Zamek Giełgudów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek Giełgudów
Zamek Giełgudów na rycinie z XIX w.
Zamek Giełgudów na rycinie z XIX w.
Państwo  Litwa
Inwestor Krzyżacy
Rozpoczęcie budowy XIV w.
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Zamek Giełgudów
Zamek Giełgudów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Zamek Giełgudów
Zamek Giełgudów
Ziemia 55°05′56″N 22°59′10″E/55,099000 22,986000

Zamek Giełgudów (lit. Panemunės pilis) – zamek na Litwie w okręgu tauroskim, Rejon jurborski na północnym brzegu rzeki Niemen, 15 km na wschód od Jurborka.

Historia[edytuj]

Widok współczesny

Miejscowość w różnych dokumentach wymieniana jest pod różnymi nazwami. W XIII wieku był tu drewniany gród obronny Żmudzinów, ale już w XIV wieku okoliczne ziemie były w rękach Krzyżaków. W XVI wieku ziemia ta należała do Billewiczów. Pod koniec XVI wieku posiadłość odkupił Jan EpereyszWęgier. W rękach węgierskich majątek pozostawał do 1753 roku, a od roku 1759 był własnością Antoniego Giełguda. Giełgudowie brali udział w powstaniu listopadowym. W 1833 roku władze carskie skonfiskowały majątek, który w późniejszym okresie odzyskali ich kuzyni Pusłowscy. W 1929 roku władze litewskie przejęły majątek w ramach reformy rolnej.

Zamek Giełgudów[edytuj]

W XIV wieku Krzyżacy wybudowali na stromym brzegu Niemna murowaną warownię, której nadali nazwę Königsburg (według legendy, inicjatorem jego powstania miał być Konrad von Jungingen). W wyniku walk litewsko-krzyżackich zamek popadł w ruinę. Pod koniec XVI wieku nowy właściciel Epereysz wybudował w miejscu warowni, wykorzystując stare mury, gotycko-renesansowy zamek. Giełgudowie przebudowali zamek w XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Położony na wysokiej skarpie Niemna zamek miał arkadowy dziedziniec i wzniesiony został na planie kwadratu. W czasie powstania listopadowego został zniszczony. W 1867 roku wyremontowali go Pusłowscy. Ponownie został zniszczony w czasie I wojny światowej. W 1935 roku zamek przejęło Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i rozpoczęto rekonstrukcję.[potrzebny przypis] Po II wojnie opuszczony zabytek powoli niszczał. Zachowały się dwa korpusy zamku i dwie wysokie baszty, lochy i podziemia. Pozostały ślady umocnień i fos. Zamek otacza park o pow. 15 ha założony w XVIII wieku.

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Polak: Zamki na kresach: Białoruś, Litwa, Ukraina. Warszawa: Pagina, 1997, s. 159-160. ISBN 83-86351-11-X.

Linki zewnętrzne[edytuj]