Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Restoracjonizm
   └ Badacze Pisma Świętego
Ustrój kościelny kongregacjonalizm
Prądy teologiczne millenaryzm, antytrynitaryzm
Strona internetowa

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego – międzynarodowy ruch religijny działający w Polsce od roku 1928[2]. Ruch wywodzi się od Badaczy Pisma Świętego. Wolni Badacze Pisma Świętego tworzą niezależne i autonomiczne zbory, a ich nazwa nawiązuje do braku nadzoru nad zborami ze strony Towarzystwa Strażnica. Nazwa została nadana by odróżnić Wolnych Badaczy Pisma Świętego od innych Badaczy Pisma Świętego, z którymi łączą ich korzenie historyczne. W 2016 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego liczyło w Polsce 1789 członków, w tym 201 usługujących, skupionych w 58 zborach[1].

Historia[edytuj]

Zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego powstały na skutek podziałów w ruchu Badaczy Pisma Świętego, które nastąpiły po śmierci Charlesa T. Russella. Po śmierci pierwszego prezesa Towarzystwa Strażnica, która nastąpiła 31 października 1916 roku walne zgromadzenie akcjonariuszy 6 stycznia 1917 roku powołało Josepha F. Rutherforda na stanowisko swojego prezesa.

Po kilku miesiącach odwołany z Wielkiej Brytanii pielgrzym Paul S.L. Johnson oraz czterech członków zarządu zaczęło podważać pozycję prezesa. 5 stycznia 1918 roku na dorocznym walnym zebraniu odbyły się wybory zarządu Towarzystwa Strażnica, które potwierdziły zwierzchnictwo J.F. Rutherforda nad Towarzystwem. Jednocześnie nikt z jego oponentów nie został wybrany przez członków Towarzystwa do zarządu. Dlatego też wieczorem tego samego dnia grupa około 50–60 niezadowolonych działaczy spotkała się na nieformalnym zebraniu w jednym z salonów hotelu Fort Pitt w Pittsburghu. Spotkanie to przeciągnęło się również na dzień kolejny. Opozycjoniści 6 stycznia 1918 roku wyłonili spośród siebie siedmioosobowy komitet. Postanowił on utworzyć korporację o nazwie Pastoralny Instytut Biblijny (Pastoral Bible Institute). Doprowadziło to tworzenia zborów Wolnych Badaczy Pisma Świętego, stojących w opozycji do Towarzystwa Strażnica.

Historia w Polsce[edytuj]

W latach 1919–1920 Hipolit Oleszyński (1857–1930), współpracownik Pastoralnego Instytutu Biblijnego, wydawał w Chicago w języku polskim opozycyjne względem Towarzystwa Strażnica czasopismo „Strażnica”. Z powodu braku środków finansowych po dwóch latach nastąpiła przerwa w wydawaniu tego czasopisma. Ponieważ czasopismo to podważało stanowisko Towarzystwa Strażnica zarówno w kwestiach doktrynalnych, jak i organizacyjnych miało wpływ na podziały w zborach Badaczy Pisma Świętego w Polsce, które zaznaczyły się na początku lat 20. XX wieku. Pierwszą próbą utworzenia w Polsce zboru Wolnych Badaczy Pisma Świętego była około roku 1920 warszawska grupa Wincentego Kina (zm. 10 maja 1922), który Badaczem Pisma Świętego został w Stanach Zjednoczonych za pośrednictwem Hipolita Oleszyńskiego, a do Polski powrócił po roku 1907. Do podziałów przyczyniła się też wizyta w Polsce w latach 1922–1923 Hipolita Oleszyńskiego i Antoniego Sokołowskiego (zm. 1941), wpływowych współpracowników PBI. W marcu 1924 Oleszyński wznowił w Chicago wydawanie swojego czasopisma, które w maju 1925 roku ze względów prawnych był zmuszony przemianować na „Straż” (nazwa „Strażnica” należała prawnie do Strażnicy – Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego)[3]. W roku 1925 Sokołowski ponownie odwiedzał zbory w Polsce. Wszystkie te działania utwierdzały rysujące się w Polsce podziały w zborach[4].

