Trynidad i Tobago

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Republic of Trinidad and Tobago
Trynidad i Tobago
Flaga Trynidadu i Tobago
Herb Trynidadu i Tobago
Flaga Trynidadu i Tobago Herb Trynidadu i Tobago
Dewiza: (ang.) Together we aspire, together we achieve
(Wspólnie dążymy, wspólnie możemy osiągnąć)
Hymn: Forged From The Love of Liberty
(Stworzone z umiłowania wolności)
Położenie Trynidadu i Tobago
Język urzędowy angielski
Stolica Port of Spain
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Anthony Carmona
Szef rządu premier Kamla Persad-Bissessar
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
165. na świecie
5 128 km²
~0%
Liczba ludności (2007)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
151. na świecie
1 229 000
206 osób/km²
PKB (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

27,70 mld[1] USD
20 611[1] USD
PKB (PPP) (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

27,47 mld[1] USD
20 438[1] USD
Jednostka monetarna dolar Trynidadu i Tobago (TTD)
Niepodległość od Wielkiej Brytanii
31 sierpnia 1962
Strefa czasowa UTC -4
Kod ISO 3166 TT
Domena internetowa tt
Kod samochodowy TT
Kod samolotowy 9Y
Kod telefoniczny +1 868
Mapa Trynidadu i Tobago
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Trynidad i Tobago w Wikipodróżach
Wikicytaty Trynidad i Tobago w Wikicytatach

Trynidad i Tobago (ang. Trinidad and Tobago) – wyspiarskie państwo Ameryki Południowej[2] w archipelagu Małych Antyli. Obejmuje dwie główne wyspy Trynidad i Tobago oraz szereg mniejszych.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Trynidadu i Tobago.

Państwo leży na dwóch wyspach. Trynidad, większa i położona bliżej wybrzeża Wenezueli, stanowi pod względem geologicznym przedłużenie Gór Karaibskich z północno-wschodniej Wenezueli. Na wyspie przebiegają równoleżnikowo trzy pasma górskie, z których najwyższe są krystaliczne Góry Północne, sięgające ponad 900 m n.p.m. (El Cerro del Aripo – 940 m). Opadają one stromo ku wybrzeżu, płynące w nich rzeki tworzą liczne wodospady. Położone w centralnej części wyspy Góry Środkowe i bardziej na południe Góry Południowe, zbudowane z wapieni i piaskowców, sięgają do wysokości około 300 m n.p.m. Między tymi dwoma pasami rozpościera się obniżenie, w którym występują wulkany błotne oraz naturalny wypływ smoły tzw. Jezioro Asfaltowe (Pitch Lake). Najwyższy szczyt mniejszej wyspy Tobago sięga 576 m n.p.m.

Na wyspach panuje gorący i wilgotny klimat równikowy, łagodzony jednak przez wiatry pasatowe. Przynoszą one jednocześnie obfite opady do 3000 mm. W przeciwieństwie do wysp Małych Antyli Trynidad i Tobago nie są nawiedzane przez huragany. Średnie temperatura w stolicy Port of Spain waha się w okolicach 25 °C.

Stoki nawietrzne wysp (tj. wschodnie) porasta wilgotny las równikowy, a zawietrzne (zachodnie) – sawanna, wypierana jednak przez uprawy.

Większe miasta: Port of Spain, Chaguanas, San Fernando, Arima.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

W Trynidadzie i Tobago panuje klimat równikowy wilgotny, z nasileniem opadów od maja do stycznia. Średnia dzienna temperatura wynosi 27 °C. Najsuchsze i najbardziej słoneczne są początkowe miesiące roku. Wilgotność jest przynoszona przez pasaty wiejące od Oceanu Atlantyckiego w kierunku zachodnim i południowym-zachodnim. W wyniku tego stoki nawietrzne otrzymują więcej wilgoci (porasta je las tropikalny), a stoki zawietrzne-mniej wilgoci (pokrywa je roślinność sawannowa). Opady atmosferyczne wynoszą 1200-1500mm na zachodzie Trynidadu i 4000mm na wschodzie wysp.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Trynidad zamieszkuje ponad 260 gatunków ptaków, a 150 przylatuje tu z Ameryki Północnej i Południowej. Do najciekawszych można zaliczyć ibisy czczone, flamingi (czerwonaki), tukany, papugi i harpie. Wśród owadów wyróżnia się duża grupa motyli - ponad 600 gatunków. Występują tu także iguany oraz gigantyczne morskie żółwie skórzaste. W wodach raf koralowych żyją setki gatunków ryb tropikalnych. Do najważniejszych ssaków należą pekari, oceloty, oposy, kapucynki i wyjce.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Na wyspach rosną migdałowce, chlebowce, jaskrawo-purpurowe lub żółte drzewa papui, dorastające do 20m wysokości mahoniowce błękitne, olbrzymie anturie, helikonie (o grubych, dwuwarstwowych liściach oraz jaskrawoczerwonych, żółtych lub różowych kwiatach), storczyki, amarylisy i bromelie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie prekolumbijskim Trynidad był zamieszkany przez Arawaków, a Tobago przez Karaibów. W 1498 wyspy zostały odkryte przez Krzysztofa Kolumba i od 1532 kolonizowane przez Hiszpanów, którzy uprawiali tu tytoń i kakao, korzystając z pracy Indian, a po ich wymarciu, z pracy niewolników murzyńskich sprowadzanych z Afryki. W latach 1639-1693 wyspa Tobago była (jako Nowa Kurlandia) kolonią lennego względem Polski Księstwa Kurlandii, podobnie jak Gambia. W 1797 r. Trynidad opanowali Brytyjczycy, którzy w 1802 przejęli od Francuzów Tobago (od 1781 francuska kolonia).

