Miejscowości w Polsce pozbawione praw miejskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa przedstawiająca wszystkie miejscowości / dzielnice miast w Polsce pozbawione praw miejskich

W przeszłości wiele miast utraciło prawa miejskie. Przyczyny degradacji były różne, choć głównie ekonomiczne (osady były małe, a ludność pracowała najczęściej w rolnictwie), niekiedy polityczne (np. w czasach zaborów po stłumieniu powstania styczniowego).

Poniższa lista zawierać ma wszystkie zdegradowane miasta Polski. Są one uszeregowane według roku, w którym odebrano im status miasta.

W nawiasie podano rok, w którym miasto uzyskało prawa miejskie, ewentualnie dodatkowe informacje o statusie miasta oraz obecną przynależność administracyjną (województwo).

Wykaz wszystkich dawnych miast w porządku alfabetycznym znajduje się tutaj.

Przejdź do:

Pogrubione zostały lata, w których prawa miejskie utraciło najwięcej miast. Miasta te zostały dla przejrzystości uszeregowane według województw.

XXI wiek2002XX wiek19771976197519731972196919641959195719561954195119501949194819471946194519391935193419331932193119281927192619251921191919181916 -191519141908190719051901XIX wiek19001897189618951892188818831880187918781875187418731872187118701869 -186818671866186518641863185718521850184918441841183418331827182618241822182118201819181618151812181018091805XVIII wiek1800179717941793179217911789178517721764176017501743174217201702XVII wiek1698169516801676165616551654162016181613XVI wiek15811580157915781576155315501530152815231520151915081504XV wiek1468146014581454141614151412XIV wiek13861346133113121308XIII wiek12871260brakujące

XXI wiek[edytuj]

2002[edytuj]

27 października 2002

XX wiek[edytuj]

1977[edytuj]

1 stycznia 1977

1 lutego 1977

1 sierpnia 1977


1976[edytuj]

2 lipca 1976


1975[edytuj]

27 maja 1975

1 października 1975

30 października 1975


1973[edytuj]

1 stycznia 1973

9 grudnia 1973


1972[edytuj]

1 stycznia 1972


1969[edytuj]

1 stycznia 1969


1964[edytuj]

31 grudnia 1964


1959[edytuj]

1 stycznia 1959

31 grudnia 1959


1957[edytuj]

1 kwietnia 1957


1956[edytuj]

20 marca 1956


1954[edytuj]

1 kwietnia 1954


1951[edytuj]

1 stycznia 1951

12 marca 1951

1 kwietnia 1951

15 maja 1951


1948[edytuj]


1946[edytuj]

13 lutego 1946

1 sierpnia 1946

Brak daty


1945[edytuj]

Województwo dolnośląskie (1945)[edytuj]

Województwo lubelskie (1945)[edytuj]

Województwo lubuskie (1945)[edytuj]

Województwo małopolskie (1945)[edytuj]

Województwo opolskie (1945)[edytuj]

Województwo podkarpackie (1945)[edytuj]

Województwo podlaskie (1945)[edytuj]

Województwo pomorskie (1945)[edytuj]

Województwo śląskie (1945)[edytuj]

1 grudnia 1945

brak daty

Województwo warmińsko-mazurskie (1945)[edytuj]

Województwo zachodniopomorskie (1945)[edytuj]


1939[edytuj]

1938[edytuj]

1 kwietnia 1938


1935[edytuj]


1933/1934 – Reforma miejska w województwach południowych[edytuj]

Przemiany administracyjne w kategorii miast w latach 1933-34 w województwach południowych wymagają szczególnego omówienia.

Określenie miasto w latach międzywojennych na terenie Galicji i Kresów Wschodnich nie było jednoznaczne. Mogło odnosić się wyłącznie do charakteru prawnego miejscowości (a więc typu jednostki administracyjnej), co nie znaczyło automatycznie że „miasto administracyjne” faktycznie posiadało prawa miejskie. Mimo że większość miast prawnych prawa miejskie posiadała, wiele z nich miało zaledwie prawa miasteczka a niektóre miasta (np. Krynica, Krzeszowice, Szczakowa i Zakopane) były wręcz wsiami[41]. W wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej przez władze austriackie na obszarze Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim po I rozbiorze Polski (1784), miasta prawne (gminy miejskie) na terenie międzywojennej Galicji (województwa: krakowskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie) należały do trzech kategorii:

