Zakłady Azotowe w Chorzowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grupa Azoty Chorzów
Grupa Azoty Zakłady Azotowe Chorzów SA
Ilustracja
Brama główna Zakładów Azotowych Azoty Adipol SA (2012)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Adres 41-503 Chorzów
ul. Gabriela Narutowicza 15
Data założenia 1916
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Piotr Hetnar[1]
Przewodniczący Rady Nadzorczej Jakub Łosoś-Czernicki
Nr KRS 0000070509
Położenie na mapie Chorzowa
Mapa konturowa Chorzowa, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Grupa Azoty Chorzów SA”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Grupa Azoty Chorzów SA”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grupa Azoty Chorzów SA”
Ziemia50°18′59″N 18°58′28″E/50,316389 18,974444
Strona internetowa

Grupa Azoty Zakłady Azotowe Chorzów SA – spółka chemiczna produkująca chemikalia i nawozy sztuczne, z siedzibą w Chorzowie. Wchodzi w skład Grupy Azoty Zakładów Azotowych „Puławy” SA.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grupa Azoty Zakłady Azotowe Chorzów SA powstała w 1916 roku pod firmą Oberschlesische Stickstoffwerke AG jako wspólne przedsięwzięcie rządu niemieckiego z bawarskim przedsiębiorstwem Bayerische Stickstoffwerke AG. Były pionierskim zakładem, wykorzystującym m.in. proces Habera do produkcji nawozów i materiałów wybuchowych. Po I wojnie światowej zakłady zostały przejęte przez Polskę i ze względu na strategiczne znaczenie, były przedmiotem międzynarodowego sporu, rozstrzyganego przez szereg lat przez Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej przy Lidze Narodów[2]. W lipcu 1922 roku Zakłady Azotowe w Chorzowie zostały oficjalnie przejęte przez rząd Polski. Na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 czerwca 1924 roku Zakładom nadano osobowość prawną i status określający przedsiębiorstwo jako spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą Państwowa Fabryka Związków Azotowych w Chorzowie[3].

W 1933 roku dokonano fuzji Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie i Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach k. Tarnowa[4]. Do drugiej wojny światowej, zakład funkcjonował pod nazwą „Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie i Mościcach” i był największym kombinatem chemicznym w Polsce. Zaangażowani w rozwój przedsiębiorstwa byli m.in. prezydent Ignacy Mościcki i Eugeniusz Kwiatkowski[5][niewiarygodne źródło?]. Zakłady nie zostały zniszczone podczas II wojny światowej.

Po drugiej wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Po przywróceniu państwowości polskiej w Chorzowie zakłady kontynuowały działalność jako przedsiębiorstwo państwowe pod firmą Zakłady Przemysłu Azotowego Chorzów. Po II wojnie światowej przedsiębiorstwo przez wiele lat nosiło nazwę Zakłady Azotowe im. Pawła Findera w Chorzowie[6][niewiarygodne źródło?], pozostając jednym z największych przedsiębiorstw w Chorzowie. W 1991 roku zostały przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Wydzielono szereg spółek-córek, które przejęły różne dziedziny produkcji i usług. Jedną z nich była Adipol Spółka z o.o., która w 2006 roku przejęła Zakłady Azotowe w Chorzowie – Holding Spółka Akcyjna i zmieniła firmę na Azoty-Adipol Spółka Akcyjna[potrzebny przypis].

W 2012 roku przedsiębiorstwo weszło w skład Zakładów Azotowych „Puławy” SA (późniejsza Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA), które nabyły od Skarbu Państwa 85% akcji spółki Azoty-Adipol SA[7] Przeprowadzona w 2013 roku konsolidacja Zakładów Azotowych w Puławach z Zakładami Azotowymi w Tarnowie spowodowała, że Azoty-Adipol SA stały się częścią Grupy Azoty. W lipcu 2013 roku nastąpiła zmiana firmy spółki na Zakłady Azotowe Chorzów SA[8].

W 2005 roku Zakłady Azotowe w Chorzowie zatrudniały 101 osób[potrzebny przypis].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Wyroby Zakładów są sprzedawane na rynku krajowym, a także eksportowane do kilkunastu krajów Europy oraz do Stanów Zjednoczonych[9].

Przedsiębiorstwo wytwarza nawozy pod marką Fertiplon, Azoplon, jak również dodatki do żywności (azotan potasu, wodorowęglan amonu, wodorowęglan sodu, pirosiarczyn sodu, krzemionka), produkty techniczne (techniczny azotan potasu, sól drogową, przyspieszacz do betonów Scalnit 50, krystaliczny azotan sodu, techniczny kwas azotowy, boraks pięciowodny)[potrzebny przypis], stearynę, destylowane kwasy tłuszczowe czy glicerynę techniczną[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kadra Zarządzająca. Zakłady Azotowe Chorzów SA. [dostęp 2019-12-21].
  2. Manley O. Hudson, The Seventh Year of the Permanent Court of International Justice, „The American Journal of International Law”, 23 (1), 1929, s. 1, DOI10.2307/2190232, JSTOR2190232.
  3. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca 1924 r. o nadaniu statutu dla Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie (Dz.U. z 1924 r. nr 56, poz. 568).
  4. Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie i Mościcach, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2014-12-17].
  5. Edward Czesak, przemówienie na posiedzenie Sejmu nr 23, 10 października 2012, „W 2012 r. mija 85. rocznica powstania Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach...”, YouTube.com.
  6. Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1983, s. 97, ISBN 83-217-2329-2.
  7. Grupa Azoty planuje rozwijać nowe produkty, Forbes [dostęp 2014-12-17].
  8. Jak powstały Zakłady Azotowe Chorzów S.A.?. Zakłady Azotowe Puławy. [dostęp 2014-12-17].
  9. Zakłady Azotowe Chorzów, O nas [dostęp 2014-12-17] [zarchiwizowane z adresu 2019-01-03].
  10. Nowa instalacja w Chorzowie. Zakłady Azotowe Puławy. [dostęp 2019-01-12].