Wacław płocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wacław płocki
ilustracja
Pieczęć Wacława Płockiego
książę płocki
Okres panowania od 1313
do 23 maja 1336
Dane biograficzne
Data urodzenia ok. 1293
Data śmierci 23 maja 1336
Ojciec Bolesław II mazowiecki
Matka Kunegunda Czeska
Żona Elżbieta Giedyminówna
Dzieci Bolesław III płocki,
Anna
podział Mazowsza
(1313-1345)
Jan Luksemburski, król czeski, przejmuje i nadaje jako lenno księciu płockiemu Wacławowi Płock, Wyszogród i Gostynin, 1329, Archiwum Główne Akt Dawnych

Wacław (Wańko) płocki (ur. ok. 1293, zm. 23 maja 1336), książę płocki od 1313, lennik czeski od 1329.

Wacław był najmłodszym synem księcia mazowieckiego Bolesława II i jego drugiej żony Kunegundy czeskiej. Własny dział - księstwo płockie - Wacław otrzymał dopiero po śmierci ojca w 1313 (jego starsi przyrodni bracia Siemowit II i Trojden I własne dzielnice otrzymali już wcześniej).

Podczas swoich rządów książę płocki starał się prowadzić zrównoważoną politykę wobec potężnych sąsiadów - Polski Władysława Łokietka i zakonu krzyżackiego. Przejawem unikania zadrażnień z sąsiadami były niezwykle lakonicznie zeznania Wacława podczas procesu polsko-krzyżackiego w Inowrocławiu, czy też układ zawarty 14 kwietnia 1321 z mistrzem krajowym zakonu Fryderykiem von Wildenbergiem w Golubiu, w którym mazowiecki Piastowicz zobowiązał się do nieprzepuszczania przez swoje terytorium Litwinów wyprawiających się przeciw Krzyżakom. Początkowo dobre stosunki łączyły Wacława także z Litwą, o czym świadczy fakt niezłupienia księstwa przez wojska litewskie podczas wyprawy przeprowadzonej w 1323 przeciwko księstwu dobrzyńskiemu. Nie bez znaczenia był również fakt poślubienia przez Wacława Elżbiety Giedyminówny, córki władcy litewskiego Giedymina.

W związku z zawarciem przez Wacława sojuszu z zakonem krzyżackim, w 1325 na księstwo płockie uderzyły oddziały Władysława Łokietka, które zdobyły Płock. Okoliczności tego konfliktu nie znamy, stał się on jednak przyczyną zawarcia przez książąt mazowieckich Wacława, Trojdena i Siemowita II 2 stycznia 1326 w Brodnicy układu obronnego skierowanego przeciwko Władysławowi Łokietkowi.

Rok później wybuchła wojna polsko-krzyżacka. W tej sytuacji Wacław zdecydowanie opowiedział się po stronie Zakonu, co ściągnęło na księstwo wyprawę polskiego króla. Wacław z pomocą krzyżacką najazd wtedy wprawdzie skutecznie odparł, ale już wyprawa odwetowa na Kujawy zakończyła się zupełnym niepowodzeniem.

W 1329 Wacław niespodziewanie zmienił front i opowiedział się po stronie Polski. Ten brak zdecydowania zemścił się już wkrótce, gdyż gród w Płocku obległy połączone oddziały czesko-krzyżackie pod dowództwem Jana Luksemburczyka. Wacław nie widząc szans skutecznej obrony zdecydował się na kapitulację i 29 marca 1329 złożył Luksemburczykowi jako kandydatowi do korony polskiej hołd lenny.

O ostatnich latach życia płockiego dynasty wiemy już bardzo niewiele. Prawdopodobnie zrażony zarówno do Polski, jak i Krzyżaków książę wycofał się z aktywnej polityki.

Wacław zmarł 23 maja 1336 i został pochowany w katedrze w Płocku. Z małżeństwa z Elżbietą Litewską książę doczekał się syna Bolesława III i córki Anny, wydanej za mąż za księcia żagańskiego Henryka V.