  • miasta o własnym statucie
  • miasta rządzące się ustawą z 13 marca 1889 roku[44]
    • miasta należące do tej kategorii posiadały wszystkie przywileje miast (prawa miejskie), z wyjątkiem miasteczka Buczacz
  • miasta rządzące się ustawą z 3 lipca 1896 roku[45]
    • miasta należące do tej największej kategorii posiadały najczęściej przywileje a) miasteczek, rzadziej b) miast a czasem wyjątkowo (7 miejscowości) niektóre były c) wsiami

13 lipca 1933 roku weszła w życie ustawa o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego, stanowiąca znoszenie miast o liczbie mieszkańców niższej niż 3000 w drodze rozporządzeń Rady Ministrów, a większych miast w drodze ustawodawczej[46]. Ustawa z 3 lipca 1896 roku przestała obowiązywać w ciągu roku od wejścia w życie ustawy (czyli do lipca 1934) przez co 40 miast i 67 miasteczek rządzących się ustawą z 1896 roku i liczących powyżej 3000 mieszkańców zostało automatycznie podniesionych do rangi miast objętych ustawą z 1889 roku[47]. Równocześnie 31 gmin miejskich będących miastami/miasteczkami rządzącymi się ustawą z 1896 roku i liczących w 1933 roku mniej niż 3000 mieszkańców, a także 8 (9[48]) gmin miejskich będących wsiami (niezależnie od liczby ludności) zostałyby według nowego prawa przekształcone w gminy wiejskie. Jednakże indywidualnymi rozporządzeniami za miasta uznano 20 mniejszych miast[49] oraz wszystkie wsie[48] stanowiące gminy miejskie[50]. Równocześnie do rzędu miast podniesiono także trzy dotychczasowe gminy wiejskie[51].

W następstwie powyższych zmian na mocy ustawy z 1933 łącznie 12 gmin miejskich (w tym 4 miasta, 7 miasteczek i jedna wieś) oraz 14 gmin wiejskich z prawami miejskimi utraciło automatycznie status miast (w dwojaki sposób – administracyjnie i historycznie):

1 sierpnia 1934[52][53]

12 gmin miejskich (4 na prawach miast, 7 na prawach miasteczek i 1 na prawach wsi)

14 gmin wiejskich na prawach miejskich (status gmin miejskich utracony w 1896)

Również Mielnica Podolska należała do tej grupy miast, której jednak formalnie nadano status gminy miejskiej z dniem 1 kwietnia 1934[54].

Równocześnie na mocy ustawy o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294), uwzględniającej miasta i gminy (z gromadami) jako jednostki podziału administracyjnego kraju, pojęcie miasteczka utraciło swoją administracyjno-historyczną odrębność. Łącznie 135 gmin wiejskich na prawach miasteczek utraciło formalnie ten status w związku z reformą 1933/34.

1934[edytuj]

13 czerwca 1934

11 czerwca 1934

1 kwietnia 1934

Województwo małopolskie (1934)[edytuj]

Województwo podkarpackie (1934)[edytuj]

Województwo śląskie (1934)[edytuj]


1933[edytuj]


1932[edytuj]


1931[edytuj]


1928[edytuj]


1927[edytuj]

1 kwietnia 1927


1926[edytuj]


1925[edytuj]


1921[edytuj]


1919[edytuj]

28 października 1919

28 maja 1919

Województwo dolnośląskie[edytuj]

Województwo małopolskie[edytuj]

Województwo podkarpackie[edytuj]

Województwo podlaskie[edytuj]


1918[edytuj]


1914[edytuj]

  • Tylicz (1363 jako Miastko; w 1612 przemianowane na Tylicz; liczne źródła podają 1930 lub 1935 jako rok utraty praw miejskich; małopolskie)

22 sierpnia 1914


1901[edytuj]

XIX wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1897[edytuj]


1896[edytuj]



1888[edytuj]


1883[edytuj]


1880[edytuj]


1878[edytuj]


Reforma 1869-1870 w Królestwie Polskim[edytuj]

Na mocy Ukazu do rządzącego senatu z 1 (13) czerwca 1869, ogłoszonego 1 (13 lipca) 1869[66], pozbawiono praw miejskich w 1870 roku 336 miast (wyjątkowo Stawiski w lutym 1871) na obszarze Królestwa Polskiego. Listy miast poddanych do degradacji wydano w 20 postanowieniach między 29 października 1869 a 12 listopada 1870. Weszły one w życie: 13 stycznia 1870, 31 maja 1870, 28 sierpnia 1870, 13 października 1870 oraz 1 lutego 1871. Korektą reformy było pozbawienie praw miejskich Góry Kalwarii w 1883 roku i Zawichostu w 1888 roku[67].

