Wittstock/Dosse

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wittstock/Dosse
Ilustracja
Widok na Stare Miasto z wieży kościoła Mariackiego
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Brandenburgia
Powiat Powiat Ostprignitz-Ruppin
Powierzchnia 417,2 km²
Wysokość 65 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

14 131[1]
34 os./km²
Nr kierunkowy 03394
Kod pocztowy 16909
Tablice rejestracyjne OPR
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa konturowa Brandenburgii, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wittstock/Dosse”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Wittstock/Dosse”
Ziemia53°10′N 12°29′E/53,166667 12,483333
Strona internetowa
Portal Niemcy

Wittstock/Dossemiasto w północno-wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Ostprignitz-Ruppin.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wittstock leży nad rzeką Dosse (Doszą), ok. 20 km na wschód od miasta Pritzwalk.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Urzędowa forma nazwy jest dwuczłonowa, przy czym drugi wyraz zapisywany po ukośniku; potocznie nazwę miasta skraca się do samego Wittstock.

W średniowieczu nazwa miasta pojawia się w formie Wiztok (1271), Witzstock (1284), Witstock (1441). Etymologia ludowa wywodziła ją z dolnoniemieckiego witt „biały” + stock „kłącze”, w rzeczywistości nazwa ta ma pochodzenie słowiańskie, od połabskiego vysoka „wysoka”[2]. W języku polskim notowana jako Wysoka[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Panorama miasta na rycinie z XVII wieku

Jest to dawna średniowieczna osada słowiańska Wysoka[3], wzmiankowana po raz pierwszy w dokumentach w 946[4]. W 1248 miejscowość otrzymała prawa miejskie, a w 1251 pieczęć miejską[4]. W miejscu dawnego grodu słowiańskiego powstał średniowieczny zamek biskupi i od 1271 do 1548 miasto było rezydencją biskupią[4], w herbie miasta do dziś jest zawarta postać biskupa[5]. W 1409 miasto nawiedziło trzęsienie ziemi, a w 1495 i 1716 pożary[4].

W czasie wojny trzydziestoletniej w 1636 stoczona została tu bitwa, w której Szwecja zwyciężyła połączone siły cesarsko-saskie. Od 1701 miasto znajdowało się w składzie Królestwa Prus, a od 1871 w granicach Cesarstwa Niemieckiego.

Od kwietnia do lipca 1933 w podmiejskiej osadzie Alt-Daber (obecnie w granicach miasta) mieścił się obóz koncentracyjny KZ Alt-Daber, jeden ze starszych niemieckich obozów koncentracyjnych[6]. Po likwidacji obozu jego więźniów osadzono w obozie koncentracyjnym Oranienburg[6]. W ostatnich tygodniach II wojny światowej – 23 kwietnia 1945 – w lesie w dzisiejszej północnej części miasta Niemcy zorganizowali tymczasowy obóz koncentracyjny dla 16 tysięcy więźniów ewakuowanych w marszu śmierci z obozu Sachsenhausen[7]. Większość więźniów opuściła obóz 29 kwietnia, natomiast więźniowie pozostawieni w obozowym szpitalu zostali wyzwoleni 1 maja przez wkraczającą Armię Czerwoną[7]. Dziś w miejscu dawnego obozu znajdują się muzeum oraz pomnik upamiętniający ofiary. Po wojnie miasto weszło w skład radzieckiej strefy okupacyjnej, a od 1949 do 1990 należalo do Niemiec Wschodnich. Do 1994 w mieście był ulokowany garnizon radziecki[4].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wykres zmian populacji miasta w granicach z 2013 r. od 1875 r.:
Bevölkerungsentwicklung Wittstock.pdf

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki Starego Miasta[8]:

  • Rynek z ratuszem
  • Kościół Mariacki
  • Zamek biskupi
  • Muzeum Wojny Trzydziestoletniej
  • Kościół Ducha Świętego
  • Mury miejskie
  • Brama Gröpertor
  • Beginaż

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście ma siedzibę klub żużlowy MSC Wölfe Wittstock, występujący w polskiej 2. Lidze Żużlowej. Mieści się tu stadion Heidering Wittstock.

Dworzec kolejowy

Osoby urodzone w Wittstock/Dosse[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bevölkerung im Land Brandenburg nach amtsfreien Gemeinden, Ämtern und Gemeinden 31. Dezember 2019
  2. Dieter Berger, Geographische Namen in Deutschland, Dudenverlag, Mannheim 1993, s. 279.
  3. a b ks. Stanisław Kozierowski: Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. T. Zeszyt IIA. Poznań: 1937, s. 31.
  4. a b c d e Stadt Wittstock/Dosse (niem.). [dostęp 2020-07-08].
  5. Wappen der Stadt Wittstock/Dosse (niem.). [dostęp 2020-07-08].
  6. a b Jörg Osterloh, Kim Wünschmann: ... der schrankenlosesten Willkür ausgeliefert: Häftlinge der frühen Konzentrationslager 1933-1936/37. Campus Verlag, 2017, s. 176.
  7. a b April 1945 Death March and Forest Camp (ang.). [dostęp 2020-07-08].
  8. Die Wittstocker Altstadt (plan Starego Miasta)