Andrzej Targowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Andrzej Targowski
Andrzej Targowski w 2011 roku
Andrzej Targowski w 2011 roku
Data i miejsce urodzenia 9 października 1937
Warszawa
Zawód informatyk, menedżer, nauczyciel akademicki
Miejsce zamieszkania Kalamazoo, Michigan, USA
Narodowość Polska
Tytuł profesor zwyczajny
Alma Mater Politechnika Warszawska
Uczelnia Western Michigan University
Wydział Business Information Systems
Wyznanie rzymskokatolickie
Rodzice Stanisław i Halina z d. Krzyżańska
Małżeństwo Irmina Targowski z d. Dura (lekarz)
Dzieci Agnieszka Couderq (geofizyk)
Stan Targowski (informatyk)
John Targowski (adwokat)

Andrzej Stanisław Targowski (ur. 9 października 1937Warszawie) – polsko-amerykański informatyk o specjalności informatyka stosowana, architektura systemów komputerowych, cywilizacja i informacja[1]. Jeden z pionierów informatyki stosowanej w Polsce, menedżer, cywilizacjonista[2], nauczyciel akademicki, profesor zwyczajny[3].

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Politechnikę Warszawską (1962) na wydziale Mechaniczno-Technologicznym, Oddziale Inżynieryjno-Ekonomicznym. Obronił w publicznej prezentacji pracę magisterską na temat Kompleksowego zastosowania maszyn liczących w zakładach Radarowych T1, gdzie komputerowo sformułował listę części i podzespołów (Bill of Material Processor – BOMP) dla wyrobów wysoce złożonych (system radarowy na kilku samochodach). Następnie odbywał praktyki zawodowe w firmach Bull (w Paryżu, 1962, 1964)[1], NCR, ICT/ICL oraz IBM w Londynie (1966). W latach 1966–1971 uczestniczył w praktykach w centrach IBM w Wiedniu (Austria), La Hulpe (Belgia), Paryżu i Londynie. W 1969 roku, na Politechnice Warszawskiej na Wydziale Mechaniczno-Technologicznym, obronił pracę doktorską Warunki optymalizacji systemu przetwarzania danych w układzie przedsiębiorstwo-centrum[1]. W 1975 przeszedł następną serię szkoleń w amerykańskich centrach edukacyjnych IBM dla menedżerów w Nowym Jorku, White Plains oraz Hemstead/Poughkeepsie.

Kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Jako student był współautorem pierwszej narodowej strategii rozwoju systemów komputerowych w Polsce (KERM 400, 1961). Założył pierwszą w Polsce Pracownię Analizy Systemów w Instytucie Organizacji Przemysłu Maszynowego (ORGMASZ) w 1962. W ramach tej pracowni, realizując Uchwałę KERM 400, uczestniczył w projektowaniu pierwszych polskich komputerowych systemów wspomagania zarządzania przedsiębiorstwami (fabryka radarów RAWAR – 1961, Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie – 1962, Fabryka Samochodów Ciężarowych w Starachowicach – 1966 (ICL 1301). W 1966 zorganizował sprowadzenie do Polski maszyny IBM 1440, co było pierwszym takim kontraktem z IBM za ówczesną żelazną kurtyną. W latach 1965–1971 jako pierwszy pracownik i dyrektor generalny warszawskiej firmy ZETO-Zowar współuczestniczył w zakładaniu w Polsce sieci 50 komputerowych centrów ZETO, zatrudniających wkrótce ok. 5000 specjalistów od informatyki. W ZETO-Zowar inicjował i nadzorował projektowanie pierwszego w Polsce (1966) Pakietu Obliczeń Produkcyjnych – zwanych dzisiaj ERP (BOMP, MRP I i MRP II) – zaawansowanych, przemysłowych systemów przetwarzania informacji, wspomagających zintegrowane kierowanie produkcją w FSO i Zakładach im. M. Nowotki, najpierw na komputerze IBM 1440, a potem na komputerze IBM 360/50.

