Aguti złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aguti złocisty
Dasyprocta leporina[1]
(Linnaeus, 1758)
Aguti złocisty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Rodzina agutiowate
Rodzaj Dasyprocta
Gatunek aguti złocisty
Synonimy
  • Dasyprocta aguti (Linnaeus, 1758)[2]
  • Mus aguti Linnaeus, 1766[3]
  • Mus leporinus Linnaeus, 1758[3]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Aguti złocisty (Dasyprocta leporina) – gatunek gryzonia z rodziny agutiowatych, spokrewniony ze świnką morską[5], żyjący w gęstych i wilgotnych lasach Brazylii, Gujany Francuskiej, Gujany, Surinamu, Trynidadu i Tobago i Wenezueli[4]. Introdukowany na Dominice, Grenadzie i Wyspach Dziewiczych[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość tego gryzonia dochodzi do 50 cm, ogon jest króciutki (ok 2 cm). Masa ciała dorosłego osobnika wynosi od 3 do 6 kilogramów[6]. Jaskrawo-złote, przechodzące przez rudy aż do pomarańczowego futerko jest gęste, szczeciniaste. Żyje pojedynczo lub parami, bardzo rzadko stadnie. Broni swego terytorium przed obcym aguti. Umie pływać i skakać.Jego kończyny są długie i smukłe, a przednie są krótsze od tylnych, co jest przystosowaniem do ucieczek przed drapieżnikami[5].  Jego kryjówka to np. nisko położona dziupla w drzewie. Nie mają typowych dla gryzoni pazurów, ponieważ uległy one przekształceniu w kopytka. Posiadają stale rosnące siekacze, które muszą regularnie ścierać[5].

Żeruje nocą, zjada głównie rośliny (owoce, orzechy, korzenie), nie gardzi jajami ani pisklętami ptaków. Gdy teren, na którym żeruje, jest obfity w pożywienie, robi zapasy. Pokarm przenosi w torbach policzkowych. Aguti złocisty jest szkodnikiem w swojej ojczyźnie. Odławiany dla smacznego mięsa, czasem bywa oswajany.

Pierwsze wzmianki o aguti znajdują się w książce Andre Thereta, XVI-wiecznego francuskiego kosmografa. Pomimo to odkrycie tego gatunku przypisuje się oficerowi hiszpańskiemu don Feliksowi de Azara, który w 1780 roku przebywał w Paragwaju.

Rozmnażanie Aguti złocisty nie mają wyraźnego sezonu rozmnażania. Ich młode są stosunkowo dobrze rozwinięte. [5]Samice w jednym miocie mają zazwyczaj od 1 do 3 młodych. Okres ciąży wynosi 104 do 120 dni. Po 20 tygodniach młode są odstawiane od mleka matki. Aguti złocisty dopóki nie osiągną dorosłości żyją z rodzicami.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się osiem podgatunków aguti złocistego[7]:

  • D. leporina albida Gray, 1842
  • D. leporina cayana Lacépède, 1802
  • D. leporina croconota Wagler, 1831
  • D. leporina fulvus Kerr, 1792
  • D. leporina leporina (Linnaeus, 1758)
  • D. leporina lunaris Thomas, 1917
  • D. leporina maraxica Thomas, 1923
  • D. leporina noblei Allen, 1914

Przypisy

  1. Dasyprocta leporina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta leporina leporina. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]
  3. 3,0 3,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]
  4. 4,0 4,1 4,2 Dasyprocta leporina. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Włodzimierz Serafiński: Ssaki zwierzęta świata. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-05877-3.
  6. Malu S. Jorge: Population density and home range size of Red-Roumped Agoutis (Dasyprocta leporina) within and outside a natural Brasil nut stand in southeastern Amazonia (ang.). [dostęp 2011-07-29].
  7. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta leporina. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]