Samogłoska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diagram samogłosek (IPA)

Samogłoskagłoska, przy powstawaniu której uczestniczą jedynie więzadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Samogłoski charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie. Podczas ich artykulacji słychać tylko jedną głoskę[1][2].

Symbole samogłosek w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.


Klasyfikacja samogłosek[edytuj]

Podziału można dokonać ze względu na[3][4]:

  • poziomy ruch języka – s. przednie, środkowe (centralne), tylne
  • pionowy ruch języka – s. wysokie (przymknięte), średnie, niskie (otwarte)
  • kształt warg – s. niezaokrąglone, zaokrąglone
  • udział rezonatora nosowego – s. ustne, nosowe (zapisywane z tyldą nad symbolem samogłoski).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Gimson 2008 ↓, s. 50.
  2. Peter Roach: A Little Encycloedia of Phonetics (ang.). W: University of Reading [on-line]. [dostęp 2017-06-25]. s. 87.
  3. Nagórko 2007 ↓, s. 27 i nast..
  4. Bąk 1977 ↓, s. 56.

Bibliografia[edytuj]