Alki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alki
Alcidae[1]
Leach, 1820
Alka zwyczajna (Alca torda)
Alka zwyczajna (Alca torda)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd mewowce
Parvordo Larida
Nadrodzina Alcoidea
Rodzina alki
Synonimy
  • Aethiinae
  • Alcinae
Podrodziny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Alki (Alcidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Chardriiformes).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Obejmuje gatunki morskie zamieszkujące skaliste wybrzeża w strefie klimatów chłodnych (chociaż niektóre gatunki zapuszczają się nawet do zatoki Kalifornijskiej[2])[3].

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • stosunkowo duża głowa, małe skrzydła i krótkie nogi osadzone w tyle tułowia (w związku z tym na lądzie poruszają się w postawie wyprostowanej, prawie pionowej). Mimo, że są podobne do pingwinów nie są z nimi spokrewnione
  • dziób niezbyt długi, bocznie spłaszczony, o różnym kształcie
  • nogi o trzech palcach spiętych błoną pławną, tylny palec uwsteczniony
  • w upierzeniu przeważa kolorystyka biało-czarna, gęste, przylegające do ciała i podbite puchem
  • brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, pojawia się dymorfizm wiekowy i sezonowy
  • bardzo dobrze pływają i nurkują; wiosłują zarówno nogami, jak i skrzydłami (podobnie jak pingwiny). Długie nurkowanie zapewnia ciężki szkielet z mniejszą ilością komór powietrznych. Przed podwyższonym ciśnieniem wody zabezpiecza wydłużony, szeroki mostek i klatka piersiowa
  • latają raczej słabo, chodzą zwykle niezgrabnie (alka olbrzymia była nielotem[2]) i mają krótkie sterówki oraz skrzydła, które służą pod wodą jak napęd, a nie do sterowania. Wiosłują nimi 15-20 ruchów na minutę [4]
  • dobrze rozwinięty gruczoł kuprowy, którego wydzieliną namaszczają pióra
  • pierzą się 2 razy rocznie, przez co mają upierzenie zimowe i godowe. Pozbywają się wtedy wszystkich lotek na raz i jako nieloty pływają na wodzie
  • gruczoł nosowy wydziela sól ze względu na duże zasolenie w jakim przebywają
  • gniazdo zazwyczaj wprost na skałach, w norze lub zagłębieniu. Przebywają wtedy w licznych koloniach, które mogą sięgać miliony osobników pokrywając zbocza i nabrzeżne skały
  • zazwyczaj 1-2 jaja w lęgu
  • pisklęta pokryte gęstym puchem, półgniazdowniki. Rosną szybko, potrafią wskakiwać do morza prosto ze skał. Inaczej jest z pisklętami karmionymi w norach, które przebywają tam nim nauczą się latać
  • żywią się przede wszystkim rybami i bezkręgowcami morskimi

Osiągają od 15 do 40 cm długości, chociaż wymarła alka olbrzymia mogła mieć nawet 70 cm[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą następujące podrodziny[5][6]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło alki w Wikisłowniku
  • kiviak – grenlandzka potrawa z surowego mięsa alki

Przypisy

  1. Alcidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Zoologia IISBN 978-83-60563-05-2
  3. Frank Gill, David Donsker (red.): Family Alcidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-08-01].
  4. Karel Stastny, "Ptaki wodne", Wydawnictwo Delta, Warszawa 1993
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Alcidae Leach, 1820 - alki - Auks (Wersja: 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-03-02].
  6. Alcidae (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 23 maja 2009].