Łysiczka lancetowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łysiczka lancetowata
Łysiczka lancetowata: zdjęcie
Łysiczka lancetowata
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj łysiczka
Gatunek łysiczka lancetowata
Nazwa systematyczna
Psilocybe semilanceata (Fr.) P. Kumm.
Führ. Pilzk. (Zwickau): 71 (1871)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Morfologia


Łysiczka lancetowata (Psilocybe semilanceata (Fr.) P. Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1987. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako kołpaczek lancetowaty, cierniówka (bedłka) lancetowata([1]. Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus semilanceatus Fr. 1818
  • Geophila semilanceata (Fr.) Quél., 1886
  • Panaeolus semilanceatus (Fr.) J.E. Lange 1939
  • Panaeolus semilanceatus (Fr.) J.E. Lange 1936

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 1-2 cm, higrofaniczny, wilgotny, koloru od oliwkowego do jasnobrązowego, także z ciemnymi oliwkowymi lub sinozielonymi plamami, zwłaszcza na obwodzie, wysuszony przybiera kolor od jasnosłomkowego do ochrowego. Powierzchnia gładka, wilgotna, śliska, nieco lepka. Kształt początkowo tępo stożkowaty i zwykle z ostrą brodawką w centrum, z wiekiem stożkowaty do dzwonkowatego, jednak nigdy nie rozpostarty[3].

Trzon

Brązowooliwkowy, elastyczny, cienki, ok. 1-3 mm średnicy, 3-15 cm wysokości, powierzchnia gładka lub wzdłużnie włókienkowata[3].

Wysyp zarodników

Ciemnobrązowy. Zarodniki grube, elipsoidalne, gładkie o rozmiarach 6,5-8×12-15 μm[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje głównie na terenach o dużej sumie opadów. W Polsce występuje głównie w górach i na Pomorzu. Owocniki wyrastają od sierpnia do października, pojedynczo lub w grupach po kilka, w trawie i mchach, w miejscach podmokłych, na ścieżkach, na łąkach i wzgórzach. Rosną szczególnie obficie w miejscach wypasu krów i owiec[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek należy do tzw. grzybów psylocybinowych. Zawiera substancje psychoaktywne (psylocybinę oraz śladowe ilości psylocyny i baeocystyny). Po jego spożyciu występują zaburzenia postrzegania i świadomości, powoduje też spadek ciśnienia tętniczego. Ze względu na wygląd i właściwości psychoaktywne łysiczka lancetowata nazywana jest również "czapką wolności" albo "magicznym grzybem"[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Ewald Gerhardt: Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik. Stefan Łukomski (tłum.). Warszawa: Bauer-Weltbild Media Sp. z o.o., Sp. k., 2006, s. 394, seria: Klub dla Ciebie. ISBN 8374045132.