Witold Wirpsza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Witold Wirpsza
Witold Wirpsza Polish poet.jpg
Imiona i nazwisko Witold Wirpsza
Data i miejsce urodzenia 4 grudnia 1918
Odessa
Data i miejsce śmierci 16 września 1985
Berlin
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Styl poezja lingwistyczna
Ważne dzieła Faeton, Liturgia
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Nagrody
Nagroda literacka m. Szczecina, Johann-Heinrich-Voß-Preis, Nagroda ZAIKS-u, nagroda Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung
Cytaty w Wikicytatach Cytaty w Wikicytatach
Grób Witolda Wirpszy na cmentarzu przy ul. Wałbrzyskiej w Warszawie

Witold Wirpsza (ur. 4 grudnia 1918 w Odessie - zm. 16 września 1985 w Berlinie) – polski poeta, prozaik, krytyk, tłumacz literatury niemieckiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Odrowąż. Studiował na Wydziale Prawa UW oraz w Wyższej Szkole Muzycznej w klasie fortepianu w Warszawie. Przed wojną koncertował na fortepianie. Jako poeta debiutował w 1935 na łamach "Kuźni Młodych". Uczestnik kampanii wrześniowej - bronił Oksywia, w czasie wojny więzień oflagów. Po wyzwoleniu oflagu przez Armię Czerwoną, brał udział w Bitwie o Berlin. Po wojnie zamieszkał w Krakowie, później w Warszawie i Szczecinie (1947-1956). W latach 1945-1947 był żołnierzem Ludowego Wojska Polskiego.Był m.in. redaktorem tygodnika "Żołnierz Polski", kierownikiem Wydziału Kultury Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie, redaktorem szczecińskiej rozgłośni Polskiego Radia, członkiem redakcji tygodników "Po Prostu" i "Nowa Kultura", redaktorem działu germanistycznego w PIW-ie. Laureat nagrody literackiej miasta Szczecina (1955). W latach 1966-1967 przebywał na stypendium w Austrii. Wystąpił z PZPR po Marcu 1968 i w tym samym roku wyjechał na kolejne stypendium do Wiednia, skąd później przeniósł się do Szwajcarii, gdzie wydał książkę "Pole, wer bist du?" (Polaku, kim jesteś?). Po jej nieprzychylnym przyjęciu w Polsce zdecydował się na emigrację, przyjął obywatelstwo niemieckie i zamieszkał w Berlinie Zachodnim, gdzie prowadził wykłady m.in. o poezji konkretnej na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie. Został pochowany pierwotnie na cmentarzu w berlińskim Ruhleben[1]. Jego dokumenty i rękopisy zostały przekazane do Książnicy Pomorskiej w Szczecinie.

Autor poezji, opowiadań i powieści. Z żoną Marią Kurecką przetłumaczył Doktora Faustusa Manna.

Witold Wirpsza otrzymał w roku 1967 nagrodę Johann-Heinrich-Voß-Preis (niem.) dla tłumaczy.

Ojciec poety i krytyka literackiego Leszka Szarugi (ur.1946) oraz Lidii Wirpszy (ur.1948)[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

    • Sonata (1949)
    • Stocznia (1949)
    • Polemiki i pieśni (1951)
    • Dziennik Kożedo (1952)
    • Pisane w kraju (1952)
    • List do żony (1953)
    • Poematy i wiersze wybrane (1956)
    • Z mojego życia (1956)
    • Mały gatunek (1960)
    • Don Juan (1960)
    • Komentarze do fotografii (1962)
    • Drugi opór (1965)
    • Przesądy (1966)
    • Bruchsünden und todstücke (1967)
    • Traktat skłamany (1968)
    • Drei Berliner Gedichte (1976)
    • Prognosen oder Die Naturgeschichte der Drachen (1980)
    • Apoteoza tańca (1985)
    • Liturgia (1985)
    • Faeton (1988)
    • Nowy podręcznik wydajnego zażywania narkotyków (1995)
    • Cząstkowa próba o człowieku i inne wiersze (2005)
    • Spis ludności (2005)
    • Utwory ostatnie(2007)

Powieści[edytuj | edytuj kod]

    • Na granicy (1954)
    • Pomarańcze na drutach (1964)
    • Wagary (1970)

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

    • Stary tramwaj i inne opowiadania (1955)
    • Morderca (1966)

Eseje[edytuj | edytuj kod]

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

    • Hermann Broch Śmierć Wergilego (razem z Marią Kurecką)
    • Johan Huizinga Homo ludens: zabawa jako źródło kultury (razem z Marią Kurecką)
    • Tomasz Mann Doktor Faustus: żywot niemieckiego kompozytora Adriana Leverkühna, opowiedziany przez jego przyjaciela (razem z Marią Kurecką)
    • Fryderyk Schiller Maria Stuart
    • Albert Schweitzer Jan Sebastian Bach (razem z Marią Kurecką)
    • Valerian Tornius Wolfgang Amadé: powieść o Mozarcie (razem z Marią Kurecką)

Przypisy

  1. SQUAWS Kultura
  2. Cecylia Judek. Szczeciński epizod Tadeusza Borowskiego. „Bibliotekarz Zachodniopomorski”, s. 41, 1997. Szczecin: Książnica Pomorska. ISSN 0406-1578. 

http://portalwiedzy.onet.pl/64010,,,,wirpsza_witold,haslo.html

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lesław Bartelski, Polscy pisarze współcześni 1944-1970, Warszawa 1972
  • Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. T. 9. Warszawa: WSiP, 2004, s. 149-150. ISBN 9788302092428.