Ryby Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Information icon.svg Główny artykuł: Fauna Polski.

Wykaz obejmuje przedstawicieli następujących, dość odlegle spokrewnionych ze sobą grup kręgowców, zwykle klasyfikowanych jako gromady lub nadgromady: ryby kostnoszkieletowe, chrzęstnoszkieletowe oraz krągłouste. Zawiera on słodkowodne i dwuśrodowiskowe gatunki rodzime i obce oraz morskie gatunki bytujące stale lub pojawiające się okazjonalnie w południowej części Morza Bałtyckiego. Wymieniono również gatunki obce, które nie zaaklimatyzowały się pomimo celowej lub incydentalnej introdukcji w wodach Polski.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Znakiem Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg oznaczono gatunki objęte na terenie Polski ochroną – na mocy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną[1].

Znakiem Ф oznaczono poszczególne tzw. formy ekologiczne troci, tradycyjnie traktowane jak osobne gatunki.

Nazwa zwyczajowa Nazwa systematyczna Rodzina Uwagi
aloza Alosa alosa Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg śledziowate
amur biały Ctenopharyngodon idella karpiowate Gatunek obcy, introdukowany w 1964[2]
babka bycza Neogobius melanostomus babkowate Inwazyjny gatunek obcy[3], od 1990 w Zatoce Puckiej, w 2002 stwierdzony w wodach śródlądowych[2]
babka czarna Gobius niger Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg babkowate
babka czarnoplamka Gobiusculus flavescens Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg babkowate
babka łysa Neogobius gymnotrachelus babkowate Inwazyjny gatunek obcy[3], stwierdzony w 1995[2]
babka mała Pomatoschistus minutus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg babkowate
babka marmurkowata Proterorhinus marmoratus babkowate Gatunek obcy, stwierdzony w 2008[4]
babka piaskowa Pomatoschistus microps Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg babkowate
babka rurkonosa Proterorhinus semilunaris babkowate Gatunek obcy, stwierdzony w 2008[2]
babka szczupła Neogobius fluviatilis babkowate Inwazyjny gatunek obcy[3], stwierdzony w 1997[2]
bass słoneczny Lepomis gibbosus bassowate Gatunek obcy, sprowadzony w 1927[2]
bass wielkogębowy Micropterus salmoides bassowate Gatunek obcy, sprowadzony prawdopodobnie w 1912, hodowany z powodzeniem, przez ostatnie 40 lat nie został zaobserwowany[2]
belona pospolita Belone belone belonowate
boleń Aspius aspius karpiowate
brzana karpacka Barbus (cyclolepis) waleckii karpiowate
brzana Barbus barbus karpiowate
brzanka Barbus carpathicus karpiowate
buffalo czarny Ictiobus niger czukuczanowate Sprowadzony do hodowli w 1989, próby aklimatyzacji zostały zaniechane[2]
certa Vimba vimba karpiowate
cierniczek Pungitius pungitius ciernikowate
ciernik Gasterosteus aculeatus ciernikowate
ciosa Pelecus cultratus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
Coregonus fera łososiowate Nieudane próby introdukcji w latach 1858–1862, gatunek wymarły[2]
czarniak[5] Pollachius virens dorszowate
czawycza Oncorhynchus tshawytscha łososiowate Nieudana próba introdukcji w 1889[2]
czebaczek amurski Pseudorasbora parva karpiowate Gatunek obcy, introdukowany przypadkowo w 1990[2]
dennik Liparis liparis Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg dennikowate
dobijak Hyperoplus lanceolatus dobijakowate
dorsz Gadus morhua dorszowate
gładzica Pleuronectes platessa flądrowate
głowacica Hucho hucho łososiowate
głowacz białopłetwy Cottus gobio Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg głowaczowate
głowacz pręgopłetwy Cottus poecilopus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg głowaczowate
golec zwyczajny Salvelinus alpinus łososiowate Podejmowano próby introdukcji w 1603(?) i 1840 roku[2]
gorbusza Oncorhynchus gorbuscha łososiowate Podejmowano próby introdukcji w latach 70. XX wieku[2]
igliczka Syngnathus rostellatus igliczniowate

wg Czerwonej Listy IUCN[6], nazwa polska z [7], ale wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych i Ginących Bałtyku HELCOM z 2007 roku na Bałtyku tylko w cieśninach Skagerrak i Kattegat[8].

