1,1-Dimetylohydrazyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
1,1-Dimetylohydrazyna
1,1-Dimetylohydrazyna 1,1-Dimetylohydrazyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H8N2
Inne wzory NH2-N(CH3)2
Masa molowa 60,10 g/mol
Wygląd dymiąca, bezbarwna, higroskopijna ciecz o zapachu amoniaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 57-14-7
55484-54-3 (dichlorowodorek)
593-82-8 (chlorowodorek)
PubChem 5976[2]
Podobne związki
Podobne związki hydrazyna, MMH
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

1,1-Dimetylohydrazyna (UDMH, ang. unsymetrical dimethylhydrazine) – organiczny związek chemiczny, pochodna hydrazyny. Występuje pod postacią bezbarwnej, oleistej cieczy o zapachu amoniaku. Posiada silne zdolności redukujące. Jest higroskopijna. Stosowana między innymi jako jeden ze składników paliwa rakietowego, w produkcji pestycydów (daminozyd) oraz jako pochłaniacz kwaśnych gazów.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Bezbarwna ciecz o zapachu amoniaku. Wystawiona na działanie powietrza żółknie absorbując tlen i dwutlenek węgla. Miesza się dobrze z wodą, etanolem i naftą. Opary palne przy stężeniu w powietrzu od 2,5% do 95%. Niewrażliwa na wstrząsy.

Uzyskuje się ją w czystości rzędu 98–99%. Najczęstszymi zanieczyszczeniami są woda i dimetyloamina.

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Nie ma pełnych danych na temat toksyczności 1,1-dimetylohydrazyny u ludzi, jednak ze względu na ostrą toksyczność u zwierząt kwalifikuje się ją jako substancję szkodliwą[6]. Przenika przez skórę. Jest metabolitem, a produktem jej rozpadu jest daminozyd.

UDMH jako paliwo[edytuj | edytuj kod]

UDMH jest bardzo popularnym ciekłym paliwem rakietowym. Używa się jej w tym celu od połowy lat 50. Badania nad nią zostały rozpoczęte w ZSRR w 1949. Wykorzystuje je wiele współczesnych silników rakietowych, m.in. rakiet Proton, Titan, Delta. Jako paliwo występuje z utleniaczami takimi jak: N2O4, IRFNA, ciekły tlen. Często mieszana z hydrazyną. Mieszanka 50% UDMH i 50% hydrazyny, nazywana jest Aerozine 50. Jej specyfikacją jako paliwo jest MIL-D-25064. Może być długo składowana w zbiornikach rakiet.

Cena w 1959, w ilościach kilkudziesięciu litrów, wynosiła około 1 USD za kilogram. Jednak z powodu jej toksyczności, jej cena końcowa jest dużo wyższa. W latach 80. NASA płaciło 24 USD za kilogram.

Nie jest używana, np. w silnikach manewrowych, gdzie zastępuje ją monometylohydrazyna, mająca wyższy impuls właściwy.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,1-Dimetylohydrazyna (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-29].
  2. 1,1-Dimetylohydrazyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. 3,0 3,1 1,1-Dimetylohydrazyna (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  4. 4,0 4,1 4,2 1,1-Dimetylohydrazyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-29].
  5. 5,0 5,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: 1,1-Dimetylohydrazyna (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  6. PiMOŚP – Numer 2 (36) 2003

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]