(90482) Orkus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 90482 Orkus)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
(90482) Orkus
Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa
Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa
Odkrywca M. Brown,
Chad Trujillo,
D. Rabinowitz[1]
Data odkrycia 17 lutego 2004[1]
Nr kolejny 90482
Charakterystyka orbity (J2000)
Występowanie
planetoidy
Pas Kuipera
plutonek[2][3]
Półoś wielka 39,46[4] j.a.
Mimośród 0,2184[4]
Peryhelium 30,84[4] j.a.
Aphelium 48,08[4] j.a.
Okres obiegu
wokół Słońca
247,9 lat
Inklinacja 20,55[4]°
Charakterystyka fizyczna
Średnica 874 – 1020[5] km
875[3] km
Masa 6,41 ± 0,19 × 1020[6] kg
Średnia gęstość 2,3 ± 0,8[6] g/cm3
Okres obrotu 13,188[4] h
Albedo 0,20[5], 0,28 ± 0,04[7]
Jasność absolutna 2,2[4]m
Średnia temperatura powierzchni <44[8] K
Satelity naturalne 1 (Vanth)[4]

(90482) Orkus – duża planetoida transneptunowa[4] z pasa Kuipera, obiekt typu plutonek[2][3]. Prawdopodobnie w przyszłości zostanie ona zaliczona do grona planet karłowatych.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Planetoida została odkryta 17 lutego 2004 w Obserwatorium Palomar przez Mike'a Browna, Chada Trujillo i Davida Rabinowitza[1] przy pomocy Teleskopu Samuela-Oschina. Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2004 DW. Obiekt ten został później odnaleziony na wykonanych wcześniej zdjęciach, pochodzących nawet z 8 listopada 1951 roku[2][4].

Nazwa obiektu pochodzi od Orkusa, boga zmarłych z mitologii rzymskiej.

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Orbita (90482) Orkusa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20,55°. Ma ona podobny kształt do orbity Plutona, ale jest inaczej zorientowana w przestrzeni. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 248 lat, krążąc w średniej odległości 39,5 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy[4]. Orkus znajduje się w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem[2].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Obserwacje w dalekiej podczerwieni, przeprowadzone w 2007 roku przez Kosmiczny Teleskop Spitzera, pozwoliły stwierdzić, że Orkus ma średnicę 946,3+74,1-72,3[5] km. Jego albedo wynosi 0,20, a jasność absolutna to 2,2m. Średnia temperatura jego powierzchni szacowana jest na mniej niż 44 K[8].

Na powierzchni Orkusa stwierdzono za pomocą badań spektroskopowych obecność związków organicznych i lodu wodnego. Powierzchnia ma neutralną barwę.

Księżyc planetoidy[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2007 roku doniesiono o odkryciu towarzysza Orkusa, który oznaczony został prowizorycznie S/2007 (90482) 1. Jego średnica szacowana jest na 262 ± 170 km[9]. Obiega on Orkusa w czasie ok. 9,5393 dni w odległości ok. 8980 km[10]. Przypuszcza się, że jest to raczej przechwycona planetoida, niż fragment wybity przez kolizję.

W 2009 roku nadano mu nazwę Vanth, pochodzącą z mitologii etruskiej[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)-(95000) (ang.). Minor Planet Center, 2014-01-17. [dostęp 2014-02-17].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Marc W. Buie: Orbit Fit and Astrometric record for 90482 (ang.). SwRI (Space Science Department), 2009-12-25. [dostęp 2009-12-25].
  3. 3,0 3,1 3,2 Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston's Archive, 2014-04-05. [dostęp 2014-09-21].
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 JPL Small-Body Database Browser: 90482 Orcus (ang.). 2014-03-19 last obs. used. [dostęp 2014-09-21].
  5. 5,0 5,1 5,2 Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope (ang.). 2007-11-05. [dostęp 2009-12-25].
  6. 6,0 6,1 Carry, B., Hestroffer, D., Demeo, F. E., Thirouin, A. i inni. Integral-field spectroscopy of (90482) Orcus-Vanth. „Astronomy & Astrophysics”. 534, s. A115, 2011. doi:10.1051/0004-6361/201117486. Bibcode2011A&A...534A.115C (ang.). 
  7. Brown M.E., Ragozzine, D., Stansberry, J., Fraser, W.C.. The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt. „The Astronomical Journal”. 139 (6), s. 2700–2705, 2010. doi:10.1088/0004-6256/139/6/2700. Bibcode2010AJ....139.2700B (ang.). 
  8. 8,0 8,1 Barucci M. A., Merlin, Guilbert, Bergh i inni. Surface composition and temperature of the TNO Orcus. „Astronomy and Astrophysics”. 479 (1), s. L13–L16, 2008. doi:10.1051/0004-6361:20079079. Bibcode2008A&A...479L..13B (ang.). 
  9. compiled by Wm. Robert Johnston: (90482) Orcus and Vanth (ang.).
  10. M.E. Brown, D. Ragozzine, J. Stansberry, W.C. Fraser: The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • poprzednia planetoida(90482) Orkusnastępna planetoida • …