1 lutego 1871

Postanowienie z 30 października (12 listopada) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 244, str. 461) (1 miasto[68]) (gubernia łomżyńska, 3/3)

13 października 1870

Postanowienie z 28 sierpnia (9 września) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 243, str. 369) (9 miast[69]) (gubernia warszawska, 2/2)

Postanowienie z 28 sierpnia (9 września) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 243, str. 367) (3 miasta[70]) (gubernia łomżyńska, 2/3)

28 sierpnia 1870

Postanowienie z 17 (29) lipca 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 193) (2 miasta[71]) (gubernia siedlecka, 2/2)

Postanowienie z 3 (15) lipca 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 189) (3 miasta[72]) (gubernia suwalska, 2/2)

Postanowienie z 21 kwietnia (3 maja) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 167) (1 miasto[73]) (gubernia radomska, 3/3)

31 maja 1870

Postanowienie z 15 (27) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 159) (1 miasto[74]) (gubernia lubelska, 3/3)

Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 127) (27 miast[75]) (gubernia warszawska, 1/2)

Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 123) (16 miast[76]) (gubernia piotrkowska, 2/2)

Postanowienie z 6 (18) marca 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 97) (8 miast[77]) (gubernia lubelska, 2/3)

Postanowienie z 27 lutego (11 marca) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 93) (15 miast[78]) (gubernia suwalska, 1/2)

Postanowienie z 30 stycznia (11 lutego) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 81) (17 miast[79]) (gubernia łomżyńska, 1/3)

Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 77) (23 miasta[80]) (gubernia piotrkowska, 1/2)

Postanowienie z 30 grudnia 1869 (11 stycznia 1870) (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 67) (39 miast[81]) (gubernia kaliska, 1/1)

13 stycznia 1870

Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 471) (18 miast[82]) (gubernia płocka, 1/1)

Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 465) (39 miast[83]) (gubernia lubelska, 1/3)

Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461) (29 miast[84]) (gubernia siedlecka, 1/2)

Postanowienie z 7 (19) listopada 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425) (34 miasta[85]) (gubernia kielecka, 1/1)

Postanowienie z 24 października (5 listopada) 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 419) (33 miasta[86]) (gubernia radomska, 2/3)

Postanowienie z 17 (29) października 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 415) (18 miast[87]) (gubernia radomska, 1/3)


Udokumentowane degradacje spontaniczne (pozareformalne) w Królestwie Polskim (1820-1869)[edytuj]

1863[edytuj]

1 stycznia 1863[88]

1853[edytuj]

1 stycznia 1853[89][90]

1852[edytuj]

1 stycznia 1852[91][92]

1834[edytuj]

1 stycznia 1834[93][94]

1832[edytuj]

1 stycznia 1832[95][96]

1825[edytuj]

20 września 1825[97][98].

1824[edytuj]

16 listopada 1824[99][98].

12 października 1824[100][98].

1822[edytuj]

19 listopada 1822[101][98].

16 lipca 1822[102][98].

26 lutego 1822[103][98].

15 stycznia 1822[104][98].

1821[edytuj]

18 grudnia 1821[105][98].

20 listopada 1821[106][98].

13 listopada 1821[107][98].

16 października 1821[108][98].

3 lipca 1821[109][98].

10 kwietnia 1821[110][98].

20 marca 1821[111][98].

1820[edytuj]

24 października 1820[112][98].

11 kwietnia 1820[113][98].

11 stycznia 1820[114][98].


