Alki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Alki | |
| Alcidae[1] | |
| Leach, 1820 | |
 Alka |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | siewkowe |
| Podrząd | mewowce |
| Rodzina | alki |
| Rodzaje | |
|
zobacz opis w tekście |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Alki (Alcidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Chardriiformes). Obejmuje gatunki morskie zamieszkujące skaliste wybrzeża w strefie klimatów chłodnych (chociaż niektóre gatunki zapuszczają się nawet do zatoki Kalifornijskiej[2]).
Cechy charakterystyczne [edytuj]
Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
- stosunkowo duża głowa, małe skrzydła i krótkie nogi osadzone w tyle tułowia (w związku z tym na lądzie poruszają się w postawie wyprostowanej, prawie pionowej). Mimo, że są podobne do pingwinów nie są z nimi spokrewnione
- dziób niezbyt długi, bocznie spłaszczony, o różnym kształcie
- nogi o trzech palcach spiętych błoną pławną, tylny palec uwsteczniony
- w upierzeniu przeważa kolorystyka biało-czarna, gęste, przylegające do ciała i podbite puchem
- brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, pojawia się dymorfizm wiekowy i sezonowy
- bardzo dobrze pływają i nurkują; wiosłują zarówno nogami, jak i skrzydłami (podobnie jak pingwiny). Długie nurkowanie zapewnia ciężki szkielet z mniejszą ilością komór powietrznych. Przed podwyższonym ciśnieniem wody zabezpiecza wydłużony, szeroki mostek i klatka piersiowa
- latają raczej słabo, chodzą zwykle niezgrabnie (alka olbrzymia była nielotem[2]) i mają krótkie sterówki oraz skrzydła, które służą pod wodą jak napęd, a nie do sterowania. Wiosłują nimi 15-20 ruchów na minutę [3]
- dobrze rozwinięty gruczoł kuprowy, którego wydzieliną namaszczają pióra
- pierzą się 2 razy rocznie, przez co mają upierzenie zimowe i godowe. Pozbywają się wtedy wszystkich lotek na raz i jako nieloty pływają na wodzie
- gruczoł nosowy wydziela sól ze względu na duże zasolenie w jakim przebywają
- gniazdo zazwyczaj wprost na skałach, w norze lub zagłębieniu. Przebywają wtedy w licznych koloniach, które mogą sięgać miliony osobników pokrywając zbocza i nabrzeżne skały
- zazwyczaj 1-2 jaja w lęgu
- pisklęta pokryte gęstym puchem, półgniazdowniki. Rosną szybko, potrafią wskakiwać do morza prosto ze skał. Inaczej jest z pisklętami karmionymi w norach, które przebywają tam nim nauczą się latać
- żywią się przede wszystkim rybami i bezkręgowcami morskimi
Osiągają od 15 do 40 cm długości, chociaż wymarła alka olbrzymia mogła mieć nawet 70 cm[2].
Systematyka [edytuj]
Do rodziny należą następujące rodzaje[4][5][6]:
- Alle – jedynym przedstawicielem jest alczyk (Alle alle)
- Uria
- Alca – jedynym przedstawicielem jest alka zwyczajna (Alca torda)
- Cepphus
- Brachyramphus
- Synthliboramphus
- Ptychoramphus – jedynym przedstawicielem jest nurniczek ciemny (Ptychoramphus aleuticus)
- Aethia
- Cerorhinca – jedynym przedstawicielem jest nurek (Cerorhinca monocerata)
- Fratercula
- Pinguinus – jedynym przedstawicielem jest alka olbrzymia (Pinguinus impennis) (gatunek wymarły w 1844 r.)
Przypisy
- ↑ Alcidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Zoologia I – ISBN 978-83-60563-05-2
- ↑ Karel Stastny, "Ptaki wodne", Wydawnictwo Delta, Warszawa 1993
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Alcidae (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 29 stycznia 2011].
- ↑ Alcidae (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 23 maja 2009].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Alcidae Leach, 1820 - alki - Auks. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 29 stycznia 2011].