Jako wolontariusz w NOT kierował opracowaniem drugiego narodowego Programu Rozwoju Informatyki na lata 1971–1975. Potem zreferował jego założenia na plenarnym posiedzeniu Komitetu Nauki i Techniki w dniu 23 kwietnia 1970 r. jako koreferat do Programu prezentowanego przez ówczesnego Pełnomocnika Rządu ds. ETO prof. inż. St. Kielana. Program Rozwoju zastąpił Program ETO oraz zastąpił termin ETO (Elektroniczna Technika Obliczeniowa i jej pochodne jak np. Biuro Pełnomocnika Rządu ds. ETO, tzw. PRETO) terminem informatyka. Termin informatyka był spolszczonym terminem francuskim l’informatique, znanym w Polsce w wyniku wizyt francuskiego ministra Dèlèguè à l’Informatique (utworzonego we Francji w 1966). W wyniku tego Programu, opracował projekt Uchwały KERM nr. 33/1971 w wyniku ktòrej powstało Krajowe Biuro Informatyki w 1971, Państwowa Rada Informatyki w 1972, sieć ZETO (w wyniku jego projektu Uchwały KERM nr. 34/1971 r.) została przekształcona w Zjednoczenie Informatyki[4]. Jego książka Informatyka klucz do dobrobytu (PIW) w 1971 r. (była best sellerem), ktòra przypieczętowała stosowanie tego terminu w Polsce, w miejsce terminu ETO. W wyniku zmian w administracji państwowej, objął kierownictwo nad projektowaniem ogólnopolskiego systemu ewidencji ludności: Magister/PESEL (1972–1974)[4]; rozwijał system WEKTOR przeznaczony do ewidencji i kontroli szczególnie ważnych inwestycji państwowych (1972–1974). Będąc zastępcą dyrektora generalnego Krajowego Biura Informatyki (1971–1974), opracował koncepcję Infostrady i Krajowego Systemu Informatycznego (KSI)[5]. Plany rozwoju Infostrady i KSI zostały zastopowane przez władze polityczne, jako zbyt ryzykowne dla systemu dyktatury PRL, bowiem promowały swobodny przepływ informacji w społeczeństwie. Od tego momentu zaczęły się kłopoty Targowskiego z zatrudnieniem i publikowaniem, oraz rozpoczęto zorganizowane szykanowanie jego osoby. Między innymi w 1977 został usunięty z redakcji „Informatyki”, zablokowano jego publikacje, zwalniano z kolejnych miejsc pracy, a będąc zatrudnionym w Instytucie Maszyn Budowlanych w Kobyłce, był poproszony o nieprzychodzenie do pracy. W wyniku tych szykan rozpoczął starania o wyjazd za granicę poprzez firmę Polservice.

W styczniu 1980 Targowski wyjechał do Meksyku (poprzez Polservice), a następnie w sierpniu 1980 do USA, gdzie udzielono mu azylu politycznego. W USA początkowo pracował w Hamilton College (1974–1975)[1], Western Michigan University (1980–1982) Hofstra University (1982–1983), Eastern Kentucky University (1984), a najdłużej, od 1985 do dziś, jako profesor zwyczajny komputerowych systemów informacyjnych Western Michigan University[1], Kalamazoo w stanie Michigan. Po jego wyjeździe za granicą wydrukowano paszkwil o nim w „Życiu Warszawy” nr 32 z 9 lutego 1981, gdzie napisano o jego książce Informatyka modele rozwoju i systemów, iż jest to „monstrualne połączenie przedmiotowej niewiedzy, autorskiej nierzetelności i gwałtów zadanych elementarnej kulturze słowa”. Redaktor Stefan Bratkowski odpisał im artykułem Męstwo spóźnionych na barykady w „Życiu Warszawy” z 22 lutego 1981. Ponieważ Targowski nie został przyjęty do nowo utworzonego Polskiego Towarzystwa Informatycznego (pod pretekstem, że nie jest informatykiem), to fakt ten uniemożliwił mu wystąpienie do sądu koleżeńskiego PTI przeciw autorom artykułu w Życiu Warszawy[6].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

W 1962 Targowski w ramach swojej pracy magisterskiej opisał konstrukcję i algorytmy zastosowane w warszawskiej fabryce radarów T1, gdzie zinformatyzował zarządzanie strukturami materiałowymi wyrobów Bill of Material Processor – BoMP. W 1965 Targowski, wraz z kolegami, założył miesięcznik „Maszyny Matematyczne” przemianowany w 1971 na „Informatyka[4], gdzie opublikował 31 artykułów. W pozostałej polskiej prasie naukowo-zawodowej opublikował kilkadziesiąt artykułów na rzecz produkowania i zastosowania komputerów w gospodarce polskiej[7]. W swej pracy doktorskiej (Politechnika Warszawska, 1969) pt. Warunki optymalizacji systemu przetwarzania danych w układzie przedsiębiorstwo-centrum sformułował podejście do hierarchicznych systemów informatycznych w gospodarce. Wyniki tej pracy wykorzystał następnie przy rozwijaniu Krajowego Systemu Informatycznego (od 1972).