Degradacje w zaborze pruskim (1772-1807 i 1815-1918)[edytuj]

[115][116][117]

1907[edytuj]

1905[edytuj]

1895[edytuj]

1893[edytuj]

1888[edytuj]

8 sierpnia 1888[118]

1883[edytuj]

1880[edytuj]

1874[edytuj]

14 października 1874

1873[edytuj]

26 listopada 1873

1872[edytuj]

1871[edytuj]

28 lutego 1871

1870[edytuj]

1869[edytuj]

5 kwietnia 1871[118]

1859[edytuj]

10 stycznia 1859[118]

1857[edytuj]

23 grudnia 1857

1855[edytuj]

1833[edytuj]

1800[edytuj]

1796[edytuj]

1795[edytuj]

1794[edytuj]

1793[edytuj]

1786[edytuj]

1772[edytuj]


Degradacje pod koniec I Rzeczypospolitej (sprawdzone)[edytuj]

[117][116]

1791[edytuj]

1788[edytuj]

1772[edytuj]

1720[edytuj]

1703[edytuj]

1772[edytuj]


Degradacje miast pruskich/niemieckich na obszarze ziem północnych i zachodnich (1743-1945) (sprawdzone)[edytuj]

[117][116]

1939[edytuj]

1 października 1939

1932[edytuj]

1928[edytuj]

1900[edytuj]

1892[edytuj]

1850[edytuj]

1816[edytuj]

1815[edytuj]

1809[edytuj]

1742 (reforma)[edytuj]

[120]


Pozostałe 1869-70 (nie sprawdzone)[edytuj]


1867[edytuj]


1866[edytuj]


1863[edytuj]


1850[edytuj]


1833[edytuj]


1827[edytuj]


1826[edytuj]


1824[edytuj]


1820[edytuj]


1816[edytuj]


1812[edytuj]


1810[edytuj]


1805[edytuj]

XVIII wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1800[edytuj]


1794[edytuj]


1793[edytuj]


1792[edytuj]


1791[edytuj]


1789[edytuj]


1785[edytuj]


1776[edytuj]


1772[edytuj]

1764[edytuj]


1760[edytuj]


1772[edytuj]


1750[edytuj]


1702[edytuj]

XVII wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1698[edytuj]


1695[edytuj]


1683[edytuj]


1676[edytuj]


1656[edytuj]


1655[edytuj]


1654[edytuj]


1631[edytuj]


1620[edytuj]


1613[edytuj]

XVI wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1581[edytuj]


1580[edytuj]


1579[edytuj]


1578[edytuj]


1576[edytuj]


1553[edytuj]

  • Teratyn (przed 1429; według niektórych źródeł ostatnia wzmianka o Teratynie jako mieście pochodzi z 1629; lubelskie)

1530[edytuj]


1528[edytuj]


1523[edytuj]


1520[edytuj]


1519[edytuj]


1508[edytuj]


1504[edytuj]

XV wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1468[edytuj]


1460[edytuj]


1458[edytuj]


1454[edytuj]


1416[edytuj]


1415[edytuj]


1412[edytuj]

XIV wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]


1386[edytuj]

  • Górzyca (1317; ponownie prawa miejskie od końca XIX wieku (według niektórych źródeł w XVIII wieku) do 1945; lubuskie)

1346[edytuj]


1331[edytuj]


1327[edytuj]


1321[edytuj]


1312[edytuj]


1308[edytuj]

XIII wiek[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]

1287[edytuj]

1260[edytuj]

Brak danych o dacie utraty praw miejskich[edytuj]

brak dokładnej daty[edytuj]

Województwo dolnośląskie (brakujące)[edytuj]

Województwo kujawsko-pomorskie (brakujące)[edytuj]

Województwo lubelskie (brakujące)[edytuj]

Województwo lubuskie (brakujące)[edytuj]

Województwo łódzkie (brakujące)[edytuj]

Województwo małopolskie (brakujące)[edytuj]

Województwo mazowieckie (brakujące)[edytuj]

Województwo podkarpackie (brakujące)[edytuj]

  • Fredropol (XVII wiek; według niezweryfikowanych źródeł utrata praw miejskich nastąpiła w 1935; podkarpackie)
  • Raniżów (1782; w 1919 nie zaliczony do miast.

Województwo podlaskie (brakujące)[edytuj]

Województwo pomorskie (brakujące)[edytuj]

Województwo świętokrzyskie (brakujące)[edytuj]

Województwo warmińsko-mazurskie (brakujące)[edytuj]

Województwo wielkopolskie (brakujące)[edytuj]