Ostatecznie zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego zaczął organizować August Stahn (1888–1945), który na polecenie Oleszyńskiego przyjechał do Polski w roku 1927. Doprowadził on do ostatecznego podziału w zborach wśród Badaczy Pisma Świętego w Polsce około 1928 roku[5][6]. W lipcu 1928 roku Stahn uczestniczył w konwencji zorganizowanej przez Świecki Ruch Misyjny „Epifania” we Lwowie próbując pozyskać członków tego ruchu dla organizowanych przez siebie zborów[7]. 19 i 20 maja 1929 roku odbyła się w Warszawie pierwsza niezależna konwencja Wolnych Badaczy Pisma Świętego w której uczestniczyło 180 osób[8]. W dniach 30 października i 1 listopada 1932 roku w Krakowie zorganizowano pierwszą Konwencję Generalną, w której uczestniczyło około 500 osób z całej Polski[9]. W 1929 roku Wolni Badacze Pisma Świętego złożyli wniosek o rejestrację w całym kraju jednak został on odrzucony[10].

Po II wojnie światowej, w maju 1945 roku zaczęto ponownie organizować konwencje. W roku 1946 zorganizowano 22 konwencje. Od 20 do 22 lipca 1946 roku w miejscowości Chrzanów-Kąty odbyła się pierwsza powojenna Konwencja Generalna, w której uczestniczyło około 2000 osób[11].

W roku 1949 jedna z konwencji Zrzeszenia odbyła się w dniach 25 i 26 czerwca w Zemborzycach pod Lublinem. Uczestniczyło w niej około 250–300 osób głównie z województwa lubelskiego. W nocy z 25 na 26 czerwca bliżej niezidentyfikowana kilkuosobowa grupa zbrojna inspirowana fanatyzmem religijnym podczas ostrzału z broni maszynowej śpiących w stodole uczestników konwencji w Zemborzycach zabiła 3 osoby, a 11 raniła (w tym jedną ciężko)[a]. Sprawcy tej zbrodni pozostali nierozpoznani[b][12]. Pogrzeb ofiar napadu zbiegł się w czasie z t.zw. „cudem lubelskim” gdy na obrazie Matki Boskiej Płaczącej w Archikatedrze w Lublinie rzekomo miały pojawić się łzy co przyczyniło się do słownego znieważania i czynnego atakowania uczestników pogrzebu[13].

Na przełomie lat 1950–1951 pielgrzym Zrzeszenia Henryk Grudzień (syn Mikołaja Grudnia) przez ponad pół roku był więziony w piwnicach UB na Zamku Lubelskim. Został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa[14]. W 1951 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego liczyło 3169 członków[15].

Rejestracja wyznania w Polsce nastąpiła w roku 1960[16]. Legalne funkcjonowanie grup powstałych w wyniku podziałów w ruchu Badaczy Pisma Świętego miało na celu osłabianie aktywnych i szybko rozwijających się w Polsce Świadków Jehowy, a także było obliczone na przejęcie części członków tego wyznania[17]. 19 stycznia 1990 Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego zostało wpisane do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych MSWiA w dziale A, pod numerem 2[18].

