Warszawskim (1807-1815) i ostatecznie w zaborze rosyjskim aż do I wojny światowej. W latach 1807-1864 Wójcin był siedzibą gminy obejmującej dobra klucza wójcińskiego składającego się z Wójcina, Goli, Makowszczyzny i Ladomierza. W 1838 klucz wójciński został wydzielony z ekonomii bolesławieckiej i sprywatyzowany, stając się najpierw własnością Petroneli Barrera Niewodowskiej, a później rodzin Darewskich i Antepowiczów. Uwłaszczenie chłopów w 1864 zaczęło proces upowszechnienia własności ziemskiej w Wójcinie, przypieczętowane ostatecznie parcelacją resztek folwarku Darewskich w latach 1900-1903. Później przyrost demograficzny, przeludnienie i głód ziemi stały się przyczyną licznych wyjazdów na emigrację stałą i sezonową, czyli na tzw. saksy.

W 1913 Żdzary i Wiewiórka wyodrębniły się, tworząc oddzielną parafię. W 1921 pofolwarczny Andrzejów oddzielił się od Wójcina i stał się oddzielną wsią, a Ladomierz i Makowszczyzna ostatecznie po drugiej wojnie światowej zintegrowały się z Wójcinem i stały się jego integralnymi częściami.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Wójcin”[5].

W 1940 mieszkańcy Wójcina zostali deportowani do Generalnego Gubernatorstwa lub wywiezieni w głąb Rzeszy na roboty przymusowe, a na ich miejsce sprowadzono niemieckich osadników, tzw. Wołynien-Deutsche. W czasie wojny w obozie koncentracyjnym w Dachau zginęło sześciu mieszkańców Wójcina z proboszczem parafii na czele[6]. Natomiast w Katyniu zamordowano trzech kierowników szkoły związanych z Wójcinem, a w Miednoje zginął posterunkowy policji pochodzący z Wójcina [7]. Przesunięcie granicy na Odrę i Nysę Łużycką w 1945, wysiedlenie ludności niemieckiej i procesy industrializacyjne w czasach PRL - dały możliwość znalezienia pracy i zamieszkania na Ziemiach Odzyskanych nadwyżkom ludności Wójcina.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

W końcu XX wieku zniknęły drewniane zabudowania kryte słomianą strzechą, wieś została zelektryfikowana i wyposażona w instalację wodociągową, ulice utwardzono i pokryto asfaltem. Z rolnictwa żyje dziś mniejszość mieszkańców wsi, część dojeżdża do pracy w pobliskich miastach, a we wsi funkcjonuje ponad 30 firm różnej specjalności.

Zobacz też[edytuj]



Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 66.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 23. ISBN 83-87424-77-3.
  6. Mączka Ryszard: Dzieje Wójcina nad Prosną, Wrocław: nakł. aut., 2011, ss. 187-189. ​ISBN 978-83-932513-0-8​.
  7. Mączka Ryszard: Od II do III Rzeczypospolitej: Wójcin nad Prosną 1918-2015. Wrocław: nakł. aut., 2015, ss.171-175. ​ISBN 978-83-939657-4-8​.


Bibliografia[edytuj]

  • W.Patykiewicz, Wójcin koło Wielunia. Szkic monograficzny wsi i parafii (zbiory specjalne Muzeum Ziemi Wieluńskiej w Wieluniu).
  • R.Rosin, Słownik historyczno-geograficzny ziemi wieluńskiej w średniowieczu.
  • R.Rosin, Ziemia wieluńska w XII - XVI wieku. Studia z dziejów osadnictwa.
  • W.Szczygielski,Produkcja rolnicza gospodarstwa folwarcznego w Wieluńskiem od XVI do XVIII w.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i krajów słowiańskich, t. XIII.

Linki zewnętrzne[edytuj]