Przy ówczesnym braku polskich tłumaczeń zagranicznej literatury na temat organizacji informatyki w przedsiębiorstwach, Targowski opublikował książki przybliżające tę tematykę:

  • Automatyzacja przetwarzania danych – systemy, techniki, metody, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1970,
  • Organizacja ośrodków obliczeniowych, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1971,
  • Informatyka klucz do dobrobytu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971 – książka ta po raz pierwszy zdefiniowała koncepcję informatyki w Polsce,
  • Organizacja procesu przetwarzania danych, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1971,
  • Informatyka, modele systemów i rozwoju, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1980 – pierwsza naukowa książka, która naukowo zdefiniowała informatykę w Polsce oraz przedstawiła jej historyczny rozwój.

Na emigracji zajmuje się się takimi dziedzinami jak strategia i architektura zintegrowanych systemów przedsiębiorstwa, drabina semantyczna (semantic ladder), futurologia, modelowanie zjawisk historycznych, teoria cywilizacji, wielokulturowość, kognitywistyka, teoria mądrości (wisdom theory). W USA, wykorzystując swe prace nad Infostradą w Polsce, doprowadził do uruchomienia jednego z pierwszych amerykańskich cyfrowych miast w projekcie teleCITY of Kalamazoo (1996).

Ogółem Targowski opublikował samodzielnie 29 książek (po polsku i angielsku), a dodatkowo 11 rozdziałów do książek zbiorowych po angielsku. Opracował ponadto około 180 artykułów naukowych i zawodowych po polsku i angielsku.

Organizacje[edytuj | edytuj kod]

  • IRMA, Information Resources Management Association – prezes Rady Doradczej (1995–2003).
  • ISCSC, The International Society for the Comparative Study of Civilizations – prezes dwóch kadencji (2007–2013)[1]
  • Światowa Rada Badań nad Polonią – prezes (2001–2007),
  • Colleagues International – prezes (1999–2001),
  • Rada Inżynierów Polskich w Ameryce Północnej – założyciel (2003), dyrektor (2003–2011) i wiceprezes (od 2011), dyrektor (od 2013)
  • Polonia Technica, Nowy Jork – członek honorowy
  • Polski Związek Tenisowy – prezes (1971–1972)[1]
  • Północnoamerykańskie Studium ds. Polskich – przewodniczący Komitetu Planowania i Biblioteki Studium (1982-2002)
  • Polskie Instytut Naukowy i Sztuki w Nowym Jorku – członek
  • Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyźnie w Londynie – członek
  • Instytut im. Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku – członek
  • Akademia Inżynierska w Polsce (członek zagraniczny od 2004)[1]
  • American Polish Advisory Council, Washington, D.C. członek od 2013
  • Dialog and Universalism, Advisory Editorial Board, Vice-Chairman

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Tenis[edytuj | edytuj kod]

Andrzej Targowski, na sportowo

Andrzej Targowski grał w tenisa, był także prezesem Polskiego Związku Tenisowego w latach 1971–1972. Zdobył liczne tytuły[8]:

  • mistrz Warszawy juniorów
  • międzynarodowy mistrz Polski w deblu (Sopot, 1979)
  • mistrzostwa USA seniorów w deblu (Arizona, 2003) – piąte miejsce
  • wicemistrz seniorów stanu Michigan w deblu (2011)

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Książki na tematy informatyki:

  • Automatyzacja przetwarzania danych, Warszawa, PWE, 1970
  • Informatyka klucz do dobrobytu, PIW, 1971 – pierwsza książka na temat informatyki w Polsce
  • Organizacja ośrodków obliczeniowych, Warszawa, PWŁ, 1971
  • Organizacja procesów przetwarzania danych, Warszawa, PWE, 1975
  • Informatyka modele rozwoju i systemów, Warszawa: PWE, 1980 – pierwsze rozwinięte definicje informatyki i jej rozwoju w Polsce
  • The Architecture and Planning of Enterprise-wide Information Management Systems, Map of the Enterprise, Idea Group Publishing& Harrisburg, 1990,ISBN 1-878289-02-0
  • Strategia i architektura systemów informatycznych przedsiębiorstwa w gospodarce rynkowej, Warszawa, Nowe Wydawnictwo Polskie, 1992 ISBN 83-85135-51-0
  • GII: Global Information Infrastructure, Information Science Publishing, Harrisburg, 1996, ISBN 1-59904-349-1
  • Enterprise Information Infrastructure, New York, Simon & Schuster, 1999, ISBN 0-536-62687-1
  • Informatyka bez złudzeń – wspomnienia, Wydawnictwo Adam Marszalek, Toruń, 2001, ISBN 83-7174-795-0 – dostępna w całości w Bibliotece Cyfrowej Politechniki Warszawskiej[9]
  • Electronic Enterprise, Strategy and Architecture, Harrisburg, PA, London, IRM Press, 2003, ISBN 1-931777-77-2
  • Information Technology and Societal Development, Hershey, PA and New York, Information Science Reference, 2009, ISBN 1-60566-005-1
  • Cognitive Informatics and Wisdom Development, Hershey, PA and New York, Information Science Reference (w publikacji), 2011, ISBN 978-1-60960-168-3
  • A. Targowski, T. Rienzo, Enterprise Information Infrastructure, Kalamazoo, Paradox Associates, 2002, ISBN 0-9722483-0-7
  • A. Targowski, T. Rienzo, Enterprise Information Infrastructure, Kalamazoo, Paradox Associates, 2004, ISBN 0-9722483-1-5
  • A. Targowski, M. Tarn, Enterprise Systems Education in the 21st Century, Harrisburg, Information Science Publishing, 2006,ISBN 1-59904-349-1
  • A.Targowski (2013).Historia, Terazniejszość, Przyszlość INFORMATYKI (History, Present, Future of INFORMATICS). Łòdź: WYDAWNICTWO POLITECHNIKI ŁÒDZKIEJ, ISBN 978-83-7283-535-2.

Książki na tematy politologiczne i cywilizacyjne oraz filozoficzne:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Andrzej Targowski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
  2. ISCSC Home Page
  3. Departments.
  4. 4,0 4,1 4,2 P. Rutkowski, Enface – Andrzej Targowski, Computerworld, Nr. 35, 28 września 2010, s. 10.
  5. Katarzyna Kordas, Life, Scientific and Organizational Activities of Andrzeja (Andrew) Targowskiego, Praca magisterska obroniona na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, 2004.
  6. Informatyka bez złudzeń, 2001, s. 396–401.
  7. A. Targowski, Zb. Gackowski, Czas produkować i stosować, „Życie Warszawy”, nr 53, 1961.
  8. Andrzej Targowski: Aga gra (pol.). 2012-07-09. [dostęp 2013-05-24].
  9. Biblioteka Cyfrowa Politechniki Warszawskiej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Eastern Europe, Computeromania”, Newsweek (European Edition), marzec 27, 1967
  • George Capsis, „Polish Computer Prime Minister”, Datamation (International Edition), marzec 1972
  • „The Key to Prosperity”, Poland, no. 6, 1972
  • John Heilmann, „President 2000”, WIRED, grudzień 1995, p. 218
  • Katarzyna Kordas, „Life, Scientific and Organizational Activities of Andrzeja (Andrew) Targowskiego”, praca magisterska obroniona na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, 2004
  • Z. Piasek, „Targowski Andrzej, Stanislaw”, Encyclopedia of World Research and Engineering Heritage of Polish Engineers, Krakow, Oficyna Wydawnicza Fogra, 2006
  • K. Dopierala, „Targowski Andrzej, Stanislaw” w Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, Toruń: Oficyna Wydawnicza Kucharski, 2005
  • W. Żukrowski, Dzieciństwo i wojna, Warszawa, Czytelnik, 1981, s. 52
  • Maria Ena, Gdzie miłość dojrzewa do bohaterstwa, Niepokalanów, Wydawnictwo O.O. Franciszkanów, 1999, s. 112
  • Mieczysław Mołdawa, Gross-Rosen Obóz koncentracyjny na Śląsku, Warszawa, Andrzej Czarnecki Poligrafia, 2009
  • „WMU Professor originated the idea of electronic village in Kalamazoo”, Kalamazoo Gazette, sierpień, 1996
  • List Jerzego Przywary do A. Targowskiego na temat systemu TEREN, podjętego w 2010 w ramach inicjatywy UE-INSPIRE, z 20 sierpnia 2010
  • William J. Drake (Editor), The New Information Infrastructure, New York, The Twentieth Century Fund Press, 1995, s. 115–155
  • A. Targowski, Informatyka bez złudzeń, Toruń: Adam Marszałek, 2001, s. 354