Konwencje międzynarodowe[edytuj]

Kraje w których istnieją zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego

Od 1982 roku ruch organizuje co dwa lata na terenie Europy międzynarodowe konwencje. Do roku 2016 odbyło się 18 konwencji międzynarodowych. Zostały one zorganizowane w Austrii (1982, 1984), Francji (1992, 1994), Holandii (1988), Niemczech (1986, 1990), Rumunii (2010, 2012), Węgrzech (1996, 1998) i w Polsce (2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2014, 2016). W konwencjach tych uczestniczyli delegaci z Anglii, Argentyny, Australii, Austrii, Belgii, Brazylii, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Holandii, Indii, Izraela, Japonii, Kanady, Litwy, Mołdawii, Niemiec, Nigerii, Polski, Rumunii, Rosji (Syberia), Ukrainy i Stanów Zjednoczonych. W pierwszej konwencji uczestniczyło około 300 osób, na kolejnych liczba obecnych rosła do 900. W konwencjach organizowanych w Polsce liczba osób uczestniczących przekraczała tysiąc[19]. W dniach od 7 do 12 sierpnia 2018 roku XIX Konwencję Międzynarodową zaplanowano w Polsce, w Szczyrku.

Charakterystyka ruchu[edytuj]

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego to niezależna społeczność chrześcijan badających Pismo Święte. Społeczność tę tworzą zbory, które są samodzielne i niezależne pod względem organizacyjnym, doktrynalnym i gospodarczym, łączy je jedynie miłość do Chrystusa[20]. Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego zajmuje się działalnością ewangelizacyjną. Środki materialne potrzebne do prowadzenia swojej działalności zrzeszenie pozyskuje z dobrowolnych składek swoich członków. Członkowie spotykają się na coniedzielnych zebraniach w zborach będących najmniejszymi autonomicznymi jednostkami organizacyjnymi zrzeszenia. Podczas wspólnych spotkań zajmują się głównie studiowaniem Biblii (poprzez zadawanie pytań, w formie dyskusji) oraz słuchaniem wykładów na tematy biblijne.

Zbory ustalają własny porządek spotkań oraz są odpowiedzialne za wybór osób sprawujących porządek i usługę spośród członków własnego zboru (starsi zborowi i diakoni). Zrzeszenie w Polsce prowadzi Dom Pomocy Społecznej „Betania” w Miechowie[21]. Najwyższą władzą Zrzeszenia Wolnych Badaczy Pisma Świętego jest Walne Zgromadzenie Członków Zrzeszenia, które jest zwoływane co najmniej raz na pięć lat. W czasie pomiędzy Walnymi Zgromadzeniami są zwoływane Zjazdy Braci Starszych, Diakonów i Przedstawicieli Zborów. Organem wykonawczym i koordynującym działalność zborów jest Zarząd Zrzeszenia, natomiast na zewnątrz zrzeszenie jest reprezentowane przez Prezydium Zarządu[16]. Przewodniczącym Zarządu Zrzeszenia Wolnych Badaczy Pisma Świętego jest Henryk Szarkowicz[2].

Działalność wydawnicza[edytuj]

Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego posiada też własne wydawnictwo o nazwie „Na Straży[22], zajmujące się publikacją materiałów religijnych. Wydaje trzy czasopisma ukazujące się jako dwumiesięczniki: „Na Straży” o nakładzie 1000 egz., „Wędrówka” (przeznaczone dla młodzieży) – 500 egz. oraz „The Herald” (tłumaczenie czasopisma Pastoralnego Instytutu Biblijnego) – 500 egz. Wydawane są także książki i broszury o treści religijnej[16]. W 2008 roku wydawnictwo „Na Straży” rozpoczęło dystrybucję pisma „Poranek” wydawanego w Stanach Zjednoczonych przez Dawn Bible Students Association[23].

Publikacje wydane przez Wolnych Badaczy Pisma Świętego:

  • „Biblia gdańska w systemie Stronga”: NT 1997, ST 2004
  • „Cienie Przybytku 'Lepszych Ofiar'” (wznowienie publikacji wydanej przez Badaczy Pisma Świętego), 1949;
  • „Pytania i odpowiedzi biblijne” (broszura);
  • „Komentarze do Biblii” 1980, Kraków;
  • „Niebiańska Manna, Czyli Rozmyślania na każdy dzień roku dla domowników wiary” (wznowienie publikacji wydanej przez Badaczy Pisma Świętego), 1995,Kraków;
  • Wykłady Pisma Świętego” (wznowienia publikacji wydanych przez Badaczy Pisma Świętego);
  • „Pieśni Wieczorne”, 2003, Kraków;
  • Czasopisma: „Na Straży[22], „Wędrówka”[22], „The Herald[22], „Straż[22].

