Śledziowate
| Śledziowate | |
| Clupeidae | |
Śledź atlantycki (Clupea harengus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | promieniopłetwe |
| Podgromada | nowopłetwe |
| Infragromada | doskonałokostne |
| Nadrząd | śledziopodobne |
| Rząd | śledziokształtne |
| Rodzina | śledziowate |
Śledziowate (Clupeidae) – rodzina ryb śledziokształtnych, głównie morskich, obejmująca między innymi śledzie, szproty, sardynki, sardynele i sardynopsy. Są to ryby użytkowe o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, zajmują czołowe miejsce w światowym rybołówstwie.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Wody całego świata, głównie przybrzeżne wody morskie pomiędzy 70° N a 60° S. Większość śledziowatych to gatunki morskie, nieliczne są słodkowodne lub dwuśrodowiskowe. W Morzu Bałtyckim występuje sałaka (podgatunek śledzia atlantyckiego), aloza, parposz i szprot.
[edytuj] Cechy charakterystyczne
Ciało wydłużone, od zaokrąglonego do silnie spłaszczonego, o długości od 2 do 75 cm. Śledziowate są bardzo sprawnymi, zwrotnymi pływakami zdolnymi przemierzać znaczne przestrzenie. Pojedyncza, mała płetwa grzbietowa ułożona jest pośrodku grzbietu, płetwy brzuszne znajdują się w pobliżu linii podstawy płetwy grzbietowej, płetwa ogonowa jest głęboko wcięta. U niektórych gatunków płetwa grzbietowa i płetwy brzuszne nie występują. Linia boczna u większości gatunków jest niewidoczna, u niektórych występuje tylko na pierwszych łuskach za głową. Łuski cykloidalne. Ubarwienie srebrne z ciemniejszym grzbietem. Żywią się planktonem, a większe osobniki drobnymi rybami. Pływają najczęściej w ławicach, czasami bardzo dużych.
[edytuj] Znaczenie gospodarcze
Śledziowate zajmują pierwsze miejsce w światowych połowach rybołówstwa. Są wykorzystywane przede wszystkim z powodu mięsa nadającego się do użytku w stanie świeżym, wędzonym, po zamrożeniu lub zasoleniu, w postaci konserw i marynat. Poza tym są wykorzystywane w przetwórstwie rybnym. Do gatunków o największym znaczeniu gospodarczym należą śledź atlantycki, śledź pacyficzny, sardynki i szprot.
[edytuj] Systematyka
Klasyfikacja śledziowatych nie jest ustalona. Relacje pokrewieństwa pomiędzy poszczególnymi taksonami pozostają kontrowersyjne, a rodzina nie jest uznawana za takson monofiletyczny. Do śledziowatych zalicza się ponad 200 współcześnie żyjących gatunków grupowanych w podrodziny i rodzaje:
Alosinae – alozy:
- Dayella
- Dussumieria
- Etrumeus
- Gilchristella
- Jenkinsia
- Luisiella
- Sauvagella
- Spratelloides
- Spratellomorpha
- Clupeichthys
- Clupeoides
- Congothrissa
- Corica
- Cynothrissa
- Ehirava
- Hyperlophus
- Laeviscutella
- Limnothrissa
- Microthrissa
- Minyclupeoides
- Odaxothrissa
- Pellonula
- Poecilothrissa
- Potamalosa
- Potamothrissa
- Stalothrissa
oraz rodzaje, których pozycja taksonomiczna jest dyskutowana:
- †Chasmoclupea
- †Erichalcis
- Ilisha
- Nannothrissa
- Neoopisthopterus
- Pellona
- Platanichthys
- Ramnogaster
- Rhinosardinia
- Sardina
- Sardinella
- Sardinops
- Sierrathrissa
- Sprattus
- Stolothrissa
- Strangomera
- Thrattidion
[edytuj] Bibliografia
- Froese, R. & D. Pauly: Family Clupeidae - Herrings, shads, sardines, menhadens (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2008. [dostęp 22 marca 2009].
- Clupeidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 22 marca 2009]
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.