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dz.U. z 2002 r. Nr 127, poz. 1087 – Ustawa z dnia 19 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
  2. Dz.U. z 1977 r. Nr 24, poz. 103 – Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 grudnia 1976 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: bielskim, częstochowskim, kaliskim, przemyskim, skierniewickim i szczecińskim.
  3. a b c d Dz.U. z 1977 r. Nr 3, poz. 13 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1977 r. w sprawie zniesienia niektórych miast w województwie katowickim.
  4. Dz.U. z 1977 r. Nr 24, poz. 103 – Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 6 lipca 1977 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: stołecznym warszawskim, bydgoskim, ciechanowskim, gorzowskim, jeleniogórskim, leszczyńskim, nowosądeckim, olsztyńskim, ostrołęckim, poznańskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, toruńskim i wałbrzyskim.
  5. a b Dz.U. z 1976 r. Nr 24, poz. 144 – Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach: bielskim, jeleniogórskim, kaliskim, płockim i toruńskim.
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p Dz.U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 maja 1975 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach katowickim i opolskim.
  7. a b c d e f Dz.U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 maja 1975 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwie katowickim.
  8. Dz.U. z 1975 r. Nr 28, poz. 147 – Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 31 lipca 1975 r. w sprawie zmiany granic miasta Kraśnika w województwie lubelskim.
  9. a b c Dz.U. z 1975 r. Nr 35, poz. 198 – Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1975 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwie opolskim.
  10. a b c M.P. z 1975 r. Nr 34, poz. 210 – Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1975 r. w sprawie zmiany nazwy miasta Kędzierzyna w województwie opolskim.
  11. a b c d e f g h i Dz.U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie utworzenia, zniesienia i zmiany granic niektórych miast.
  12. a b c Dz.U. z 1972 r. Nr 50, poz. 325 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast stanowiących powiaty.
  13. Dz.U. z 1973 r. Nr 50, poz. 326 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie utworzenia powiatu miejskiego Świnoujście, zniesienia powiatu wolińskiego oraz zmiany granic powiatu kamieńskiego w województwie szczecińskim.
  14. Dz.U. z 1973 r. Nr 39, poz. 230 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 1973 r. w sprawie zmiany granic miasta Stalowa Wola oraz zmiany siedziby i nazwy powiatu niżańskiego w województwie rzeszowskim.
  15. Dz.U. z 1971 r. Nr 32, poz. 297 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1971 r. w sprawie zmiany granic miasta Świnoujście w powiecie wolińskim oraz zniesienia miasta Boleszkowice w powiecie chojeńskim, województwie szczecińskim.
  16. a b Dz.U. z 1968 r. Nr 48, poz. 343 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1968 r. w sprawie utworzenia i połączenia niektórych miast w województwach warszawskim i katowickim.
  17. Dz.U. z 1964 r. Nr 21, poz. 136 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 maja 1964 r. w sprawie zmiany granic miasta Gliwice w województwie katowickim.
  18. a b Dz.U. z 1958 r. Nr 69, poz. 342 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1958 r. w sprawie utworzenia miasta Ruda Śląska stanowiącego powiat miejski w województwie katowickim.
  19. Dz.U. z 1959 r. Nr 64, poz. 381 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1959 r. w sprawie połączenia miast Katowice i Szopienice w województwie katowickim.
  20. Dz.U. z 1957 r. Nr 24, poz. 113 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 1957 r. w sprawie zmiany granic m.st. Warszawy oraz zmiany granic osiedla Zielonka w powiecie wołomińskim, województwie warszawskim.
  21. Dz.U. z 1956 r. Nr 7, poz. 33 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 marca 1956 r. w sprawie utworzenia powiatu miejskiego Jaworzno w województwie krakowskim.
  22. Dz.U. z 1954 r. Nr 6, poz. 15 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1953 r. w sprawie zmiany granic powiatów białostockiego i sokólskiego, utworzenia powiatu monieckiego oraz zmiany granic miasta Białegostoku w województwie białostockim.
  23. a b Dz.U. z 1950 r. Nr 58, poz. 531 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1950 r. w sprawie utworzenia powiatu miejskiego Bielsko-Biała, zmiany granic powiatów: cieszyńskiego, wadowickiego i żywieckiego, zniesienia powiatu bialskiego i utworzenia powiatu oświęcimskiego.
