Żydowo (powiat gnieźnieński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żydowo
Herb
Herb Żydowa
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat gnieźnieński
Gmina Czerniejewo
Liczba ludności 1700
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PGN
SIMC 0581907
Położenie na mapie gminy Czerniejewo
Mapa lokalizacyjna gminy Czerniejewo
Żydowo
Żydowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żydowo
Żydowo
Ziemia 52°27′07″N 17°35′23″E/52,451944 17,589722

Żydowowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Żydowie natrafiono na ślady kultury pomorskiej, rozwijającej się 550 lat p.n.e. Już w czasach wczesnośredniowiecznych rozwijało się tu osadnictwo, o czym świadczą pozostałości po czworobocznym grodzisku (lewy brzeg małej Wrześnicy, obok stacji PKP). W czasie budowy dworca kolejowego usunięto stary młyn. Najstarsza wzmianka pisana, dotycząca wsi, pochodzi z 1357 r. Na przełomie XIV i XV w. wieś szlachecka należała do Zofii i Bieniaka, potem do rodu Porajów i Doliwów. W 1428 roku proboszcz kościoła w Kędzierzynie pobierał z Żydowa dziesięcinę. W 1520 roku proboszczem nowego kościoła był ks. Stanisław z Kręciszek. Kościół uległ zniszczeniu. Z Żydowa pochodzi biskup Sufragan Sebastian Żydowski, pełniący te stanowisko w latach 1541-1560 i jego brat Marcin Żydowski, kanonik gnieźnieński w latach 1552-1572. W latach 1752-1875 Żydowo posiadało prawa miejskie. W 1754 r. Antoni P. Smoleński, wraz z żoną Ludwiką z Piekarskich, wybudowali drewniany kościół, który spłonął w 1811 r. Na jego miejscu wzniesiono w 1845 r. obecny, murowany, klasyczny kościół pw. św. Stanisława. W 1920 r. dobudowano dwie kaplice. W parku krajobrazowym znajduje się dwór z przełomu XVIII i XIX w. rozbudowany w XIX w. i w 1937 r., oraz chałupa z początku XIX w. W pierwszych dniach II wojny światowej we wsi mieścił się punkt dowodzenia obrońców Żydowa.

Parafia pw. św. Stanisława BM[edytuj | edytuj kod]

Parafia znajduje się przy ul. Ojca św. Jana Pawła II 6,

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Kościół: Wieś wzmiankowa była już w 1399 roku. Wzmianki o kościele drewnianym pochodzą z 1515 roku. Nowa świątynia o konstrukcji szachulcowej wystawiona została w 1754 roku, ufundował ją Antoni Smoleński, cześnik ciechanowski. Kościół spalił się w 1811 roku. Obecna budowla została wzniesiona w 1845 roku z fundacji Piotra Chełmickiego. Jej rozbudowa miała miejsce w 1920 roku. Kościół jest budowlą późnoklasycystyczną, salową z kruchtą i wieżą, orientowaną. Ciekawszymi zabytkami są: obraz MB z Dzieciątkiem ze spalonego kościoła w Gurowie (XVII w.) oraz dzwony (1717 i 1773 r.). W parafii znajdują się księgi metrykalne: chrztów od 1861 roku, małżeństw od 1861 roku, zmarłych od 1861 roku.

Proboszczowie po 1945 roku: ks. Seweryn Kowalski 1945 roku; ks. Bogdan Bolz 1945 roku; ks. Ignacy Wachowiak 1945 – 1947; ks. Józef Michalski 1947-1948; ks. Kazimierz Filipiak 1948-1954; ks. Edmund Rosieński 1954-1959; ks. Szczepan Pieszczoch 1959-1989; ks. Jan Tadych 1989-2004; ks. Robert Nurski 2004 r.

Administrator parafii: dr teol. ks. Robert Nurski

Dane o parafii

Liczba mieszkańców: 2000 Liczba wiernych: 1950 Święto patronalne: 8.V. i 8.IX Całodzienna adoracja: 17.XII Porządek Mszy św.: Niedziela: 7.30, 9.30, 11.00, 16.00 Dni powszednie: 18.00 (latem), 17.00 (zimą) Ostatnia wizyt. Kan.: 2004 r. Miejscowości: Cielimowo, Gębarzewo, Gurowo, Gurówko, Kosmowo, Kosowo cz. Żydowo Cmentarz: ul. Ojca św. Jana Pawła II, zarz. Parafia, zał. poł. XIX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]