Azotan sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azotan sodu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki komórka elementarna kryształu
komórka elementarna kryształu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaNO3
Masa molowa 84,99 g/mol
Wygląd bezbarwne, higroskopijne krysztaly[1]
Minerały nitronatryt (saletra chilijska, saletra sodowa, nitratyn)
Identyfikacja
Numer CAS 7631-99-4
PubChem 24268[1]
Podobne związki
Inne aniony azotyn sodu, chloran sodu
Inne kationy azotan potasu, azotan amonu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Azotan sodu, NaNO3 (nazwa Stocka: azotan(V) sodu, nazwy zwyczajowe: saletra sodowa, saletra chilijska) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azotanów, sól kwasu azotowego i sodu. Tradycyjne określenie „saletra” pochodzi z łac. sal petrae = sól skalna.

Występowanie[edytuj]

Azotan sodu występuje naturalnie jako minerał nitronatryt (nitratyn, saletra chilijska, saletra sodowa). Nazwa nitronatryt jest utworzona od składu chemicznego minerału: łac. nitrogenium = azot, a natrium = sód. Występuje na obszarach suchych i gorących, gdyż jest łatwo rozpuszczalny w wodzie. Powstaje w procesie odparowania, którego wynikiem są złoża solne. Spotykany zwykle w towarzystwie halitu, anhydrytu, gipsu. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, tworzy też naloty i wykwity.

Największe złoża nitronatrytu występują na pustyni Atacama w Chile – stąd powstała pierwotna nazwa "saletra chilijska" (złoże ma ok. 600 km długości i kilkadziesiąt szerokości i do 2 m miąższości). Ważne złoża występują też w Boliwii, Peru, Egipcie, Indiach, Kazachstanie oraz w USA.

Właściwości[edytuj]

Azotan sodu jest białą lub bezbarwną substancją krystaliczną. Jego właściwości są analogiczne do azotanu potasu. Dobrze rozpuszcza się w wodzie (w temperaturze 20 °C 88 g na 100 g H2O). Topi się w temp. 307 °C. Rozkłada się po podgrzaniu do 380 °C. Ma właściwości utleniające. Jest higroskopijny, powinien być przechowywany w szczelnych pojemnikach. Wykazuje dwójłomność, współczynniki załamania wynoszą no=1,587 i ne=1,336 dla długości fali około 590 nm.

Właściwości krystaliczne

Bardzo rzadko tworzy kryształy izometryczne, tabliczkowe, płytkowe, przyjmujące postać romboedrów. Kryształy są takie same jak kryształy kalcytu. Można sztucznie wyhodować kryształ nitratynu: do roztworu azotanu sodowego wprowadza się romboedr kalcytu w charakterze jądra.

Otrzymywanie[edytuj]

Otrzymuje się go działając kwasem azotowym na węglan sodu:

Na2CO3 + 2HNO3 → 2NaNO3 + H2O + CO2

Zastosowanie[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e Azotan sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. a b c Azotan sodu. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.

Bibliografia[edytuj]

  • Guillermo Gold Gormaz, Jordi Jubany Casanovas Atlas mineralogiiWiedza i Życie, 1992, ISBN 83-85231-10-2
  • Jerzy Żaba Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II sp. z o.o., 2003, ISBN 83-7183-174-9
  • Walter Schumann Minerały świata – Wyd. Alma-Press, 2003, ISBN 83-7020-313-2
  • Jaroslav Bauer Skały i minerały – Wyd. Multico, 1997, ISBN 83-7073-050-7

Linki zewnętrzne[edytuj]