  24. a b c Dz.U. z 1950 r. Nr 57, poz. 509 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1950 r. w sprawie zmiany granic miast Wałbrzycha i Wrocławia.
  25. a b c Rocznik Statystyczny 1947, 1948, 1949, 1950.
  26. a b c d e f Dz.U. z 1950 r. Nr 51, poz. 472 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1950 r. w sprawie nadania ustroju miejskiego niektórym gminom w województwach: katowickim i warszawskim, gromadzie Hajnówka w województwie białostockim oraz zniesienia i zmiany granic niektórych miast i gmin w województwach katowickim i białostockim.
  27. Dz.U. z 1951 r. Nr 18, poz. 147 – Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 marca 1951 r. w sprawie zniesienia miasta Prusice w powiecie milickim, województwie wrocławskim.
  28. Dz.U. z 1951 r. Nr 18, poz. 147 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 marca 1951 r. w sprawie zniesienia i zmiany granic niektórych powiatów oraz utworzenia i zmiany granic niektórych miast, stanowiących powiaty miejskie w województwie katowickim.
  29. a b Dz.U. z 1951 r. Nr 27, poz. 200 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic powiatu rypińskiego i wąbrzeskiego oraz połączenia miast Dobrzyń nad Drwęcą i Golub.
  30. Dz.U. z 1951 r. Nr 27, poz. 199 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy.
  31. Rocznik Statystyczny (1947). Główny Urząd Statystyczny ( Wydawnictwo zatwierdzone przez Ministerstwo Oświaty pismem Nr VI Oc.– 3118 47 z dn. 9 listopada 1947 jako książkę zalecaną do bibliotek nauczycielskich), str. 23
  32. Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej (1948): Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948, str. 175
  33. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948, str. 56, 197
  34. W 1939 roku Podjuchy, podobnie jak większość prawobrzeżnych osiedli, zostały włączone w granice tzw. Wielkiego Szczecina. W 1945 z powodu ciężkich walk o prawobrzeże Szczecina, zabudowa doznała dużych zniszczeń. Zniszczono także mosty na Odrze Zachodniej i Regalicy, co łączyło się z odcięciem Prawobrzeża od centrum Szczecina. W związku z tym Podjuchy (jak i wszystkie osiedla obecnego Prawobrzeża), przyłączono do ówczesnego powiatu gryfińskiego. Ożywienie nastąpiło po odbudowaniu mostów i przyłączeniu w 1948 tych terenów do miasta. Rocznik Statystyczny (stan na 1 kwietnia 1947) wylicza Podjuchy jako jedno z 74 miast woj. szczecińskiego. Według Rocznika Statystycznego z 1949 roku liczba miast woj. szczecińskiego wynosi już 71, co jest przesłanką o zniesieniu statusu miejskiego Podjuch, Dąbia i Dziwnowa
  35. Dz.U. z 1946 r. Nr 4, poz. 35 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1945 r. o zmianie granic miasta Łodzi.
  36. a b Olsztyński Dziennik Wojewódzki z 1946 r. Nr 5, poz. 77 – Okólnik Wojewody Olsztyńskiego z dnia 31 lipca 1946 r. w sprawie likwidacji gmin miejskich Kisielice i Biskupice.
  37. Olsztyński Dziennik Wojewódzki z 1946 r. Nr 5, poz. 76 – Okólnik Wojewody Olsztyńskiego z dnia 31 lipca 1946 r. w sprawie likwidacji gminy miejskiej Dąbrowno.
  38. a b c d e f Sprawozdanie sytuacyjne Powiatowego Komitetu PPS w Żarach za miesiąc lipiec 1946.
  39. Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z 1946 r. Nr 34, poz. 456.
  40. Dz.U. z 1937 r. Nr 29, poz. 217.
  41. Według publikacji: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XV – Województwo Tarnopolskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  42. Statut z dnia 14 października 1870 roku – Dz. Ust. Kraj. L. 79
  43. Statut z dnia 6 października 1901 roku – Dz. Ust. Kraj. L. 108
  44. Dz. Ust. Kraj. L. 24
  45. Dz. Ust. Kraj. L. 51
  46. Ustawa z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego (Dz.U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294, Art. 33)
  47. Adam Janusz Mielcarek: Podziały terytorialno – administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2008.
  48. a b W Dz.U. z 1933 r. Nr 81, poz. 596 Jaworzno traktowane jest jako wieś (gmina), natomiast Skorowidz Miejscowości woj. krakowskiego z 1921 traktuje je jako miasteczko podlegające ustawie z 1896 roku, a serwis internetowy Miasta Jaworzno wspomina o statusie miasta obowiązującym od 21 września 1901 (str. 9)
  49. W tarnopolskim: Husiatyn (Dz.U. z 1934 r. Nr 25, poz. 187, we lwowskim: Baranów, Cieszanów, Dukla, Głogów, Janów, Jaryczów Nowy, Kańczuga, Krakowiec, Radymno, Szczerzec (Dz.U. z 1934 r. Nr 28, poz. 232) i Sieniawa (Dz.U. z 1934 r. Nr 45, poz. 395) oraz w krakowskim: Kalwaria, Limanowa, Muszyna, Radomyśl Wielki, Sędziszów, Tuchów, Wilamowice i Zator (Dz.U. z 1934 r. Nr 28, poz. 233). Wyjątkowo tylko miasteczko Żabno (liczące ok. 2500 mieszkańców w 1933) nie wymagało osobnego rozporządzenia