Podstawy wiary[edytuj]

  • jest jeden Bóg Wiekuisty, Stworzyciel wszechrzeczy – odrzucają Trójcę, przyznają, że Jezus ma naturę boską, ale nie jest równy JHWH, opierając to twierdzenie m.in. na Liście do Filipian 2:6 i Ewangelii Jana 14:28[24][25];
  • Jezus Chrystus podczas swojego pobytu na ziemi był doskonałym człowiekiem (tak jak Adam)[25];
  • Jezus Chrystus jest Synem Boga Ojca, złożył swoje życie jako okup za Adama, a w nim za cały rodzaj ludzki[24];
  • uważają, że Duch Święty nie jest osobą, lecz Mocą Bożą[24];
  • chrzest przyjmowany przez dorosłych (samodzielność decyzji) – rozumiany jest jako odwrócenie się od grzechu i przystąpienie do ofiary Chrystusa[24][25];
  • osobisty kontakt z Bogiem jest podstawą Zbawienia – brak kasty kleru, obrzędów mistycznych[24];
  • dusza jest śmiertelna, każda dusza umiera – nie ma piekła jako miejsca „wiecznych mąk” i czyśćca – patrz Księga Ezechiela 18:4, 20[24];
  • odrzucenie kultu Maryjnego, świętych, papieży itp. jako niezgodnego z nauką biblijną[24];
  • powszechne „ogólne” zmartwychwstanie ludzkości w świecie poddanym restytucji (przywróceniu do pierwotnego doskonałego stanu)[24][25];
  • w wybór Kościoła, w liczbie 144 000 osób powołanych, wypróbowanych na ziemi, czyli Oblubienicy Chrystusowej, osiągającej naturę Boską (nieśmiertelność);
  • wierzą, że restytucja ludzkości będzie odbywała się po zmartwychwstaniu wszystkich ludzi w okresie zwanym Tysiącleciem (Wiekiem Tysiąclecia)[24].

Statystyki[edytuj]

Liczba członków ruchu w Polsce[edytuj]

Po między rokiem 1948 a 1977 liczebność Wolnych Badaczy Pisma Świętego przekraczała 3000 osób. Od tego czasu następuje spadek liczby członków ruchu[26].

Dane na podstawie rocznika statystycznego GUS[c][27][26][28]

  • liczba członków ruchu (liczby nad słupkami na wykresie),
  • liczba usługujących w zborach (ciemniejszym odcieniem, liczby na słupkach wykresu).

Wartości opisów na wykresie podano w jednościach:

Uwagi

  1. Zabici to: jeden z filarów Zrzeszenia Mikołaj Grudzień (lat 52), Józefa Litkowicz (lat 44) i Łucja Mucha (lat 65).
  2. Według dziennego biuletynu MBP napadu z inspiracji kleru dokonała działająca w okolicy 7-osobowa grupa WiNu („Biuletyn dzienny Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego nr 145 [305]”, Warszawa 28.06.1949 r.). O licznych napadach zbrojnych band działających z pobudek religijnych na tych terenach trwających w latach 1944–1947 informował też lubelski zbór ŚRME oraz przede wszystkim Świadkowie Jehowy, którzy w złożonym 18 lutego 1948 roku przez Wilhelma Scheidera w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie memorandum opisali akty przemocy zliczone w 1947 roku. Zawierały one opis około 800 napadów na domy Świadków Jehowy w celu próby nawracania ich na katolicyzm i dotknęły około 4000 osób, spośród których 60 osób zamordowano.
  3. GUS nie zbiera samodzielnie danych statystycznych na temat liczby członków wyznań religijnych w Polsce. Dane te są co roku dostarczane przez związki wyznaniowe w postaci dobrowolnej ankiety wyznaniowej.

