Wydminy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wydminy
Herb
Herb Wydmin
ul. Grunwaldzka
ul. Grunwaldzka
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat giżycki
Gmina Wydminy
Sołectwo Wydminy
Liczba ludności (2011) 2367[1]
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 11-510[2]
Tablice rejestracyjne NGI
SIMC 0772582
Położenie na mapie gminy Wydminy
Mapa lokalizacyjna gminy Wydminy
Wydminy
Wydminy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wydminy
Wydminy
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wydminy
Wydminy
Położenie na mapie powiatu giżyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu giżyckiego
Wydminy
Wydminy
53,9833°N 22,0333°E/53,983330 22,033330
Strona internetowa miejscowości

Wydminy (niem. Widminnen) – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wydminy, położona nad Jeziorem Wydmińskim, jest wsią letniskową z ośrodkami wczasowymi i domami wypoczynkowymi.

Przez miejscowość przebiega linia kolejowa nr 38 Białystok – Głomno. Na stacji Wydminy zatrzymują się pociągi REGIO oraz sezonowe pociągi TLK.

W miejscowości funkcjonuje Zespół Szkół Ogólnokształcących, w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa oraz Samorządowe Liceum Ogólnokształcące, a także Gminny Ośrodek Kultury, Gminna Biblioteka Publiczna i Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Wydminy[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0772599 Ernstowo przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XIII w. Krzyżacy zajęli i zniszczyli gród pruski Wydemyns. Obecna wieś została założona w 1480 roku w miejscu dawnego grodu. W 1656 r. Wydminy zostały zniszczone przez Tatarów.

W 1600 roku wieś zamieszkiwała wyłącznie ludność polska. W 1820 roku w parafii na 632 uczniów nie było ani jednego znającego język niemiecki. W 1852 r. wybuchł wielki pożar, który zniszczył większą szczęść zabudowy. W 1896 r. zauważalny był wyraźny efekt akcji germanizacyjnej: na 5200 parafian tylko 1400 było Polakami[5]. W czasie I wojny światowej, w 1914 roku, 75% wsi zostało zniszczone. Odbudowa nastąpił po wojnie. W latach 30-tych XX w. zaczęła się rozwijać turystyka, powstały wówczas dwa hotele i cztery restauracje[6]. Zniszczenia wojenne w trakcie II wojny światowej obejmowały 75% zabudowy.

Od 5 lipca 1945 do 27 września 1945 Wydminy posiadały prawa miejskie[7][8]. W 2017 r. Rada Gminy Wydminy na wniosek Wójta Gminy Wydminy wystąpiła o nadanie praw miejskich do Rady Ministrów za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wniosek uzyskał jednak negatywną opinię Rady Ministrów wskutek nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej, negatywnej opinii wojewody warmińsko-mazurskiego, który stwierdził m.in. niestarannie przeprowadzone konsultacje lokalne, brak instytucji pełniących ponadlokalne funkcje miastotwórcze, brak dokumentacji w zakresie działań rozwojowych Wydmin.

14 lutego 1946 roku Wydminy zostały opanowane przez III Brygadę Wileńską Narodowego Zjednoczenia Wojskowego dowodzony przez podporucznika Kazimierza Chmielowskiego pseudonim "Rekin". Zajęli wówczas posterunek Milicji Obywatelskiej i wywiesili biało-czerwone flagi. Następnie udali się w stronę Puszczy Boreckiej, gdzie stoczyli bitwę pod Gajrowskimi z wojskami NKWD, UB i Ludowego Wojska Polskiego[9].

W 2012 r. w obrębie miejscowości wybudowane zostały trzy wiatraki.

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • małomiasteczkowa zabudowa złożona z zabytkowych kamieniczek z XIX i pocz. XX w. z wydłużonym rynkiem,
  • kościół pw. Chrystusa Zbawiciela z XVI w., spalony w 1572 r., odbudowany w 1701. Wieża kościelna z 1654 r. Wystrój wnętrza barokowy
  • budynek Zespołu Szkół Ogólnokształcących.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Jan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 223-224
  6. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 360
  7. Informacje o Gminie Wydminy. mazury.pc.pl, 9.
  8. Wrota Warmii i Mazur, wrota.warmia.mazury.pl [dostęp 2017-11-27].
  9. Andrzej Potocki, Wielka uroczystość w małych Wydminach, wpolityce.pl, 26 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 218

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]