Wiktoria Melita Koburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wielkiej księżnej Hesji i wielkiej księżnej Rosji. Zobacz też: artykuły o innych kobietach, które nosiły to samo imię i nazwisko.
Wiktoria Melita Koburg
ilustracja
wielka księżna Hesji
Okres panowania od 9 kwietnia 1894
do 21 grudnia 1901
Jako żona Ernesta Ludwika
tytularna caryca Rosji
Okres panowania od 31 sierpnia 1924
do 2 marca 1936
Jako żona Cyryla Romanowa
Dane biograficzne
Dynastia sasko-koburska
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1876
Valletta
Data i miejsce śmierci 2 marca 1936
Amorbach
Ojciec Alfred Sachsen-Coburg-Gotha
Matka Maria Romanowa
Mąż Ernest Ludwik
Mąż Cyryl Romanow
Dzieci z Ernestem Ludwikiem:
Elżbieta Heska;
z Cyrylem Romanowem:
Maria,
Kira,
Włodzimierz

Z domu Wiktoria Melita z Saksonii-Coburga-Gothy (ur. 25 listopada 1876 w Valettcie (Malta), zm. 2 marca 1936 w Amorbach) – członkini brytyjskiej rodziny królewskiej, wnuczka brytyjskiej królowej Wiktorii. W latach 1894–1901, wielka księżna Hesji, później wielka księżna Rosji jako Wiktoria Fiodorowna.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Wiktoria Melita była córką Alfreda, księcia Edynburga, drugiego syna królowej Wiktorii i jej męża księcia Alberta. Jej matką była wielka księżna Rosji Marii Aleksandrowej, córka cara Aleksandra II i carycy Marii Aleksandrownej[1]. Po babce otrzymała pierwsze imię, drugie zaś Melita, na pamiątkę jej urodzin na Malcie, gdzie Alfred stacjonował w związku ze swą służbą w marynarce wojennej. Jako członkini rodziny królewskiej przysługiwał jej tytuł Jej Królewska Wysokość Wiktoria, księżniczka Edynburga. Najbliższa rodzina nazywana ją Ducky (Kaczuszką)[2][3]. Była trzecim dzieckiem i dziesiąta w kolejce do brytyjskiego tronu. Jej siostrami były: Maria, królowa Rumunii, Aleksandra, księżna Hohenlohe-Langenburg oraz Beatrycze, księżna Hiszpanii. Najstarszy z rodzeństwa książę Alfred zmarł w 1899, gdy miała 23 lata[4].

Pierwsze lata spędziła na Malcie, skąd przybyła do Anglii, gdzie mieszkali w Eastwell Park, w hrabstwie Kent oraz w rezydencji londyńskiej Clarence House. W 1886 ponownie zamieszkali na Malcie, w pałacu San Anton[3]. W 1889 przeprowadziła się wraz z rodziną do Coburg, w Niemczech[5]. W 1891 udała się wraz z matką do Rosji, na pogrzeb, wielkiej księżnej Aleksandry Romanowej, żony brata matki Pawła Romanowa. Podczas tej podróży poznała swojego kuzyna, wielkiego księcia Rosji Cyryla Romanowa, w którym zakochała się. Mimo odwzajemnionego uczucia, nie mogli się pobrać ze względu na prawosławne wyznanie Cyryla, które zabraniało związków między kuzynami w pierwszej linii[3][6].

Pierwsze małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

4 kwietnia 1894, zgodnie z życzeniem babki, królowej Wiktorii, poślubiła kuzyna w pierwszej linii Ernesta Ludwika, wielkiego księcia Hesji. Mieli dwójkę dzieci, córkę Elżbietę urodzoną w 1895, oraz syna, który urodził się martwy w 1901. Nieszczęśliwe małżeństwo zakończyło się 21 grudnia 1901 rozwodem na podstawie „stałej wzajemnej antypatii” na mocy specjalnego wyroku Sądu Najwyższego Hesji[7]. Rozwód wywołał skandal w rodzinie królewskiej w całej Europie i Rosji. Po rozwodzie Wiktoria Melita mieszkała z matką w Coburgu i na Riwierze Francuskiej. Opiekę nad córką sprawowała wspólnie z Ernestem, Elżbieta przebywała pół roku u każdego z rodziców, ale bardziej związana z ojcem, obwiniała matkę o rozwód. Jesienią 1903 książę Ernest zabrał Elżbietę do Skierniewic, aby spędzić kilka tygodni z siostrą Wiktorią Alicją, która była żoną cara Mikołaja II. Tam dziewczynka zachorowała na tyfus i zmarła, w wieku ośmiu lat[2].

Drugie małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

Wiktoria Melita z drugim mężem Cyrylem Romanowem i córką Marią
Wiktoria Melita z córkami: Marią i Kirą, 1913

Wbrew woli rodzin obu stron, oraz bez formalnej zgody króla Edwarda VII, 8 października 19905 poślubiła w Tegernsee Cyryla. W skromnej ceremonii z rodziny uczestniczyły tylko tylko jej matka i siostra Beatrycze. Car Mikołaj II wydalił Cyryla z marynarski rosyjskiej i zabronił parze wstępu do Rosji. Wiktoria Melita udała się z mężem do Paryża, gdzie kupili dom przy Champs-Élysées. We Francji urodziła dwie córki Marię (1907–1951) i Kirę (1909–1967)[8].