Przypisy

  1. a b c d Dominik Rozkrut i in.: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2017. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, lipiec 2017, s. 116. ISSN 1640-3630.
  2. a b Kościoły i związki wyznaniowe wpisane do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych. mswia.gov.pl, 2017-08-22.
  3. Pastoralny Instytut Biblijny: In Memoriam - na 80. rocznicę śmierci. wydawnictwostraz.org, 2010. [dostęp 2015-08-13].
  4. List z Polski. „Straż i Zwiastun Obecności Chrystusa”. V, s. 16, styczeń 1926. 
  5. 60 rocznica śmierci brata Stahna.
  6. Przegląd krytyki brata Stahna.
  7. Paul S.L. Johnson. Przegląd krytyki brata Stahna. „Teraźniejsza Prawda”. VIII/5 (42), s. 66, wrzesień 1929. LHMM. 
  8. Krzysztof Godlewski, Paweł Kozłowski: 100-lecie Zboru w Warszawie. zborwarszawa.pl. [dostęp 2014-11-08].
  9. Od powstania zboru do początku II wojny światowej. zborkrakow.pl, 2011. [dostęp 2015-08-15].
  10. Paweł Ciecieląg i in.: Wyznania religijne w Polsce 2012–2014. T. LXXVI. Warszawa: GUS, 2016, s. 132 (przypis). ISBN 978-83-7027-612-6.
  11. Henryk Kamiński. Historia zborów ziemi chrzanowskiej. „Na Straży”, 2003/4. Na Straży. 
  12. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 144, 145. ISBN 978-83-7842-124-5.
  13. Jakub Wącior. Zemborzyce. „Wędrówka”, 2008. Na Straży. 
  14. Alicja Szatyńska. Redaktor Henryk Grudzień. „Na Straży”, 2008/5. Na Straży. 
  15. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 143. ISBN 978-83-7842-124-5.
  16. a b c Janusz Witkowski, Halina Dmochowska i in. Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2014. , s. 193, 2014. Warszawa: GUS. ISSN 1506-0632. 
  17. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 145, 146. ISBN 978-83-7842-124-5.
  18. Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych MSW.
  19. Charles F. Redeker: Pastor C.T. Russell: Messenger Millenial Hope. Temple City: Pastoral Bible Institute, 2006, s. 342-344. (ang.)
  20. Kilka słów o Zrzeszeniu Wolnych Badaczy Pisma Świętego w Polsce. nastrazy.pl. [dostęp 2008-04-17].
  21. Dom Pomocy Społecznej „Betania”. dpsbetania.pl. [dostęp 2017-09-22].
  22. a b c d e Stałe pozycje wydawnictwa Na Straży. nastrazy.pl. [dostęp 2008-04-17].
  23. Refleksja na 50-lecie. „Na Straży”. L, s. 169, 5/2008. 
  24. a b c d e f g h i Zasady wiary. swidnik.zbor.prv.pl. [dostęp 2008-04-17].
  25. a b c d Wyznanie wiary. dabar.de. [dostęp 2008-04-17].
  26. a b Mariusz Chmielewski, Grzegorz Gudaszewski, Andrzej Jakubowski: Wyznania religijne. Stowarzyszenia narodowościowe i etniczne w Polsce 2006-2008. Warszawa: GUS, 2010, s. 70, 71.
  27. Paweł Ciecieląg, dr Mikołaj Haponiuk, Olga Lewandowska, Małgorzata Krzysztofik: Wyznania religijne. Stowarzyszenia narodowościowe i etniczne w Polsce 2009-2011. Warszawa: GUS, 2013, s. 77. ISBN 978-83-7027-519-8.
  28. Dominik Rozkrut i in.: Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2016. T. LXXVI. Warszawa: GUS, 2016, s. 197.

Linki zewnętrzne[edytuj]