  50. We lwowskim: Borysław (Dz.U. z 1933 r. Nr 62, poz. 467) i Winniki (Dz.U. z 1933 r. Nr 81, poz. 595) oraz w krakowskim: Jaworzno, Krynica, Krzeszowice, Szczakowa i Zakopane (Dz.U. z 1933 r. Nr 81, poz. 596)
  51. W tarnopolskim: Chorostków (Dz.U. z 1934 r. Nr 14, poz. 116), Mielnica i Tłuste (Dz.U. z 1934 r. Nr 25, poz. 186)
  52. W ciągu roku od wejścia w życie ustawy
  53. na podstawie Skorowidzów miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: Tom XII – Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Tom XIII – Województwo Lwowskie, Tom XIV – Województwo Stanisławowskie, Tom XV – Województwo Tarnopolskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923-1925
  54. Dz.U. z 1934 r. Nr 25, poz. 186
  55. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Dz.U. z 1934 r. Nr 48, poz. 422 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1934 r. o zniesieniu ustroju miejskiego niektórych miast w województwie poznańskiem.
  56. a b c d e Dz.U. z 1934 r. Nr 48, poz. 420 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1934 r. o zniesieniu ustroju miejskiego w niektórych miastach w powiecie bielskim i sokólskim, województwie białostockiem.
  57. Dz.U. z 1934 r. Nr 47, poz. 403 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1934 r. o zniesieniu ustroju miejskiego w mieście Władysławowie, w powiecie konińskim, województwie łódzkiem.
  58. Dz.U. z 1934 r. Nr 7, poz. 49 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1934 r. o zniesieniu ustroju miejskiego w mieście Łohiszynie, w powiecie pińskim, województwie poleskiem.
  59. Dz.U. z 1934 r. Nr 26, poz. 202 – Ustawa z dnia 10 marca 1934 r. o zniesieniu ustroju miejskiego w mieście Szereszowie w powiecie prużańskim, województwie poleskiem.
  60. a b c Dz.U. z 2008 r. Nr 137, poz. 860 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta.
  61. Dz.U. z 1927 r. Nr 38, poz. 338 – Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 kwietnia 1927 r. o zniesieniu ustroju miejskiego miasta Horodno w powiecie stolińskim, województwie poleskiem.
  62. M.P. z 1919 r. Nr 234, poz. 0
  63. Dz.U.Z.C.Z.W. z 1919 r., nr 5, poz 29.
  64. J. Karpiniec: Ilość osad miejskich byłej Galicji i podział ich na miasta i miasteczka, w: Roczniki dziejów społeczno-gospodarczych Tom II (1932, s. 1-37), s. 29).
  65. Kraśnik w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa, 1883.
  66. Ukaz do rządzącego senatu z 1 (13) czerwca 1869, ogłoszone 1 (13 lipca) 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 235, str. 245-253)
  67. Maria Nietyksza: Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim, 1865-1914. Warszawa: PWN, 1986
  68. Postanowienie z 30 października (12 listopada) 1870, ogłoszone 17 stycznia (1 lutego) 1871 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 244, str. 461)
  69. Postanowienie z 28 sierpnia (9 września) 1870, ogłoszone 1 (13) października 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 243, str. 369)
  70. Postanowienie z 28 sierpnia (9 września) 1870, ogłoszone 1 (13) października 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 243, str. 367)
  71. Postanowienie z 17 (29) lipca 1870, ogłoszone 16 (28) sierpnia 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 193)
  72. Postanowienie z 3 (15) lipca 1870, ogłoszone 16 (28) sierpnia 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 189)
  73. Postanowienie z 21 kwietnia (3 maja) 1870, ogłoszone 16 (28) sierpnia 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 242, str. 167)
  74. Postanowienie z 15 (27) maja 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 159)
  75. Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 127)
  76. Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 123)
  77. Postanowienie z 6 (18) marca 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 97)
  78. Postanowienie z 27 lutego (11 marca) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 93)
  79. Postanowienie z 30 stycznia (11 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 81)
  80. Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 77)
  81. Postanowienie z 30 grudnia 1869 (11 stycznia 1870), ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 67)
  82. Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 471)
  83. Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13) stycznia 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 465)
  84. Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461)
  85. Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425)
  86. Postanowienie z 24 października (5 listopada) 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 419)
  87. Postanowienie z 17 (29) października 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 415)
