Wałczenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wałczenie – wymowa ł jak u niezgłoskotwórczego (w zapisie fonetycznym [w]), spotykana w języku polskim od XVI[1]−XVII wieku. Wymowa taka pojawiła się początkowo na wsi (chłopi) i wśród warstw niewykształconych[1], a obecnie jest ogólnie przyjętą normą. Przedniojęzykowo-zębowe ł, zwane scenicznym, (w zapisie fonetycznym [ɫ]) występuje współcześnie jedynie w gwarach kresowych, na scenie rzadko.

Przechodzenie welaryzowanego l ([ɫ]) w półsamogłoskę [w] jest częstym zjawiskiem w różnych językach, gdyż głoski te są do siebie bardzo podobne z akustycznego punktu widzenia. Ponieważ głoska [l] na wygłosie sylaby ma większą tendencję do bycia welaryzowaną niż na nagłosie, zjawisko to częściej zachodzi w tej pozycji. Podobnym zjawiskiem jest przechodzenie spalatalizowanego l ([ʎ]) w półsamogłoskę [j][2].

Wokalizacja, czyli proces przechodzenia [l] i [ɫ] w samogłoskę lub półsamogłoskę występuje w wielu językach indoeuropejskich:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b .gwarypolskie.uw.edu.pl
  2. a b c d Erik R. Thomas: Sociophonetics. An Introduction. Palgrave Macmillan, 2011, s. 128. ISBN 978-0-230-22456-8. (ang.)
  3. Denitsa Dimitrova: Lateral consonants in Bulgarian and German: Effects of the historical development of Bulgarian and the phonotactical interferences between both languages on the acquisition of the German palatized lateral [l] from Bulgarians. W: 3rd International Scientific Conference Contemporary research in phonetics and phonology: methods, aspects and problems. Abstracts. Ryga: LU Latviešu valodas institūts/Latvijas Universitāte, 2016, s. 16. ISBN 978-9984-742-82-3. (ang.)