Łysiczka lancetowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łysiczka lancetowata
Łysiczka lancetowata
Łysiczka lancetowata
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj łysiczka
Gatunek łysiczka lancetowata
Nazwa systematyczna
Psilocybe semilanceata (Fr.) P. Kumm.
Führ. Pilzk. (Zwickau): 71 (1871)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia


Łysiczka lancetowata (Psilocybe semilanceata (Fr.) P. Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1987. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako kołpaczek lancetowaty, cierniówka (bedłka) lancetowata([1]. Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus semilanceatus Fr. 1818
  • Geophila semilanceata (Fr.) Quél., 1886
  • Panaeolus semilanceatus (Fr.) J.E. Lange 1939
  • Panaeolus semilanceatus (Fr.) J.E. Lange 1936

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 1-2 cm, higrofaniczny, wilgotny, koloru od oliwkowego do jasnobrązowego, także z ciemnymi oliwkowymi lub sinozielonymi plamami, zwłaszcza na obwodzie, wysuszony przybiera kolor od jasnosłomkowego do ochrowego. Powierzchnia gładka, wilgotna, śliska, nieco lepka. Kształt początkowo tępo stożkowaty i zwykle z ostrą brodawką w centrum, z wiekiem stożkowaty do dzwonkowatego, jednak nigdy nie rozpostarty[3].

Trzon

Brązowooliwkowy, elastyczny, cienki, ok. 1-3 mm średnicy, 3-15 cm wysokości, powierzchnia gładka lub wzdłużnie włókienkowata[3].

Wysyp zarodników

Ciemnobrązowy. Zarodniki grube, elipsoidalne, gładkie o rozmiarach 6,5-8×12-15 μm[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje głównie na terenach o dużej sumie opadów. W Polsce występuje głównie w górach i na Pomorzu. Owocniki wyrastają od sierpnia do października, pojedynczo lub w grupach po kilka, w trawie i mchach, w miejscach podmokłych, na ścieżkach, na łąkach i wzgórzach. Rosną szczególnie obficie w miejscach wypasu krów i owiec[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek należy do tzw. grzybów psylocybinowych. Zawiera substancje psychoaktywne (psylocybinę oraz śladowe ilości psylocyny i baeocystyny). Po jego spożyciu występują zaburzenia postrzegania i świadomości, powoduje też spadek ciśnienia tętniczego. Ze względu na wygląd i właściwości psychoaktywne łysiczka lancetowata nazywana jest również "czapką wolności" albo "magicznym grzybem"[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Ewald Gerhardt: Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik. Stefan Łukomski (tłum.). Warszawa: Bauer-Weltbild Media Sp. z o.o., Sp. k., 2006, s. 394, seria: Klub dla Ciebie. ISBN 8374045132.