  88. Dziennik Praw, 1860, tom 57, s. 417.
  89. Postanowienie z dnia 23 maja (4 czerwca) 1852 r, ogłoszone13 (25) września 1852, Tom 45 s. 126-131 (Lubów)
  90. Postanowienie z dnia 23 maja (4 czerwca) 1852 r, ogłoszone13 (25) września 1852, Tom 45 s. 132-137 (Puńsk)
  91. AGAD, KRSW, 222, k. 37
  92. Kołodziejczyk R. (1961): Zamiana miast na osady w Królestwie Polskim. „Kwartalnik Historyczny”, R. LXVIII, 1961, nr 1, s. 191–200
  93. KKRSW nr 21, k. 73 (w AGAD)
  94. Mazurkiewicz, J. (1967). Likwidacja ustroju miejskiego mniejszych miast w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim w okresie przed masową zamianą miast na osady (1807-1864). Rocznik Lubelski, Lublin, pp. 211-228 (s.214)
  95. KRSW nr 21, k. 73 (w AGAD)
  96. Mazurkiewicz, J. (1967). Likwidacja ustroju miejskiego mniejszych miast w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim w okresie przed masową zamianą miast na osady (1807-1864). Rocznik Lubelski, Lublin, pp. 211-228 (s.214)
  97. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 7,422 z dn. 20 września 1825; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  98. a b c d e f g h i j k l m n o p q Rodecki, F.B., 1830. Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego. Drukarnia Antoniego Gałęzowskiego i Kompanii. Warszawa
  99. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 23,641 z dn. 16 listopada 1824; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  100. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 22,903 z dn. 12 października 1824; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  101. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 6,590 z dn. 19 listopada 1822; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  102. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 3,937 z dn. 16 lipca 1822; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  103. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 1,070 z dn. 26 lutego 1822; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  104. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 346 z dn. 15 stycznia 1822; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  105. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 19,946 z dn. 18 grudnia 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  106. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 19,414 z dn. 20 listopada 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  107. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 19,253 z dn. 13 listopada 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  108. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 18,674 z dn. 16 października 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  109. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 16,572 z dn. 3 lipca 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  110. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 15,043 z dn. 10 kwietnia 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  111. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 14,646 z dn. 20 marca 1821; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  112. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 12,155 z dn. 24 października 1820; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  113. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 8333 z dn. 11 kwietnia 1820; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  114. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 6735 z 11 listopada 1820; według Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  115. Jelonek, Adam (1967). Ludność miast i osiedli typu miejskiego na ziemiach Polski od 1810 do 1960 r. „Dokumentacja Geograficzna”, 1967, z. 3/4, 33 s. + tab. + mapa
  116. a b c Najgrakowski, M. (2008). Miasta Wielkopolski od rozbiorów do początku XXI wieku: podstawowe informacje historyczno-administracyjne. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego.
  117. a b c Najgrakowski, M. (2009). Miasta Polski do początku XXI wieku: podstawowe informacje o datach założenia i likwidacji. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN.
  118. a b c Warschauer Adolf: Die städtischen Archive in der Provinz Posen. [w] Mittheilungen der K. Preussischen Archivverwaltung; H. 5, Leipzig 1901, XL + 295 s.
  119. a b Zwięzła historia Dąbia
  120. Weczerka Hugo (1974). Stadt- und Marktgründungen und Stadtabgänge in Schlesien 1450–1800. „Zeitschrift für Ostforschung”, Jg. 23, 1974, H. 2, s. 193 – 261

Bibliografia[edytuj]

  • Janusz L. Siemiński, Byłe (zdegradowane) miasteczka w Polsce, [w:] „Przestrzeń. Informator planowania przestrzennego”, nr 11 (2/2000) ISSN 1507-4803.