Pobyt w Rosji[edytuj | edytuj kod]

W 1907 zdecydowała się zmienić wyznanie na prawosławie, co było kolejnym wstrząsem dla jej rodziny. W 1909 car zgodził się na ich wizytę w Rosji, a w 1910 przenieśli się do Sankt Petersburga na stałe. Car przywrócił Cyrylowi odebrane zaszczyty i nadał jego żonie tytuł: wielka księżna Wiktoria Fiodorowna[9]. Para prowadziła aktywne życie towarzyskie, mimo że, nigdy nie nauczyła się dobrze mówić po rosyjsku i posługiwała się głownie francuskim. Często podróżowali, odwiedzała siostrę Marię w Rumunii, matkę w jej posiadłości na południu Francji i w Coburg. Wiktoria i Cyryl mieli bliskie relacje z córkami, w 1914 cała rodzina spędziła wakacje na jachcie w Zatoce Fińskiej[8]. Podczas I wojny światowej pracowała w Czerwonym Krzyżu jako pielęgniarka. Często dowiedziała front niedaleko Warszawy, gdzie stacjonował jej mąż. W lutym 1917 wróciła do Sankt Petersburga, gdzie Cyryl dowodził marynarką[8].

Na emigracji[edytuj | edytuj kod]

Wiktoria Melita z mężem Cyrylem Romanowem, córką Kirą i synem Włodzimierzem, Saint-Briac, 1935

Po rewolucji lutowej i abdykacji cara postanowili udać się do Finlandii. Zamieszkali w mieście Porvoo, oddalonym o ok. 50 km od Helsinek, gdzie urodziła syna Włodzimierza (1917-1992). W 1919 udali się do Niemiec, w Monachium spotkała się z rodziną i we wrześniu 1919 razem z matką wyjechali do Zurychu. Po śmierci matki odziedziczyła posiadłość Chateau Fabron w Nicei i Edinburgh-Palais w Coburg. Przez następne lata Wiktora dzieliła czas między obie te posiadłości[10].

31 sierpnia 1924 Cyryl oficjalnie ogłosił się następnym carem Rosji, ale mało kto uznał go za prawowitego władcę nieistniejącego już państwa, a Ducky za carycę[2]. W tym samym roku Wiktora odbyła podróż do Stanów Zjednoczonych, aby zabiegać o poparcie dla przywrócenia monarchii w Rosji. Pod koniec lat 20. XX w. kupili posiadłość w Saint-Briac, która stała się miejscem spotkań rosyjskiej emigracji we Francji i symbolem monarchii na wygnaniu. W lecie Cyryl grał w golfa, uczestniczyli w piknikach i wycieczkach. Byli częścią życia społecznego społeczności, wychodzili grać w brydża i organizowali przedstawienia teatralne. Zimą odwiedzali Dinard i zapraszali przyjaciół do domu na imprezy i zabawy. W 1933 odkryła, że mąż, któremu poświęciła całe życie, zdradza ją. Wiadomość ta zdruzgotała Wiktorię i wyjechała na kilka tygodni do siostry do Rumunii. Po powrocie zachowywała pozory, ze względu na nastoletniego syna Włodzimierza, jednak nie była w stanie wybaczyć zdrady Cyrylowi. W 1935 wyjechała do swej starszej córki, mieszkającej z mężem w Bawarii, tam doznała udaru i zmarła 1 marca 1936. Została pochowana w mauzoleum rodziny książęcej w Friedhof am Glockenberg, w Coburg. 7 marca 1955 szczątki jej i Cyryla zostały przeniesione do mauzoleum wielkich książąt Rosji w Twierdzy Pietropawłowskiej[11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Compiled from Wikipedia entries and published by Dr Googelberg: English Princesses. lulu.com, 2012.
  • John van der Kiste: Princess Victoria Melita: Grand Duchess Cyril of Russia 1876-1936. The History Press Ltd, 2003. ISBN 0-7509-3469-7.
  • Michael John Sullivan: A Fatal Passion: The Story of the Uncrowned Last Empress of Russia. Random House, 1997. ISBN 0-679-42400-8.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Royal Christenings (ang.). Uniserve.com. [dostęp 2018-05-31].
  2. a b c Aleksandra Porada: Kaczuszka, czyli Europa kuzynów. Onet. [dostęp 2018-05-31].
  3. a b c Lydia Starbuck: The stories of Queen Victoria’s granddaughters: Princess Victoria Melita of Edinburgh (ang.). Royal Central. [dostęp 2018-05-31].
  4. Dr Googelberg 2012 ↓, s. 70.
  5. Dr Googelberg 2012 ↓, s. 71.
  6. Sullivan 1997 ↓, s. 93, 114.
  7. Kiste 2003 ↓, s. 54.
  8. a b c Dr Googelberg 2012 ↓, s. 75.
  9. Sullivan 1997 ↓, s. 253.
  10. Dr Googelberg 2012 ↓, s. 76.
  11. Sullivan 1997 ↓, s. 406.