Burkhard Christoph Münnich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Burkhard Christoph von Münnich
Бурхард Кристоф фон Мюнних
Portret Burkharda Christopha von Münnicha
Portret Burkharda Christopha von Münnicha
Generał-feldmarszałek Generał-feldmarszałek
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1683
Flagge der kreisfreien Stadt Oldenburg.svg Neuenhuntorf, Hrabstwo Oldenburga
Data i miejsce śmierci 27 października 1767
Flag of Russia.svg Petersburg, Imperium Rosyjskie
Przebieg służby
Lata służby 1700–1739
Siły zbrojne Flag of Russia.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Stanowiska dowódca armii
Główne wojny i bitwy Wojna o sukcesję polską (1733-1738)

Wojna rosyjsko-turecka (1735-1739)

Późniejsza praca polityk
Odznaczenia
Order Świętego Andrzeja Powołańca Order Świętego Aleksandra Newskiego Złota szabla „Za dzielność”

Odznaczenia obce
Order Orła Białego

Hrabia Burkhard Christoph von Münnich (ros. Иоганн Бурхарт Kристофор Ми́них (ur. 9 maja?/19 maja 1683 w Neuenhuntorf, zm. 16 października?/27 października 1767 w Petersburgu) – inżynier, rosyjski generał marszałek polny 1732, z pochodzenia Niemiec.

Był typowym zawodowym żołnierzem, a uczyło się u niego sztuki wojennej wielu przyszłych znakomitych dowódców, szczególnie Ernest Laudon i Franz Moritz von Lacy, którzy służyli pod jego dowództwem pod Oczakowem i Chocimiem. Jako polityk uważany jest za wynalazcę rosyjskiego filhellenizmu. Był hrabią Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Münnich urodził się w Neuenhuntorf w hrabstwie Oldenburga i w młodym wieku wstąpił do służby w armii francuskiej. Później służył w armii Hesji-Darmstadt, a następnie w armii saskiej. Z armii saskiej przeszedł do służby w armii polskiej, gdzie pod panowaniem króla Augusta Mocnego doszedł do rangi generała majora. Za namową posła rosyjskiego w Warszawie Grzegorza Dołgorukiego w 1721 roku wstąpił do służby w armii rosyjskiej na stanowisku inżyniera-generała. W roku 1722 został generałem-lejtnantem. Kierował pracami przy budowie kanału Ładoga i kanału odwadniającego, a także kanałów na rzece Tosna. W 1728 roku został generałem-gubernatorem Ingrii, Karelii i Finlandii.

Podczas panowania cesarzowej Anny Iwanownej (i jej ministra Andrieja Ostermanna) w 1730 roku został feldmarszałkiem i przewodniczącym rady wojennej. Działając na tym stanowisku miał wielkie zasługi w reorganizacji armii rosyjskiej, m.in. zakładając korpus kadetów, który miał w przyszłości dostarczyć armii rosyjskiej wielu wybitnych oficerów. Od 1732 prezydent Kolegium Wojennego. W roku 1734 kierował oblężeniem Gdańska podczas wojny o sukcesję polską. W Gdańsku przebywał pretendent do polskiej korony Stanisław Leszczyński. W latach 1735–1739 dowodził wojskami rosyjskimi na Krymie i w Besarabii. W 1736 podczas wojny z Turcją prowadził działania na wybrzeżach Morza Czarnego, zdobywając m.in. w 1737 roku Oczaków, a w 1739 roku wygrywając bitwę pod Stawuczanami, po czym zdobył Chocim, co umożliwiło mu opanowanie Mołdawii.

Feldmarszałek Münnich po zakończeniu wojny zajął się aktywnie polityką. Z pomocą Münnicha, faworyt cesarzowej Anny Iwanowny książę Biron został regentem. Jednak w listopadzie 1740, za zgodą regentki Anny Leopoldownej rozpoczął rywalizację z księciem Kurlandii Ernestem Bironem, zakończoną aresztowaniem i zesłaniem Birona do Pełymia i wstąpieniem na tron w listopadzie 1741 cesarzowej Elżbiety Piotrowny. Elżbieta odprawiła Münnicha ze stolicy, który w drodze do granicy został aresztowany i skazany na śmierć. Potem jednak ułaskawiony i zesłany na Syberię, gdzie przebywał dwadzieścia lat, aż do wstąpienia na tron imperatora Piotra III w 1762 roku. Po powrocie ze zsyłki wpływów politycznych nie wykorzystywał. Cesarzowa Katarzyna II, która wkrótce zastąpiła Piotra III, powierzyła Münnichowi stanowisko generalnego dyrektora portów bałtyckich. Po kilku latach Münnich zmarł w roku 1767.

Patronował 13 pułkowi dragonów Armii Imperium Rosyjskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia, t. 16. Moskwa 1974.