Świerk serbski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świerk serbski
Mustila Arboretum.jpg
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj świerk
Gatunek świerk serbski
Nazwa systematyczna
Picea omorika (Pančić) Purk.
Oesterr. Monatsschr. Forstwesen 27:446. 1877[2]
Synonimy
  • Abies omorika (Pančić) Nyman
  • Pinus omorika Pančić[3]
Kategoria zagrożenia
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Świerk serbski (Picea omorika (Pančić) Purk.) - gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Świerk serbski jest gatunkiem endemicznym charakterystycznym dla górskich terenów zachodniej Serbii i wschodniej Bośni[2], rośnie na małym obszarze w środkowym biegu Driny w okolicach Sarajewa[5]. Drzewo odkrył w 1875 roku w górach Tara serbski botanik Josif Pančić.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Szyszka
Pokrój
Korona stożkowata, ale bardzo wąska, prawie kolumnowa o spiczastym wierzchołku.
Pień 
Osiąga wysokość 25-30 m, wyjątkowo 40 m. Średnica pnia do 1 m. Kora pomarańczowobrązowa lub miedziana, spękana na nieregularne lub kwadratowe płaty[6].
Liście 
Krótkie (10-20 mm), zaostrzone igły, wyraźnie spłaszczone, zielone z wierzchu z dwoma białymi paskami od spodu. Na młodych pędach ułożone równomiernie dookoła, na starszych gałęziach układają się w boczne rzędy. Utrzymują się na drzewie nawet do 10 lat.
Kwiaty 
Kwiaty żeńskie purpurowofioletowe, szyszeczkowate. Kwiaty męskie żółte, długości 2-2,5 cm, umiejscowione na delikatnych odgałęzieniach dolnych gałęzi.
Szyszki 
Długości 4-7 cm, brązowe i oadzone na grubych, zgiętych szypułkach. Mają purpurowobrązowe zabarwienie[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo jednopienne, wiatropylne. Kwitnie od kwietnia do maja. Szyszki dojrzewają w 6-7 miesiącu od zapylenia. Posiada niewielkie wymagania klimatyczne i glebowe. Rośnie w lasach górskich na glebach płytkich, stosunkowo suchych i ciepłych latem do 1800 m n.p.m[5]. Tworzy lasy mieszane z bukiem, kasztanowcem, jodłą i sosną czarną. Wśród wszystkich dotychczas zbadanych gatunków świerk serbski jest uważany za jedną z form najbardziej odpornych na zanieczyszczenia przemysłowe, a szczególnie na kwaśne deszcze[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Okazy świerka serbskiego w Łazienkach
  • Roślina ozdobna - chętnie sadzony w parkach i ogrodach na terenie Europy i Ameryki Północnej.
  • Dawniej drewno wykorzystywano w ciesielstwie, jednak obecnie ze względu na niewielkie występowanie użycie drewna podlega ograniczeniom.

Odmiany[edytuj | edytuj kod]

  • 'Aurea'
  • 'Cinderella'
  • 'Fröndenberg'
  • 'Gnom'
  • 'Kamenz'
  • 'Karel'
  • 'Karen'
  • 'Kuck'
  • 'Nana'
  • 'Pendula'
  • 'Pimoko'
  • 'Pimpf'
  • 'Schneverdingen'
  • 'Treblitzsch'
  • 'Tremonia'
  • 'Zuckerhut' [7]

Przypisy

  1. Christopher J. Earle: The Gymnosperm Database - Picea. 2011.
  2. 2,0 2,1 Picea omorika (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-06-07].
  3. The Plant List. [dostęp 2013-06-07].
  4. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 07 czerwca 2013].
  5. 5,0 5,1 5,2 Bruno T. Kremer: Drzewa - leksykon przyrodniczy. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 32. ISBN 83-7129-141-8.
  6. 6,0 6,1 Tony Russel, Catherine Cutler, Martin Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 128. ISBN 97883242-0842-5.
  7. Związek Szkółkarzy Polskich (pol.). W: Picea omorika [on-line]. [dostęp 2013-06-07].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]