Zbigniew Bieńkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Bieńkowski
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1913
Warszawa
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1994
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Muzeum artysty Trzy poematy,
Sprawa wyobraźni
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[1]
Nagrody

nagroda PEN Clubu za przekłady z lit. franc. (1964), nagroda I stopnia w dziale Radia Komisji ds. Radia i Telewizji (1981), nagroda Literatury na Świecie (1981, za rok 1980)

Grób Zbigniewa Bieńskowskiego na Cmentarzu wojskowym na Powązkach

Zbigniew Bieńkowski (ur. 31 sierpnia 1913 w Warszawie, zm. 23 lutego 1994 tamże) – polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz. Brat Witolda Bieńkowskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Szkołę średnią (Gimnazjum XX Marianów na Bielanach pod Warszawą) ukończył w 1931, studiował w latach 1932–1939 prawo oraz romanistykę (Wydział Prawa i Wydział Humanistyczny) na Uniwersytecie Warszawskim; na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939. W 1938 wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego, gdzie zawarł znajomość m.in. z Janem Brzękowskim, a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy (znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem, Jules’em Supervielle’em). W 1939 wyjechał do Włoch, a stamtąd do ówczesnej Jugosławii, tam zastał go wybuch drugiej wojny światowej. W latach okupacji przebywał w Polsce. Był żołnierzem warszawskiej Armii Krajowej, uczestniczył w powstaniu warszawskim.

Po wojnie pracował w redakcji „Rzeczpospolitej”, następnie w tygodniku „Odrodzenie” i miesięczniku „Twórczość”. W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu. Mąż Gety Bieńkowskiej, z którą miał syna Andrzeja Bieńkowskiego, mąż Wiery Anisimow, tłumaczki, mąż poetki, Małgorzaty Hillar, z którą miał syna Dawida Bieńkowskiego. Później związał się z poetką Adrianą Szymańskąnie mieli ślubu[potrzebny przypis], gdyż Małgorzata Hillar nigdy nie zgodziła się na rozwód, a zmarła później niż Zbigniew Bieńkowski. Ze związku z Szymańską miał córkę Katarzynę Bieńkowską, tłumaczkę i poetkę.

Autorzy, na których skupiał się jako tłumacz to: Charles Baudelaire, Victor Hugo, Michaił Lermontow, Saint-John Perse, Paul Éluard, Jules Supervielle.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego

I. Poezja

  • Kryształy cienia. Warszawa 1938 [arkusz poetycki].
  • Sprawa wyobraźni. Warszawa 1945, Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1960.
  • Trzy poematy. Warszawa 1959.
  • Liryki i poematy. Warszawa 1975.
  • Poezje wybrane. Warszawa 1979.
  • Poezje zebrane. Warszawa 1993.

II. Krytyka literacka

  • Piekła i Orfeusze: szkice z literatury zachodniej. Warszawa 1960.
  • Modelunki. Szkice literackie. Warszawa 1966.
  • Poezja i niepoezja. Warszawa 1967.
  • Notatnik amerykański. Warszawa 1983.
  • W skali wyobraźni. Szkice wybrane. Warszawa 1983.
  • Ćwierć wieku intymności. Szkice o poezji i niepoezji. Warszawa 1993.
  • Przeszłość przyszłości. Wrocław 1996.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Sarna: Ćwiczenia w bezmyślności. O duchu, duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego, „Opcje” 2006, nr 1(62); Tenże: Czytanie Bieńkowskiego. W: Nasz XX wiek. Style-Tematy-Postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Katowice 2006, s. 86-113.
  • Paweł Sarna: Przypisy do nicości. Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego. Mikołów 2010.
  • Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1 wyd. PWN, Warszawa 2000.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 325.