iglicznia Syngnathus typhle Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg igliczniowate
jazgarz Gymnocephalus cernuus okoniowate
jaź Leuciscus idus karpiowate
jelec europejski Leuciscus leuciscus karpiowate
jesiotr ostronosy[9] Acipenser oxyrinchus jesiotrowate
jesiotr rosyjski Acipenser gueldenstaedti jesiotrowate Gatunek obcy, sprowadzony w 1985[2], w 2000 pojawił się w Bałtyku[10], występuje w hodowlach
jesiotr syberyjski Acipenser baeri jesiotrowate Gatunek obcy, sprowadzony w 1985[2]
karaś pospolity Carassius carassius karpiowate
karaś srebrzysty Carassius gibelio karpiowate Gatunek obcy, sprowadzony z Azji w latach 30. XX wieku[2]
karp Cyprinus carpio karpiowate Gatunek obcy, sprowadzony pomiędzy XII a XIII w.[2]
kiełb białopłetwy Romanogobio albipinnatus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
kiełb Kesslera Romanogobio kesslerii Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
kiełb Gobio gobio karpiowate
kiżucz Oncorhynchus kisutch łososiowate Nieudana próba introdukcji w 1859 roku[2]
kleń Leuciscus cephalus karpiowate
koleń pospolity[5] Squalus acanthias koleniowate
koza pospolita Cobitis taenia Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg piskorzowate
koza dunajska Cobitis elongatoides piskorzowate
koza złotawa Sabanejewia aurata Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg piskorzowate
krąp Blicca bjoerkna karpiowate
kur diabeł Myoxocephalus scorpius głowaczowate
kur głowacz[5] Taurulus bubalis głowaczowate
kur rogacz[5] Myoxocephalus quadricornis Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg głowaczowate
kurek czerwony[5] Trigla lucerna kurkowate
kurek szary[5] Trigla guarnardus kurkowate
labraks[5] Dicentrarchus labrax moronowate
leszcz Abramis brama karpiowate
lin Tinca tinca karpiowate
lipień bajkalski Thymallus baicalensis łososiowate Gatunek obcy, introdukowany w latach 1970-1971, od 1980. nie był notowany, prawdopodobnie wyginął[11]
lipień pospolity Thymallus thymallus łososiowate
lisica Agonus cataphractus lisicowate
łosoś szlachetny Salmo salar łososiowate
makrela atlantycka Scomber scombrus makrelowate
włócznik (miecznik) Xiphias gladius włócznikowate
miętus pospolity Lota lota dorszowate
minóg morski Petromyzon marinus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg minogowate
minóg rzeczny Lampetra fluviatilis Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg minogowate
minóg strumieniowy Lampetra planeri Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg minogowate
minóg ukraiński Eudontomyzon mariae Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg minogowate
motela Euchelyopus cimbrius dorszowate
muksun Coregonus muksun łososiowate Gatunek obcy, introdukowany do Wisły i Odry w 1984[2]
muławka bałkańska Umbra krameri muławkowate Gatunek obcy, stwierdzony w 1921 i 1967[2]
muławka wschodnioamerykańska Umbra pygmaea muławkowate Gatunek obcy, stwierdzony w 1995[2]
nagład Scophthalmus rhombus nagładowate
niegładzica Hippoglossoides platessoides flądrowate
okoń europejski Perca fluviatilis okoniowate
okowiel Trisopterus esmarkii dorszowate wg Czerwonej Listy IUCN[12], nazwa polska z [7], ale wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych i Ginących Bałtyku HELCOM z 2007 roku na Bałtyku tylko w cieśninach Skagerrak i Kattegat oraz w Bałtyku Zachodnim[8].
ostrobok pospolity Trachurus trachurus ostrobokowate
ostropłetwiec Pholis gunnellus ostropłetwcowate
parposz Alosa fallax Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg śledziowate
peluga Coregonus peled łososiowate Gatunek obcy, introdukowany w 1966[2]
piekielnica Alburnoides bipunctatus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
pirapitinga Piaractus brachypomus piraniowate Gatunek obcy, dwa osobniki wyłowione w czerwcu 2002 w ciepłym kanale w Szczecinie, dwa złowione we Wrocławiu i jeden w Jelczu-Laskowicach[13][14]
piskorz Misgurnus fossilis Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg piskorzowate
plamiak[5] Melanogrammus aeglefinus dorszowate
płoć Rutilus rutilus karpiowate
pocierniec Spinachia spinachia Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg ciernikowate
pstrąg potokowyФ Salmo trutta m. fario łososiowate
pstrąg tęczowy Oncorhynchus mykiss łososiowate Gatunek obcy, sprowadzony z Ameryki Północnej w latach 1881–1889[2]
pstrąg źródlany Salvelinus fontinalis łososiowate Gatunek obcy, sprowadzony z Ameryki Północnej w 1890[2]
rdzawiec Pollachius pollachius dorszowate [15], nazwa polska z [7]
rozpiór Abramis ballerus karpiowate
różanka europejska Rhodeus sericeus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
sandacz Sander lucioperca okoniowate
sapa Abramis sapa karpiowate
sardela europejska[5] Engraulis encrasicolus sardelowate
sieja pospolita Coregonus lavaretus łososiowate
sielawa Coregonus albula łososiowate
skarp (turbot) Scophthalmus maxima nagładowate
słonecznica Leucaspius delineatus karpiowate
sola zwyczajna[5] Solea solea solowate
sterlet Acipenser ruthenus jesiotrowate Nieudana próba introdukcji w 1837 roku, ponownie wprowadzony w 1985[2]
stornia Platichthys flesus flądrowate
strzebla potokowa Phoxinus phoxinus karpiowate
strzebla błotna Eupallasella percnurus Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg karpiowate
stynka Osmerus eperlanus stynkowate
sum afrykański Clarias gariepinus długowąsowate Sprowadzony do hodowli w 1990[2]
sum europejski Silurus glanis sumowate
sum rekini Pangasianodon hypophthalmus Pangasiidae Stwierdzony w 2005[2]
sumik czarny Ameiurus melas sumikowate Stwierdzony w 2007[2]
sumik karłowaty Ameiurus nebulosus sumikowate Gatunek obcy, sprowadzony z Ameryki Północnej w 1885[2]
szczupak pospolity Esox lucius szczupakowate
szprot Sprattus sprattus śledziowate
śledź atlantycki Clupea harengus śledziowate
śliz pospolity Barbatula barbatula Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg przylgowate
świnka Chondrostoma nasus karpiowate
tasza Cyclopterus lumpus taszowate
tilapia nilowa Oreochromis niloticus pielęgnicowate Gatunek obcy, sprowadzony do hodowli w 1994[2]
tobiasz Ammodytes tobianus dobijakowate
tołpyga biała Hypophthalmichthys molitrix karpiowate Gatunek obcy, introdukowany w 1965[2]
tołpyga pstra Aristichthys nobilis karpiowate Gatunek obcy, introdukowany w 1965[2]
trawianka Perccottus glenii Odontobutidae Inwazyjny gatunek obcy[3]
troć jeziorowaФ Salmo trutta m. lacustris łososiowate
troć wędrownaФ Salmo trutta m. trutta łososiowate
ukleja Alburnus alburnus karpiowate
węgorz europejski Anguilla anguilla węgorzowate
węgorzyca Zoarces viviparus węgorzycowate
wężynka Nerophis ophidion Gatunek chroniony prawnie w Polsce $ darkgreen on 102 255 0 6C transparent.svg igliczniowate
wiosłonos amerykański Polyodon spathula wiosłonosowate Sprowadzony do hodowli w latach 90. XX wieku, sporadycznie spotykani są uciekinierzy z hodowli[2]
witlinek Odontogadus merlangus dorszowate
wzdręga Scardinius erythrophthalmus karpiowate
zbrojnik lamparci Pterygoplichthys gibbiceps zbrojnikowate Stwierdzony w 2006[2]
zimnica Limanda limanda flądrowate
żabogłów Raniceps raninus dorszowate [16], nazwa polska z [7]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237).
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 2,27 2,28 2,29 2,30 2,31 2,32 2,33 Witkowski i Grabowska, 2012
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Kostrzewa J., Grabowski M., Zięba G. 2004. Nowe inwazyjne gatunki ryb w wodach Polski. Archives of Polish Fisheries 12 (suppl. 2): 21-34. (pdf)
  4. Grabowska J., Pietraszewski D., Ondrackova M.. Tubenose goby Proterorhinus marmoratus (Pallas, 1814) jointed three other Ponto-Caspian gobies in the Vistula River (Poland). „Aquatic Invasions”. 3, s. 250–254, 2008 (ang.). 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Gatunek rzadko spotykany w Bałtyku.
  6. Wiswedel, S. 2014. Syngnathus rostellatus. W: IUCN 2014. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2014.3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2014-11-29]
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Eugeniusz Grabda. O nazewnictwie ichtiologicznym w związku z pracą A. Klimaj i S. Rutkowicz — Atlas ryb północnego Atlantyku. Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1970. „Przeg. Zool.”. XV (4), s. 399-401, 1970. [dostęp 2014-11-29]. 
  8. 8,0 8,1 HELCOM Red list of threatened and declining species of lampreys and fishes of the Baltic Sea. „Baltic Sea Environment Proceedings”. 109, s. 1-42, 2007. Helsinki Commission, Baltic Marine Environment Protection Commission. ISSN 0357-2944. [dostęp 2014-11-29]. 
  9. Dawniej uważano, że w Bałtyku żyje jesiotr zachodni. Zobacz wyjaśnienie w artykule Jesiotr ostronosy
  10. S. Keszka, T. Heese. Occurrence of exotic Russian sturgeons, Acipenser gueldenstaedtii Brandt et Ratzeburg, 1833 (Actinopterygii: Acipenseridae) in the Baltic Sea. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 33 (2), s. 173-178, 2003 (ang.).  (pdf)
  11. Thymallus baicalensis Dybowski, 1874. W: Gatunki obce w Polsce [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 28 grudnia 2010].
  12. Cook, R., Fernandes, P., Florin, A., Lorance, P. & Nedreaas, K. 2014. Trisopterus esmarkii. W: IUCN 2014. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2014.3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2014-11-29]
  13. Boeger W.A., Piasecki W. i Sobecka E.. Neotropical Monogenoidea. 44. Mymarothecium viatorum sp. n. (Ancyrocephalinae) from the gill of Piaractus brachypomus (Serrasalmidae, Teleostei) captured in a warm-water canal of a power plant in Szczecin, Poland. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 32 (2), s. 157–161, 2002 (ang.). 
  14. Witkowski A. i Kotusz J.. Pirapitinga, Piaractus brachypomus (Cuvier, 1818) (Serrasalmidae: Osteichthyes) w Polsce - kolejny introdukowany gatunek. „Przegląd Zoologiczny”. 47, 3-4, s. 221-224, 2003 (pol.). 
  15. Cook, R., Fernandes, P., Florin, A., Lorance, P. & Nedreaas, K. 2014. Pollachius pollachius. W: IUCN 2014. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2014.3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2014-11-29]
  16. Fernandes, P., Cook, R., Florin, A., Lorance, P., Nielsen, J. & Nedreaas, K. 2014. Raniceps raninus. W: IUCN 2014. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2014.3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2014-11-29]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brylińska Maria (red.): Ryby słodkowodne Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13100-4.
  • A. Witkowski, J. Grabowska. The non-indigenous freshwater fishes of Poland: Threats for native ichthyofauna and consequence for fishery: A review. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 42 (2), s. 77–87, 2012. doi:10.3750/AIP2011.42.2.01 (ang.).