Autunit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Autunit
AutuniteUSGOV.jpg Autunita-Guarda.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O
Twardość w skali Mohsa 2 – 2,5
Przełam nierówny
Łupliwość doskonała według (001)
Pokrój kryształu tabliczkowe, płytkowe, piramidalne, naskorupienia
Układ krystalograficzny tetragonalny
Właściwości mechaniczne nie jest kruchy
Gęstość minerału 3,1 – 3,2 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa intensywnie żółty w różnych odcieniach
Rysa żółta
Połysk szklisty, a na płaszczyznach łupliwości perłowy
Współczynnik załamania 1,553 – 1,577
Inne optycznie dwuosiowy
Dodatkowe dane
Szczególne własności okazuje pleochroizm w odcieniach żółtych

Autunit (też otunit) – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, płytkowym, blaszkowe. Tworzy bipiramidy i zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziemistych, łuseczkowych. Tworzy naskorupienia i naloty. W świetle ultrafioletowym wykazuje jaskrawą żółtozieloną fluorescencję. Jest bogaty w tlenek uranu (do 61% UO3); domieszki magnezu, wapnia i protaktynu. Rozpuszcza się w kwasie azotowym, barwi płomień na pomarańczowo-czerwono. Ze względu na podobieństwo wykształcenia kryształów do miki jest nazywany „miką uranową”. Promieniotwórczy.

Chemizm[edytuj | edytuj kod]

Teoretycznie odmiana zawierająca 8H2O zawiera: 58% UO3, 5,69% CaO, 14,39% P2O5 i 21,92% H2O. Obok opisywanego autunitu wapniowego istnieją jego odmiany: Na-autunit Na2[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O i H-autunit H2[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O. W wyniku odwodnienia autunitu powstaje minerał metaautunit Ca[PO4][UO2]2 • 6 – 2H2O

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Jest wtórnym minerałem uranu powstającym przy wietrzeniu i utlenianiu uraninitu i blendy smolistej w pegmatytach i hydrotermalnych złożach uranu, nawet przy jego nikłych ilościach. Spotykany również w utlenionych złożach uranu w skałach osadowych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: torbernit, uraninit, metaautunit, metatorbernit

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Na świecie: Francja (Autun), Niemcy (Hagendorf), USA (Wyżyna Kolorado, okolice jeziora Athabaska), Wielka Brytania (Kornwalia), Portugalia, Włochy.

W Polsce: Trzcińsko, Kowary, Ogorzelec, Skalna Brama k. Szklarskiej Poręby, Radoniów, Miedzianka, Złoty Stok.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • ruda uranu
  • interesujący dla kolekcjonerów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons