Zjednoczone Stronnictwo Ludowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z ZSL)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „ZSL”. Zobacz też: powiat sławieński lub tablice rejestracyjne w Polsce, jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Lider pierwszy: Józef Niećko
ostatni: Dominik Ludwiczak
Data założenia 27 listopada 1949
Data rozwiązania 27–29 listopada 1989
Adres siedziby ul. Grzybowska 4,
00-131 Warszawa
Ideologia polityczna agraryzm
Liczba członków ok. 300 tys. (1989)
Barwy      zieleń

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 roku z połączenia prokomunistycznego „lubelskiego” Stronnictwa Ludowego[1][2] z resztkami rozbitego przez komunistów „mikołajczykowskiego” PSL.

Działalność[edytuj]

ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi i akceptowała dominację polityczną PZPR, kolektywizację wsi, jak również sojusz z ZSRR. Rola ZSL częściowo zmieniła się po wydarzeniach w październiku 1956 roku. Mimo przyjęcia deklaracji regulującej zasady współpracy PZPR i ZSL w styczniu 1957 roku, główne decyzje dotyczące polityki rolnej kraju podejmowały władze PZPR. Partia dzięki sojuszowi z PZPR otrzymała określoną liczbę miejsc w Sejmie oraz stanowisk w Radzie Państwa, rządzie, jak również administracji terenowej. W bardzo podobny sposób weszła również do takich organizacji jak Front Jedności Narodu czy Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego.

Po wydarzeniach z 1980 roku i powstaniu NSZZ „Solidarność” polityka prowadzona przez partię uległa częściowej zmianie. Kierownictwo zaczęło upominać się o prawa ekonomiczne i socjalne mieszkańców wsi. Podczas VIII Kongresu przedstawiono stanowisko ZSL w sprawie koniecznych przemian politycznych i społecznych. Delegaci domagali się rehabilitacji Stanisława Mikołajczyka oraz powrotu do koncepcji mikołajczykowskiej PSL i zagwarantowania trwałości gospodarstw.

W 1983 roku zagwarantowano konstytucyjnie prawo do nienaruszalności indywidualnych gospodarstw rolnych, jednak do końca Stronnictwo popierało utrzymanie ustroju socjalistycznego, kolektywizację wsi oraz uznawanie kierowniczej roli PZPR i sojuszu z ZSRR. W 1988 roku w opozycji do ZSL powstał Ogólnopolski Społeczny Komitet Odrodzenia Ruchu Ludowego, a w sierpniu 1989 roku powołano PSL (wilanowskie), nawiązujące do tradycji chłopskiej partii Stanisława Mikołajczyka.

ZSL brało udział w obradach Okrągłego Stołu (1989), przedstawiciele stronnictwa weszli w skład rządu Tadeusza Mazowieckiego.

W dniach 27–29 listopada 1989 roku ogłoszono rozwiązanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i powołanie PSL  „Odrodzenie”. Po połączeniu w maju 1990 roku PSL-Odrodzenie z PSL wilanowskim powstało Polskie Stronnictwo Ludowe.

Prezesi NK ZSL[edytuj]

Przypisy

  1. Józef Szaflik: Dzieje partii i stronnictw chłopskich w Europie: W podzielonej Europie, Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, 2007, str. 272.
  2. Janusz Zemke: ZSL w systemie politycznym Polski Ludowej, Państ. Wyd. Naukowe, 1979, str. 32.

Linki zewnętrzne[edytuj]