(90377) Sedna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
(90377) Sedna
Sedna – wizja artystyczna
Sedna – wizja artystyczna
Odkrywca M. Brown,
C. Trujillo,
David Rabinowitz[1]
Data odkrycia 14 listopada 2003[1]
Nr kolejny 90377
Charakterystyka orbity (J2000)
Występowanie
planetoidy
TNO, obiekt odłączony lub wewnętrzna część obłoku Oorta
Półoś wielka ok. 524[1] j.a.
Mimośród 0,855[1]
Peryhelium 76,09[1] j.a.
Aphelium 973 ± 2[1] j.a.
Okres obiegu
wokół Słońca
12 008 ± 42[1] lat
Śr. prędkość ok. 1,0 km/s
Inklinacja 11,93[1]°
Charakterystyka fizyczna
Średnica ok. 995[2] km
Masa 8,3 × 1020 – 7,0 × 1021 kg
Średnia gęstość 2,0? g/cm3
Okres obrotu ok. 10,273[1] h
Albedo ok. 0,45[a]
Jasność absolutna 1,5[1]m
Średnia temperatura powierzchni < 33[3] K

(90377) Sedna – duża planetoida transneptunowa, poruszająca się po bardzo wydłużonej orbicie.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Sedna na zdjęciach z 2003 roku (moment odkrycia 14 listopada)

Planetoida ta została odkryta 14 listopada 2003 przez Mike’a Browna, Chada Trujillo oraz Davida Rabinowitza, z California Institute of Technology, za pomocą 120-centymetrowego teleskopu Samuela-Oschina, znajdującego się w Obserwatorium Palomar niedaleko San Diego. Odkrycia dokonano w ramach prowadzonego od jesieni 2001 przeglądu zewnętrznych rejonów Układu Słonecznego. Odkrycie zostało zweryfikowane przez obserwatorium Tenagra w Arizonie. Planetoida ta obserwowana była również przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a.

Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2003 VB12.

Obiekt nazwany został na cześć Sedny, mitologicznej bogini mórz w wierzeniach Inuitów – ludów zamieszkujących rejony arktyczne, od Grenlandii po Czukotkę w Rosji[3].

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Rysunki przedstawiające lokalizację Sedny względem innych obiektów astronomicznych
Słońce i planety Układu Słonecznego widziane z Sedny – wizja artysty

Orbita Sedny nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 11,9°. Na jeden obieg wokół Słońca potrzebuje ok. 12 000 lat. Krąży w średniej odległości ok. 524 j.a., po mocno wydłużonej eliptycznej orbicie o mimośrodzie blisko 0,86. Średnia prędkość orbitalna tej asteroidy to ok. 1,0 km/s.

W momencie odkrycia znajdowała się w odległości 90 j.a. i tym samym okazała się najdalszym[b] obserwowanym obiektem w Układzie Słonecznym. Obecnie Sedna zbliża się do Słońca i w 2076 roku[1] osiągnie peryhelium, znajdując się wtedy w odległości 76 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy (ponad dwa razy dalej niż Pluton). Następnie przez ok. 6000 lat będzie się oddalać, aż osiągnie aphelium w odległości ok. 970 j.a. od Słońca (ok. 20 razy dalej niż Pluton).

Jest to planetoida określana jako obiekt odłączony[2] lub nawet wchodzący w skład wewnętrznej części obłoku Oorta.

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Sedna ma średnicę szacowaną na ok. 995 km[2]. Jej albedo wynosi ok. 0,45, a jasność absolutna to 1,5m. Sedna jest prawdopodobnie zimną planetoidą; temperaturę jej powierzchni oszacowano na około -240 do -261 °C (12-33 K)[3]. Naukowcy przypuszczają, że składa się ona ze skał i lodu.

Sedna jest prawdopodobnie pierwszym odkrytym obiektem z wewnętrznej części Obłoku Oorta i zarazem pierwszym bezpośrednim dowodem jego istnienia. Jest to drugi po Marsie najczerwieńszy obiekt w naszym Systemie. Sedna jest jednym z niewielu tak dużych obiektów odkrytych w Układzie Słonecznym od 1930 roku, kiedy to po raz pierwszy zaobserwowano Plutona.

Sedna może zostać uznana w przyszłości za planetę karłowatą i plutoid.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Na podstawie: Dan Bruton: Conversion of Absolute Magnitude to Diameter for Minor Planets (ang.). Department of Physics & Astronomy (Stephen F. Austin State University). [dostęp 2013-11-04]. – dla średnicy 995 km i jasności absolutnej 1,5m albedo wynosi 0,448.
  2. W 2005 roku odkryto Eris, która obecnie znajduje się dalej od Słońca niż Sedna.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 JPL Small-Body Database Browser: 90377 Sedna (2003 VB12) (ang.). 2012-10-16 last obs. used. [dostęp 2014-09-11].
  2. 2,0 2,1 2,2 Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston’s Archive, 2014-04-05. [dostęp 2014-09-11].
  3. 3,0 3,1 3,2 Krzysztof Czart: Kosmos. Poznań: Oxford Educational, 2011, s. 24. ISBN 978-83-252-1366-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • poprzednia planetoida(90377) Sednanastępna planetoida • …