1,1-Dimetylohydrazyna

1,1-Dimetylohydrazyna
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) 1,1-dimetylohydrazyna
Inne nazwy i oznaczenia dimazyna niesymetryczna dimetylohydrazyna UDMH
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C2H8N2
Inne wzory	NH2-N(CH3)2
Masa molowa	60,10 g/mol
Wygląd	bezbarwna, oleista ciecz o zapachu amoniaku
SMILES NN(C)C
Identyfikacja
Numer CAS	57-14-7
PubChem	5976
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,793 g/cm³; ciecz Temperatura topnienia −57 °C Temperatura wrzenia 62 °C
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Skrajnie łatwopalny (F+) Toksyczny (T) Groźny dla środowiska (N) Zwroty R R45, R11, R23/24/25, R34, R51/53 Zwroty S S36/37/39, S45, S53, S61 NFPA 704 3 4 1   Temperatura zapłonu −15 °C Temperatura samozapłonu 247 °C Numer RTECS MV2450000
Podobne związki
Podobne związki	hydrazyna MMH
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

1,1-Dimetylohydrazyna (UDMH, ang. unsymetrical dimethylhydrazine) związek chemiczny o wzorze półstrukturalnym NH₂-N(CH₃)₂.

Jest pochodną hydrazyny i może być również tak nazywana. Występuje pod postacią bezbarwnej, oleistej cieczy o zapachu amoniaku. Posiada silne zdolności redukujące. Jest higroskopijna. Stosowana między innymi jako jeden ze składników paliwa rakietowego, w produkcji pestycydów (Daminozyd), oraz jako pochłaniacz kwaśnych gazów.

Właściwości

Bezbarwna ciecz o zapachu amoniaku. Wystawiona na działanie powietrza żółknie absorbując tlen i dwutlenek węgla. Miesza się dobrze z wodą, etanolem i naftą. Opary palne przy stężeniu w powietrzu od 2,5% do 95%. Niewrażliwa na wstrząsy.

Uzyskuje się ją w czystości rzędu 98–99%. Najczęstszymi zanieczyszczeniami są woda i dimetyloamina.

Szkodliwość

Nie ma pełnych danych na temat toksyczności 1,1-dimetylohydrazyny u ludzi, jednak ze względu na ostrą toksyczność u zwierząt kwalifikuje się ją jako substancję szkodliwą. Przenika przez skórę. Jest metabolitem, a produktem jej rozpadu jest daminozyd.

UDMH jako paliwo

UDMH jest bardzo popularnym ciekłym paliwem rakietowym. Używa się jej w tym celu od połowy lat 50. Pierwsi zaczęli badać ją Sowieci, w 1949. Wykorzystuje je wiele współczesnych silników rakietowych, m.in. rakiet Proton, Titan, Delta. Jako paliwo występuje z utleniaczami takimi jak: N₂O₄, IRFNA, ciekły tlen. Często mieszana z hydrazyną. Mieszanka 50% UDMH i 50% hydrazyny, nazywana jest Aerozine 50. Jej specyfikacją jako paliwo jest MIL-D-25064. Może być długo składowana w zbiornikach rakiet.

Cena w 1959, w ilościach kilkudziesięciu litrów, wynosiła około 1 USD za kilogram. Jednak z powodu jej toksyczności, jej cena końcowa jest dużo wyższa. W latach 80. NASA płaciło 24 USD za kilogram.

Nie jest używana, np. w silnikach manewrowych, gdzie zastępuje ją monometylohydrazyna, mająca wyższy impuls właściwy.

Bibliografia

• UDMH w Encyclopedia Astronautica