Brytyjczycy rozwinęli plantacyjną uprawę trzciny cukrowej. Po zniesieniu niewolnictwa (1833) sprowadzali do pracy robotników z Indii (od 1888 kolonia brytyjska). Nastąpiło połączenie administracyjne Trynidadu i Tobago. W pierwszej połowie XX wieku rosnące przeludnienie spowodowało emigrację zarobkową, a od 1925 wprowadzono ograniczony samorząd. Podczas II wojny światowej na Trynidadzie znajdowała się morska baza wojskowa USA. W 1946 została rozszerzona autonomia. Brak stabilizacji wewnętrznej spowodował konflikty rasowe i etniczne. Następowało szybkie tempo uprzemysłowienia, nasiliły się kontakty gospodarcze oraz wpływy Stanów Zjednoczonych. W latach 50. nastąpiło zjednoczenie grup etnicznych w ruchu na rzecz niepodległości, kierowanym przez E.E. Williamsa i jego partię Ludowy Ruch Narodowy (PNM). W 1958 Trynidad i Tobago wchodziły w skład brytyjskiej Federacji Indii Zachodnich. W 1962 uzyskały niepodległość jako jedna z pierwszych brytyjskich kolonii w Indiach Zachodnich. Do 1976 były monarchią, z królową brytyjską jako głową państwa, następnie wprowadzono republikę. W latach 1962-86 rządy PNM (do 1981 premier Williams), kraj przeżywał okres rozwoju gospodarczego, ale w latach 70. utrzymywały się napięcia rasowe, a w latach 80. napięcia społeczne. Zmniejszenie wpływów PNM 1986 spowodowało, że partia utraciła władzę, którą przejął Narodowy Sojusz na Rzecz Odbudowy (NAR).

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Statystyki demograficzne dla Trynidadu i Tobago (2005)

Piramida wiekowa

Grupa wiekowa Procent ludności Liczba ludności Liczba mężczyzn Liczba kobiet
0-14 20,7% 225 119 115 594 109 665
15-64 71% 772 965 403 301 369 664
+64 8,3% 90 420 40 638 49 782
Parametr Wartość
Liczba ludności 1 088 644
Średnia wieku w całej populacji 30,91 lat
Mężczyzn 30,46 lat
Kobiet 31,44 lat
Przyrost naturalny -0.74%
Współczynnik urodzeń 12,81/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów 9,37/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji -10,87/1000 mieszkańców

Ludność według płci

Grupa wiekowa Stosunek ilościowy
przy narodzeniu 1,05 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat 1,05 mężczyzn/kobiet
15 – 64 lat 1,09 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat 0,82 mężczyzn/kobiet
w całej populacji 1,06 mężczyzn/kobiet

Umieralność niemowląt

Grupa Stosunek ilościowy
płci męskiej 26,23 śmiertelnych/1000 żywych
płci żeńskiej 22,31 śmiertelnych/1000 żywych
W całej populacji 24,31 śmiertelnych/1000 żywych

Oczekiwana długość życia

Grupa Stosunek ilościowy
W całej populacji 66,73 lat
Mężczyzn 65,60 lat
Kobiet 67,91 lat
Rozrodczość 1,75 urodzeń/kobietę
Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS 3,2% (2003)
Liczba osób żyjących z HIV/AIDS 29 000 (2003)
Liczba zmarłych na HIV/AIDS 1 900 (2003)

Struktura etniczna

Religia[edytuj | edytuj kod]

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[3][4] [5]:

Information icon.svg Osobny artykuł: Metropolia Port of Spain.
Information icon.svg Osobny artykuł: Spiritual Baptist.

W 1932 roku w pobliżu Port of Spain urodził się w rodzinie indyjskich braminów Vidiadhar Surajprasad Naipaul, brytyjski pisarz (w 2001 roku Literacka Nagroda Nobla) oraz w 1982 roku raperka Onika Maraj ps. Nicki Minaj. Na Trynidadzie wśród hinduistów rozgrywa się m.in. akcja jego powieści "Masażysta cudotwórca" (1957) i "Wybory w Elwirze" (1958).

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Kraj jest jednym z najbogatszych państw Ameryki Środkowej dzięki złożom ropy naftowej, gazu ziemnego i asfaltu. Przemysł zajmuje się głównie przetwórstwem wydobywanych bogactw naturalnych. Na wyspach znajdują się rafinerie, zakłady petrochemiczne i fabryki nawozów sztucznych. Rolnictwo nie odgrywa znaczącej roli w gospodarce kraju. Najwięcej użytków rolnych zajmują uprawy trzciny cukrowej i kakaowca.

Mapa lokalizacyjna Trynidadu i Tobago
Camden
Camden
Crown Point
Crown Point
Port of Spain
Port of Spain
Geographylogo.svg
Porty lotnicze na Trynidadzie i Tobago

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Trynidad i Tobago w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2013: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2014 (ang.). [dostęp 11-04-2014].
  2. Porta Wiedzy: Trynidad i Tobago
  3. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-10].
  4. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-10].
  5. Televangelism the reason. Trinidad Express Newspapers. [dostęp 2014-02-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]